Positivism

Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ël positivism a l'é un sistema filosòfich basà an sl' esperiensa e an sle conossense empìriche dij fenòmeno naturaj. Parèj, ël positivism a considera la metafìsica e la teologìa coma dij sistema ëd conossensa impërfeta e inadeguà.

Evolussion

La paròla "positivism" a l'é stàita utilisà la prima vira dal filòsof fransèis Auguste Comte, autor dl'euvra ch'a inaugurava costa corent ëd pensé, Cors ëd filosofìa positiva (6 volum, 1830-1842). Tutun, chèich concet positivista a armonto ai filòsof David Hume, Claude-Henri de Rouvroy, Conte de Saint-Simon, e Immanuel Kant.

Comte a l'han sërnù la paròla "positivism" për sot-ligné la realtà e la tendensa costrutiva ch'a vnisìa da l'aspet teòrich ëd soa dutrin-a. An general, as antëressava a la riorganissassion dla vita sossial për la bin dl' umanità për mojen dla conossensa sientìfica e, da costa via, al contròl dle fòrse naturaj. Ij doi component prinsipaj dël positivism, la filosofìa e ël goern (o programa 'd condòta individual e sossial), a son ëstàit pì tard unificà. Comte a l'avìa la concession ëd na religion anté che l'umanità a l'é l'oget ëd cult. Malgré sòn, vàire dissìpoj ëd Comte a acetavo pa cost dësvlup religios ëd sò pensé, dagià ch'a smijava contradì le filosofìa positivista original. Vàire dle dutrin-e ëd Comte a saran pì tard adatà e dësvlupà dai filòsof sossiaj John Stuart Mill e Herbert Spencer, parèj coma dal filosof e fìsich Ernst Mach.

Other Languages
Alemannisch: Positivismus
العربية: الوضعية
asturianu: Positivismu
azərbaycanca: Pozitivizm
беларуская: Пазітывізм
български: Позитивизъм
brezhoneg: Soliadouriezh
bosanski: Pozitivizam
català: Positivisme
čeština: Pozitivismus
Cymraeg: Positifiaeth
Deutsch: Positivismus
Ελληνικά: Θετικισμός
English: Positivism
Esperanto: Pozitivismo
español: Positivismo
eesti: Positivism
euskara: Positibismo
français: Positivisme
galego: Positivismo
हिन्दी: तथ्यवाद
hrvatski: Pozitivizam
magyar: Pozitivizmus
Հայերեն: Պոզիտիվիզմ
interlingua: Positivismo
Bahasa Indonesia: Positivisme
íslenska: Framhyggja
italiano: Positivismo
日本語: 実証主義
ქართული: პოზიტივიზმი
қазақша: Позитивизм
한국어: 실증주의
Latina: Positivismus
Limburgs: Positivisme
lietuvių: Pozityvizmas
latviešu: Pozitīvisms
Nederlands: Positivisme
occitan: Positivisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਦ
polski: Pozytywizm
português: Positivismo
română: Pozitivism
русский: Позитивизм
Scots: Positivism
srpskohrvatski / српскохрватски: Pozitivizam
Simple English: Positivism
slovenčina: Pozitivizmus
slovenščina: Pozitivizem
српски / srpski: Позитивизам
svenska: Positivism
тоҷикӣ: Позитивизм
Türkçe: Pozitivizm
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: دەلىلچىلىك پەلسەپىسى
українська: Позитивізм
اردو: مثبتیت
中文: 实证主义
Bân-lâm-gú: Si̍t-chèng-chú-gī