قبة الصخرة جومات

قبة الصخرة جومات
مسجد قبة الصخرة
Moschea di Omar (Dome of the Rock) - Gerusalemme.jpg
Flag of Israel.svg
هېواد اسرائیل
ښار بيت المقدس

قبة الصخرة جومات (په عربي: مسجد قبة الصخرة، په عبري: כיפת הסלע Kipat ha-sela) د اسلامی معماري یادگارونو څخه ده چی په اسرائيل کی په بيت المقدس کی د الحرم القدسي الشريف په مرکز کی پرته ده. قبة الصخرة جومات او الاقصی جومات د بيت القدس تر ټولو مشهوره او قدیمی اسلامی ودانۍ دی. قبة الصخرة جومات په ۶۹۱ کال کی د دويمې فتنې په وخت کی د الامویې خليفې عبد الملک بن مروان په هدایت جوړه شوه. نوموړي مسجد د یهودي معبد پر ځای باندي چی په ۷۰ کال کی رومی پوځ لخوا ويچار شو، جوړ شو او مسلمانان وايي چی نوموړي جومات د الإسراء والمعراج د معجزې پر ځاي باندي پروت دی.

تاريخ

د صليبي جگړو په وخت کی په ۱۱۰۴ کال کی بيت المقدس د عيسوي جنگسارلارانو لخوا ونيول شو او قبة الصخرة جومات په کليسا تبديل شو. په ۱۱۸۷ کال کی صلاح الدين يوسف ابن ايوب عیسويانو ته ماته ورکړه او بیت المقدس، قبة الصخرة جومات او الاقصی جومات د مسلمانو پوځ لاس ته ورغله او نوموړي جوماتونه بیا وقف شول او د گلابی اوبو ومینځل شول. د ۱۲۵۰ کال څخه تر ۱۵۱۰ کال پورې بیت المقدس د مملوک حکمرانانو په لاس کی وو.د ۱۵۱۷ کال څخه تر ۱۹۱۷ کال پورې بيت القدس د عثمانی حکمرانانو په لاس کی وو. د سلیمان ۱ د حکومت په وخت کی د قبة الصخرة جومات بهرانی برخه دبرو لخوا پوښ شوه او داخلي دېوالي د مرمر او موزاییکونولخوا پسولل شول. په دی وخت کی پر دغی دېولیونو باندی سورة يس هم ولیکل شوه. په ۱۹۵۵ کال کی د قبة الصخرة جومات جوړول بیا پیل شول. په ۱۹۶۰ کال کی د جومات گمبته په برونز سره پوښ شوه. په ۱۹۶۶ کال کی اسرایيلی پوځ بیت المقدس ونیو. اسراييلی عسکرانو غوښتل چی قبة الصخرة جومات ويچار وکړي خو غوښتنه یی رده شوه. په ۱۹۸۸ کال کی اردني پاچا حسین ۱ داسرايیلی حکومت مالي ملاتړ ور کړ او د مسجد گمبتی طلایی پوښ ترلاسه کړ. تر ۱۸۵۰ کال پوري غیر مسلمانانو نسوای کولای قبة الصخرة جومات ته داخل شی . د ۱۹۶۷ کال څخه غیر مسلمانانو کولای سول قبة الصخرة جومات ته داخل شی خو نسوای کولای په دی ځای کی دعا وکړي. په ۲۰۰۰ کال کی کله چی آریل شارون د قبة الصخرة جومات لیدنه وکړه نو مسلمنان دغه ملاقات ته په بده سترگه وکتل او ددی لپاره د هغه وخت څخه تر ۲۰۰۶ کال پورې غیر مسلمانانو ته بیا اجازه نه وه چی جومات ته داخل شی. په اوس وخت کی غیر مسلمانان پرته له اسلامی اخترونو نه جومات ته داخلیدای سی.

Other Languages
العربية: قبة الصخرة
azərbaycanca: Qübbətüs-Səhra
български: Купол на Скалата
čeština: Skalní dóm
Deutsch: Felsendom
فارسی: قبةالصخره
français: Dôme du Rocher
עברית: כיפת הסלע
magyar: Sziklamecset
Bahasa Indonesia: Kubah Shakhrah
日本語: 岩のドーム
Basa Jawa: Kubah Shakhrah
한국어: 바위의 돔
Latina: Tholus Saxi
latviešu: Klints kupols
македонски: Златна купола
Bahasa Melayu: Qubbat As-Sakhrah
Nederlands: Rotskoepel
norsk nynorsk: Klippedomen
português: Cúpula da Rocha
română: Cupola Stâncii
русский: Купол Скалы
srpskohrvatski / српскохрватски: Kupola na stijeni
Simple English: Dome of the Rock
slovenčina: Skalný dóm
slovenščina: Kupola na skali
Basa Sunda: Masjid Umar
svenska: Klippdomen
татарча/tatarça: Кыя гөмбәзе мәчете
українська: Купол Скелі
吴语: 圆顶回庙