گندهارا

د گندهارا پیر د بودا (پژۍ

گندهارا (سانسکرېت: गन्धार ) په پاړسي چې د وادي هند [۱] په نامه پېژندل کېږي، د مهاجناپادا لرغونې بادشاهي (د نن ورځې پښتونخوا او ختیځ افغانستان) تېره شوې. گندهارا د کابل پر سیند پرته جلالکوټ، پېښور، سوات، مردان (تخت بايي)، چارسده، ټکسلا او پټوهار پراخه سیمه باندې پروت و. ددې بادشاهۍ اصلي ښارونه له پروشاپور (پېښور) [۲]، چې (د سړي د ښار) نامه دی، تکشاشیلا (نننۍ ټکسلا)،[۳] او همدا ددې لرغوني تمدن ټاټوبې و. د گندهارا یادونه په لرغونو ویدي سندرو او د بودا په ویناوو کې د رڼاگانو د ځای په مانا راغلې دی. چینایي گرځندوی هیون سانگ چې ددې سیمو په زیارت راوتلې و، ددې سیمې یادونه په ښه تفصیل سره کړې. د هندي فلسفې نامتو فیلسوف کوټلیا چانکیا په هغه پیر کې ژوندې و، کله چې ستر سکندر په ټېکسلا برید وکړ... د کوشانیانو پیر ددې واکمنۍ یو زرین پیر پېژندل کېږي.

Ancient india.png

د کنېشکا واکمن په پیر کې د گندهارا تمدن خپل لوړو پوړیو ته ورسېد. گندهارا د بودیزم د دیني ښوونو منځۍ وگرځېد، او خلک به له لری، لری واټنونو څخه دې ځای ته د زده کړې لپاره راتللل پیل شول. یوناني، پارسي تمدنونو هم د گندهارا په لرغوني تمدن باندې یو څه اغیز پرېښود. د گندهارا بادشاهي له شپږمې مخزېږدې پېړۍ څخه نیولې تر ۱۱مې زېږدې پېړۍ پورې شتون درلود. لدې پیر څخه وروسته په ۱۰۲۱ زېږدې کې دا پراخه سیمه د افغان بادشاه سلطان محمود غزنوي تر ولکې لاندې راغله. او لدې څخه وروسته د گندهارا نوم مخ په ورکېدو شو. د افغان واکمنو پر پیر کې به دا پراخه سیمه له کندهار، غزني، غور او بیا په وروستي وخت کې له کابل څخه اداره کېده. د مغولو په پیر کې دا سیمه د کابل د والي لخوا اداره کېده.

جغرافيه

افغانان د ویدي پیر څخه مخکې هم د کابل سیند (کوبا یا کابول) پر غاړه تر اباسینده پورې ودان ول. وروسته بیا د هندي پنجاب شمالي اترپردیېش ایالت ځینې برخې هم په گندهارا کې ورگډې شوی، او پدې توگه گندهارا د یو نړویال سوداگریزو چارو منځۍ وگرځېد. دا وخت گندهارا د پارس او منځني اسیا ترمنځ د یو مهم اړیکتایي چېنل په توگه مخې ته راغې.

د گندهارا بریدونه (سرحدونه) د وخت په تېرېدو سره ادلون بدلون موندلې. کله به د پېښور او ټېکسلا ښارونه به په ټولیز ډول د گندهارا د ټاټوبي په نامه یادېدل، کله به د سوات دره (سانسکرېت سوَستُو) هم پدې ستر لرغوني مدنیت کې راشامله شوه.

د گندهارا د لرغونۍ او تاريخي سيمي جغرافياى موقعيت او تاريخي شاليد

18.11.2011 11:59 څېړنوال عبدالرحيم بختانى خدمتگار :

Other Languages
Afrikaans: Gandhara
العربية: غاندارا
български: Гандхара
català: Gandhara
čeština: Gandhára
dansk: Gandhara
Deutsch: Gandhara
Ελληνικά: Γανδάρα
English: Gandhara
Esperanto: Gandaro
español: Gandhara
euskara: Gandhara
فارسی: گنداره
suomi: Gandhara
français: Gandhara
ગુજરાતી: ગાંધાર
עברית: גנדהארה
hrvatski: Gandara
magyar: Gandhára
Bahasa Indonesia: Gandhara
日本語: ガンダーラ
ქართული: განდჰარა
ಕನ್ನಡ: ಗಾಂಧಾರ
한국어: 간다라
lietuvių: Gandhara
മലയാളം: ഗാന്ധാരം
मराठी: गांधार
नेपाली: गान्धार
Nederlands: Gandhara
norsk nynorsk: Gandhara
norsk: Gandhara
ਪੰਜਾਬੀ: ਗੰਧਾਰ
polski: Gandhara
پنجابی: گندھارہ
português: Gandara
русский: Гандхара
संस्कृतम्: गान्धरः (जनपदः)
Scots: Gandhara
srpskohrvatski / српскохрватски: Gandara
සිංහල: ගාන්ධාර
slovenščina: Gandara
svenska: Gandhara
українська: Гандхара
اردو: گندھارا
oʻzbekcha/ўзбекча: Gandhara
Tiếng Việt: Càn-đà-la
中文: 健馱邏國
文言: 健陀羅
Bân-lâm-gú: Gandhara Kok