Positivism

Drapò piemontèis.pngVos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.

Ël positivism a l'é un sistema filosòfich basà an sl'esperiensa e an sle conossense empìriche dij fenòmeno naturaj. Parèj, ël positivism a considera la metafìsica e la teologìa coma dij sistema ëd conossensa impërfeta e inadeguà.

Evolussion

La paròla "positivism" a l'é stàita utilisà la prima vira dal filòsof fransèis Auguste Comte, autor dl'euvra ch'a inaugurava costa corent ëd pensé, Cors ëd filosofìa positiva (6 volum, 1830-1842). Tutun, chèich concet positivista a armonto ai filòsof David Hume, Claude-Henri de Rouvroy, Conte de Saint-Simon, e Immanuel Kant.

Comte a l'han sërnù la paròla "positivism" për sot-ligné la realtà e la tendensa costrutiva ch'a vnisìa da l'aspet teòrich ëd soa dutrin-a. An general, as antëressava a la riorganissassion dla vita sossial për la bin dl'umanità për mojen dla conossensa sientìfica e, da costa via, al contròl dle fòrse naturaj. Ij doi component prinsipaj dël positivism, la filosofìa e ël goern (o programa 'd condòta individual e sossial), a son ëstàit pì tard unificà. Comte a l'avìa la concession ëd na religion anté che l'umanità a l'é l'oget ëd cult. Malgré sòn, vàire dissìpoj ëd Comte a acetavo pa cost dësvlup religios ëd sò pensé, dagià ch'a smijava contradì le filosofìa positivista original. Vàire dle dutrin-e ëd Comte a saran pì tard adatà e dësvlupà dai filòsof sossiaj John Stuart Mill e Herbert Spencer, parèj coma dal filosof e fìsich Ernst Mach.

Other Languages
Alemannisch: Positivismus
العربية: الوضعية
asturianu: Positivismu
azərbaycanca: Pozitivizm
беларуская: Пазітывізм
български: Позитивизъм
brezhoneg: Soliadouriezh
bosanski: Pozitivizam
català: Positivisme
čeština: Pozitivismus
Cymraeg: Positifiaeth
Deutsch: Positivismus
Ελληνικά: Θετικισμός
English: Positivism
Esperanto: Pozitivismo
español: Positivismo
eesti: Positivism
euskara: Positibismo
français: Positivisme
galego: Positivismo
हिन्दी: तथ्यवाद
hrvatski: Pozitivizam
magyar: Pozitivizmus
Հայերեն: Պոզիտիվիզմ
interlingua: Positivismo
Bahasa Indonesia: Positivisme
íslenska: Framhyggja
italiano: Positivismo
日本語: 実証主義
ქართული: პოზიტივიზმი
қазақша: Позитивизм
한국어: 실증주의
Кыргызча: Позитивизм
Latina: Positivismus
Limburgs: Positivisme
lietuvių: Pozityvizmas
latviešu: Pozitīvisms
Nederlands: Positivisme
occitan: Positivisme
ਪੰਜਾਬੀ: ਪ੍ਰਤੱਖਵਾਦ
polski: Pozytywizm
português: Positivismo
română: Pozitivism
русский: Позитивизм
Scots: Positivism
سنڌي: اثباتيت
srpskohrvatski / српскохрватски: Pozitivizam
Simple English: Positivism
slovenčina: Pozitivizmus
slovenščina: Pozitivizem
српски / srpski: Позитивизам
svenska: Positivism
тоҷикӣ: Позитивизм
Türkçe: Pozitivizm
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: دەلىلچىلىك پەلسەپىسى
українська: Позитивізм
اردو: مثبتیت
中文: 实证主义
Bân-lâm-gú: Si̍t-chèng-chú-gī