ऋषिः

ऋषिः अर्थात् ऋषति पश्यति इति। ‘ऋषि' इत्येतस्य पदस्य व्युत्पत्तिलभ्यः अर्थ एव मन्त्रद्रष्टा इत्यस्ति। एष 'ऋषि'-शब्द इगुपधात् कित् इत्यनेनौणादिकेन सूत्रेण इनि कृते निष्पद्यते । निरुक्ते च विद्यमानात् ‘तद्येनास्तपस्यमानान् ब्रह्म स्वयम्भ्वभ्यानर्षत्...॥ इत्यादिकाः पङ्क्तयः ऋषेर्मन्त्रद्रष्टृत्वमुपपादयन्ति । अत ऋषयः मन्त्राणां द्रष्टार: सन्ति न च कत्तारः। वैदिकवाङ्गमये सप्तर्षयः प्रसिद्धाः सन्ति।

कश्यपो ऽत्रि र्वसिष्ठश्च विश्वामित्रोऽथ गौतमः

जमदग्नि र्भरद्वाज इति सप्तर्षयः स्मृताः ॥

पदकाराः ऋषयः'

पदकाराः ऋषयः इत्युक्ते मन्त्राणां पदकाराः ऋषयः, ये वेदार्थावबोद्धुं प्रतिमन्त्रस्य अवान्तर्भूतपदानां पृथक्करणं कृत्वा तत्तत् संहितानां पदपाठं निर्मितवन्तः । अनेन पदपाठेन मन्त्राणाम् अर्थस्य अतिसुलभतया अवबोधो भवति । एतेषां पदपाठानां कर्तारः बहवः ऋषयः अभूवन्। शाकल्यः  ऋग्वेदस्य पदपाठं प्रस्तुतवान् । अथर्ववेदस्य पदपाठस्तु ऋग्वेदस्य पदपाठानुरूपेणैव अस्ति। किञ्च अस्य रचनाकर्त्तुः नाम अद्यावधि अज्ञातम् एवाऽस्ति। यजुर्वेदस्य तैत्तिरीयसंहितायाः पदपाठकारस्य नाम अात्रेयोऽस्ति। गाग्र्यः सामवेदस्य पदकारः अस्ति।

Other Languages
বাংলা: ঋষি
буряад: Арши
čeština: Rši
Deutsch: Rishi
English: Rishi
español: Rishi
suomi: Rishi
français: Rishi
हिन्दी: ऋषि
Bahasa Indonesia: Resi
italiano: Ṛṣi
日本語: リシ
ಕನ್ನಡ: ಋಷಿ
lietuvių: Riši
မြန်မာဘာသာ: ရသေ့
नेपाल भाषा: ऋषि
Nederlands: Rishi
ਪੰਜਾਬੀ: ਰਿਸ਼ੀ
polski: Ryszi
português: Ríshis
русский: Риши
Simple English: Rishi
slovenščina: Riši
svenska: Rishi
தமிழ்: ரிஷி
తెలుగు: ఋషి
ไทย: ฤๅษี
українська: Ріші
اردو: رشی