Ziemia

Ten artykuł dotyczy planety. Zobacz też: inne znaczenia.
Ziemia
Astronomical symbol of Earth
Ilustracja
Ziemia z pokładu Apollo 17, Blue Marble
Charakterystyka orbity ( [a])
Ciało centralne Słońce
Półoś wielka 1,49598261×1011 m [1]
1,00000261 au [2]
Obwód orbity 9,39887974×1011 m [1]
Mimośród 0,01671123 [1] [2]
Perycentrum 1,47098291×1011 m [1]
0,98329134 au [2]
Apocentrum 1,52098233×1011 m [1]
1,01671388 au [2]
Okres orbitalny 365,256363004 d [3]
Prędkość ruchu 29,29–30,29 km/s
średnio:29,78 km/s [4]
Długość węzła wstępującego −11,26064° [4]
Argument perycentrum 114,20783° [4]
Nachylenie orbity względem ekliptyki: 0,00005° [1]
Charakterystyka fizyczna
Typ planety planeta skalista
Masa 5,97219×1024 kg [1]
Promień 6371,008 km [4]
Promień równikowy 6378,137 km [4]
Promień biegunowy 6356,752 km [4]
Spłaszczenie 0,00335 [4]
Obwód 40 075,014 km [b]
Pole powierzchni 510 072 000 km²

148 940 000 km² lądu (29,2%)
361 132 000 km² wody (70,8%) [5] [6]

Objętość 1,083206916846×1012 km³ [1]
Gęstość 5513 kg/m³ [1]
Okres obrotu 23,9345 h [4]
Prędkość obrotu kątowa: 7,2921150(1)×10−5 rad/s [7]
Nachylenie osi obrotu 23,4393° [1]
Przyspieszenie grawitacyjne 9,80665 m/s² [1]
Prędkość ucieczki 11,19 km/s [1]
Wiek 4,54 mld lat [8]
Albedo 0,434 [1]
Temperatura powierzchni 185–331 K
średnio: 288 K [4]
Satelity naturalne 1 ( Księżyc)
Charakterystyka atmosfery
Ciśnienie atmosferyczne 1014 hPa [4]
Skład atmosfery suche powietrze [4]:

Ziemia ( łac. Terra, Tellus; gr.: Γαῖα, trb.: Gaja) – trzecia, licząc od Słońca, oraz piąta pod względem wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego. Ziemia jest zamieszkana przez miliony gatunków, w tym przez człowieka [9]. Jest jedynym znanym miejscem we Wszechświecie, w którym występuje życie [10]. Wg danych zebranych metodą datowania izotopowego, planeta uformowała się ok. 4,54 ± 0,05 mld lat temu [11] [8] [12] [13].

W ciągu pierwszego miliarda lat po uformowaniu się Ziemi wewnątrz jej oceanów pojawiło się życie. Z żyjących na Ziemi organizmów żywych składa się biosfera, która wpływa na jej atmosferę, hydrosferę, litosferę i inne czynniki abiotyczne planety, umożliwiając rozwój i wzrost liczby organizmów aerobowych i anaerobowych oraz powstanie ozonosfery. Rozwój życia na lądzie i w wodzie umożliwiła powłoka ozonowa oraz ziemskie pole magnetyczne, zmniejszając natężenie promieniowania ultrafioletowego [14], oraz magnetosfera, odbijająca cząstki wiatru słonecznego i promieniowania kosmicznego. Dystans dzielący Słońce od Ziemi, jej właściwości fizyczne oraz jej historia geologiczna są najważniejszymi czynnikami, które pozwoliły organizmom żyć i ewoluować. Różnorodność biologiczna Ziemi nieustannie powiększa się, chociaż w dziejach życia Ziemi proces ten był kilkukrotnie przerywany, kiedy miało miejsce masowe wymieranie gatunków [15]. Pomimo że naukowcy szacują, że ok. 99% gatunków organizmów żywych (ok. 5 mld) [16] kiedykolwiek zamieszkujących Ziemię uważa się za wymarłe [17] [18], wciąż mieszka na niej ok. 10-14 mln gatunków [9] [19], z czego 1,2 mln zostało udokumentowanych [20].

Litosfera Ziemi dzieli się na kilkanaście płyt tektonicznych, które przesuwają się względem siebie w ciągu okresów trwających nawet przez wiele milionów lat. W ich trakcie dochodzi do znacznej zmiany położenia kontynentów. Powierzchnię w 70,8% zajmuje woda wszechoceanu zawarta w morzach i oceanach; pozostałe 29,2% stanowią kontynenty i wyspy, na powierzchni których znajdują się jeziora oraz inne źródła wody tworzące hydrosferę. Niezbędnej do życia na Ziemi wody w stanie ciekłym nie wykryto na powierzchni innych ciał niebieskich [c] [d]. Wnętrze Ziemi pozostaje aktywne; składa się z grubego i w dużej mierze stałego płaszcza, płynnego jądra zewnętrznego (generującego pole magnetyczne) oraz składającego się z żelaza stałego jądra wewnętrznego. Strefy podbiegunowe Ziemi są pokryte lodem wchodzącym w skład pokrywy lodowej Antarktydy ( biegun południowy), pokrywy lodowej Grenlandii i lodu morskiego, w tym arktycznego paku lodowego ( biegun północny).

Ziemia oddziałuje grawitacyjnie z innymi ciałami w przestrzeni kosmicznej, zwłaszcza z Księżycem i Słońcem. Planeta wykonuje jedno okrążenie wokół Słońca raz na każde 366,256 obrotów wokół własnej osi. Czas jednego okrążenia wokół Słońca nazywa się rokiem gwiazdowym i odpowiada 365,256 dniom czasu słonecznego [e]. Nachylenie osi Ziemi do prostej prostopadłej do płaszczyzny orbity wynosi 23,44°, co prowadzi do rocznych wahań oświetlenia, które powodują m.in. występowanie na jej powierzchni pór roku, które tworzą rok zwrotnikowy [21]. Wokół Ziemi krąży jeden naturalny satelitaKsiężyc. Jego oddziaływanie grawitacyjne na Ziemię wywołuje pływy morskie, spowalnia jej rotację oraz stabilizuje kąt nachylenia osi obrotu względem orbity. Przypuszcza się, że orbituje on wokół Ziemi od ok. 4,53 mld lat. Bombardowanie przez komety we wczesnej historii Ziemi przyczyniło się do powstania oceanów [22], a upadki pojedynczych planetoid mogły prowadzić do niektórych masowych wymierań.

Około 7,3 mld ludzi zamieszkujących Ziemię [23] jest zależnych od jej biosfery i minerałów. Zasoby naturalne skorupy ziemskiej i umiejętność ich przetworzenia zapewniają przetrwanie m.in. globalnej populacji ludzkiej. Populacja ta podzielona jest politycznie na około 200 suwerennych państw; ich mieszkańcy komunikują się między sobą drogą dyplomacji, konfliktów, podróży i środków komunikacji. W kulturze ludzkiej wykształciły się różne poglądy na temat planety, takie jak personifikacja w postaci bóstwa, wiara, że Ziemia jest płaska, oraz idea świata jako wrażliwego, zintegrowanego środowiska. Człowiek po raz pierwszy umownie opuścił Ziemię w 1961, kiedy Jurij Gagarin wyleciał lotem orbitalnym na około 2 godziny (jedno okrążenie) nieco ponad jej atmosferę, a w 1969 Neil Armstrong i Buzz Aldrin jako pierwsi wylądowali na powierzchni innego ciała niebieskiego – Księżyca.

Na ogół przewiduje się, że za około 7,59 mld lat planeta zostanie wchłonięta przez atmosferę Słońca i ulegnie zniszczeniu [24].

Historia Ziemi

 Osobny artykuł: Tabela stratygraficzna.

Powstanie Ziemi

 Główny artykuł: Historia Ziemi.
Wizja artystyczna powstania Układu Słonecznego

Ziemia oraz pozostałe planety Układu Słonecznego powstały 4,54 ± 0,05 mld lat temu [11] [8] [12] [25] z mgławicy słonecznej – obłoku gazu i pyłu, który podczas powstawania Słońca przekształcił się w dysk. Z owego dysku miały powstać wszystkie planety oraz planetoidy.

Najstarszy materiał znaleziony w Układzie Słonecznym powstał 4,5672 ± 0,0006 mld lat temu [26]. Wnioskuje się, że mniej więcej w tym samym czasie miało miejsce zjawisko akrecji, podczas którego powstawała Ziemia.

Powstanie i ewolucja ciał Układu Słonecznego dokonywały się równocześnie ze Słońcem. Zgodnie z hipotezą mgławicy słonecznej, w wyniku zapadania grawitacyjnego kurczyły się obłoki molekularne, które zaczęły się spłaszczać i obracać, tworząc dysk protoplanetarny. Z niego, równocześnie z gwiazdą, utworzyły się planety.

Według hipotezy nebularnej planetozymale formowały się m.in. przez działanie grawitacji. Masa Ziemi powiększała się przez 10–20 mln lat na skutek jej kolizji z innymi obiektami [27].

Powstanie Księżyca wciąż pozostaje tematem dyskusji. Według teorii wielkiego zderzenia, nastąpiła kolizja planety z obiektem wielkości Marsa i masie 1/10 masy Ziemi, nazywanym czasami Theą [28]. Część masy tego ciała zintegrowała się z Ziemią, a niektóre odłamki uleciały w przestrzeń kosmiczną. Następnie, według hipotezy roboczej, z części odłamków i fragmentów skorupy ziemskiej wyrzuconych przy zderzeniu w kosmos (niewiele później od Ziemi, ok. 4,53 mld lat temu), uformował się Księżyc [29] [30] [31]. Tak jak w przypadku Ziemi, powstał on w procesie akrecji [32].

Około 3,8–4,1 mld lat temu miał miejsce okres zwany Wielkim Bombardowaniem, podczas którego doszło do zderzenia licznych planetoid z Księżycem i planetami skalistymi Układu Słonecznego, co doprowadziło do zmian w wyglądzie znacznej części powierzchni Księżyca oraz w mniejszym stopniu w wyglądzie Ziemi. Początkowe bombardowanie przez planetoidy spowodowało, że powłoka zewnętrzna Ziemi była w fazie płynnej.

Historia geologiczna

Odgazowanie [33] i aktywność wulkaniczna wytworzyły pierwotną atmosferę. Skraplająca się para wodna, wraz z lodem i wodą płynną pochodzącymi z planetoid, protoplanet, komet i transneptunów, doprowadziła do powstania ziemskich oceanów [22]. Według tego modelu atmosferyczne gazy cieplarniane chroniły oceany przez zlodowaceniem, kiedy całkowita energia emitowana przez formujące się Słońce wynosiła 70% energii emitowanej współcześnie [34]. Około 3,5 mld lat temu powstało ziemskie pole magnetyczne, które pomogło zapobiec zaniknięciu atmosfery przez działanie wiatru słonecznego [35]. Akumulacja pary wodnej i innych gazów w atmosferze doprowadziła do powstania gęstych chmur, które przysłoniły promieniowanie słoneczne i wyzwoliły opady deszczu. W ten sposób płynna powierzchnia Ziemi zaczęła stygnąć, formując skorupę w postaci ciała stałego [36].

W eonie hadeiku planeta praktycznie pozbawiona była suchego lądu [37]. W kolejnych erach powierzchnia obszarów wznoszących się ponad poziom morza stopniowo wzrastała. W ciągu ostatnich 2 mld lat powierzchnia wszystkich kontynentów zwiększyła się dwukrotnie [38]. Według teorii tektoniki płyt proces kształtowania się powierzchni powodował w skali setek milionów lat nieustanny rozpad i ponowne formowanie kontynentów. Kontynenty te formowały się wskutek tektoniki płyt, procesu napędzanego przez ciągły ubytek ciepła z wnętrza Ziemi. Według tabeli stratygraficznej, wskutek migracji płyt litosferycznych trzykrotnie powstawał, a następnie rozpadał się superkontynent. Około 750 mln lat temu rozpadła się Rodinia, jedna z najstarszych tego typu formacji. Później kontynenty złączyły się ponownie i w okresie 600-540 mln lat temu istniał superkontynent Pannocja. Następnie powstała Pangea, która rozpadła się ok. 180 mln lat temu [39].

Około 3,2 mln lat temu nasiliły się wahania klimatu – po fali zimna ( glacjał) następowało ocieplenie ( interglacjał). Strefy podbiegunowe przechodziły cykle zlodowacenia i topnienia, powtarzające się co 40 000–100 000 lat (zlodowacenia trwały od 100 000 do 300 000 lat, a interglacjały od 15 000 do 220 000 lat). Taka sytuacja utrzymywała się przez całą epokę plejstoceńską. Ponieważ przez znaczną część swojej historii planeta prawdopodobnie pozbawiona była (lub miała niewielką ilość) lodu, epoka ta nazywana jest również epoką lodową. Ostatnie zlodowacenie zakończyło się 10 000 lat temu [40]. Od tego czasu Ziemia jest w okresie interglacjału, w epoce holocenu [40].

Historia życia

 Główny artykuł: Historia życia na Ziemi.
Filogenetyczne drzewo życia na Ziemi wykonane na podstawie analizy rRNA

Spekuluje się, że ok. 4 mld lat temu wysokoenergetyczne reakcje chemiczne doprowadziły do powstania samoreplikujących się cząsteczek; jedna z cząsteczek uzyskała możliwość powielania samej siebie, zapoczątkowując życie na planecie. W ciągu następne pół miliarda lat miał powstać wspólny przodek wszystkich żyjących obecnie na Ziemi organizmów [41] [42].

Pierwotnie wszystkie organizmy żywe były cudzożywne. Podstawą ich rozwoju była energia chemiczna. Rozwój fotosyntezy u niektórych prokariotów umożliwiał im wykorzystanie energii słonecznej jako źródła energii; wydalany przez nie tlen gromadził się w atmosferze i w związku z oddziaływaniem wysokoenergetycznego promieniowania słonecznego doprowadził do powstania w jej górnej warstwie powłoki ozonu (odmiany alotropowej tlenu, O3) [43]. W wyniku wchłaniania mniejszych komórek przez większe w procesie endosymbiozy, rozwinęły się eukarionty [44]. Prawdziwe organizmy wielokomórkowe powstały, kiedy komórki tworzące kolonie stawały się coraz bardziej wyspecjalizowane.

Organizmy żywe skolonizowały powierzchnię Ziemi wspomagane przez warstwę ozonową wchłaniającą szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe [45]. Najstarszymi znalezionymi skamieniałościami świadczącymi o istnieniu życia jest biogenny grafit pochodzący ze skał metaosadowych powstałych 3,7 mld lat temu w zachodniej Grenlandii [46], oraz skamieniałości maty drobnoustrojowej (ang. microbial mat) znalezionej w piaskowcu w zachodniej Australii [47] [48].

W latach 60. XX w. zaproponowano hipotezę Ziemi-śnieżki, która sugeruje, że w neoproterozoiku (750–580 mln lat temu), większość powierzchni planety pokrywał lód. Hipoteza jest szczególnie interesująca ze względu na fakt, że wydarzenie to poprzedziło eksplozję kambryjską, okres gwałtownego wzrostu liczby gatunków organizmów wielokomórkowych, w szczególności zwierząt [49].

W toku dalszej ewolucji, rozwinęły się m.in. następujące grupy zwierząt i roślin: ryby (505 mln lat temu), rośliny lądowe (438 mln), płazy (408 mln), gady (320 mln), ssaki (208 mln) i okrytonasienne (140 mln lat temu) [50].

W ciągu ostatnich 535 mln lat na Ziemi nastąpiło pięć wielkich masowych wymierań [51] oraz wiele pomniejszych. Ostatnie z nich – wymieranie kredowe, ok. 66 mln lat temu – wywołane zostało prawdopodobnie upadkiem 10-kilometrowej planetoidy. Kolizja obiektu z Ziemią wyzwoliła duże ilości pary i pyłów, które uniosły się do górnych warstw atmosfery i utrudniały docieranie promieni słonecznych na powierzchnię. Doprowadziło to do wyginięcia większości gatunków naziemnych (m.in. nieptasich dinozaurów), choć mniejsze i liczniejsze ssaki przetrwały, a przede wszystkim większości gatunków morskich otwornic, amonitów i belemnitów. W wyniku ewolucji ssaki zaczęły upodabniać się do ryjówkowatych. W ciągu ostatnich 66 mln lat historii Ziemi doszło do ewolucji i wzrostu różnorodności gatunkowej przedstawicieli gromady ssaków.

Kilka milionów lat temu afrykańska małpa człekokształtna (m.in. orrorin) wykształciła dwunożność i zdolność chodzenia w pozycji wyprostowanej [52]. Dalsza ewolucja jednego z gatunków z rodziny człowiekowatych faworyzowała zdolność korzystania z narzędzi i komunikację, które stymulowały rozwój mózgu. Ostatecznie powstał człowiek współczesnyHomo sapiens. Wytworzenie własnej kultury, rozwój rolnictwa i postęp technologiczny pozwoliły człowiekowi w krótkim czasie wpływać na Ziemię w większym stopniu niż inne gatunki, co zapewniło mu status dominującego gatunku na Ziemi [53].

Przyszłość Ziemi

Cykl życia Słońca.svg

Szacunki dotyczące tego, jak długo Ziemia będzie posiadać korzystne warunki dla zamieszkujących ją różnych form życia, wahają się od 0,5 do 2,3 mld lat [54] [55] [56].

Przyszłość planety związana jest z cyklem życia Słońca. Stopniowe wyczerpywanie się zasobów wodoru w jądrze gwiazdy i wynikająca z tego akumulacja w jej wnętrzu helu mają prowadzić do zwiększania się świetlistości Słońca, która ma wzrosnąć o 10% w ciągu 1,1 mld lat, a o 40% za 3,5 mld lat [57]. Modele klimatu sugerują, że wzrost promieniowania docierającego na powierzchnię Ziemi do 1,4 obecnej wartości jest wystarczający do całkowitego wyparowania jej oceanów [58]. Inne scenariusze przewidują, że wody powierzchniowe mają wyparować całkowicie za 2,5 mld lat [59] lub w ciągu miliarda lat [60].

Stopniowy wzrost temperatury powierzchni Ziemi powodować ma przyspieszenie wietrzenia skał, co z kolei doprowadzi do spadku zawartości dwutlenku węgla w atmosferze poniżej krytycznego minimum (10 ppm) dla roślin. Poziom ten ma zostać osiągnięty w ciągu 500–900 mln lat [54]. Brak okresu wegetacji doprowadzi do zaniku tlenu w atmosferze, a to z kolei do wyginięcia organizmów aerobowych w ciągu następnych kilku milionów lat [61]. W ciągu kolejnego miliarda lat wyparują wszystkie wody powierzchniowe [55], a średnia globalna temperatura na Ziemi osiągnie 70 °C [61]. Ponadto nawet gdyby Słońce istniało wiecznie i przez cały ten czas pozostawało stabilne, 27% wody z obecnych oceanów w ciągu miliarda lat zstąpi do płaszcza ziemskiego [62].

Za ok. 5 mld lat Słońce, wskutek swojej ewolucji, przekształci się w czerwonego olbrzyma. Promień gwiazdy zwiększy się 250-krotnie, do około 1 au (150 000 000 km) [24] [57] [63]. Słońce straci również ok. 30% swojej obecnej masy, co spowoduje oddalenie się ziemskiej orbity od niego. Przy maksymalnej przewidywanej średnicy Słońca, Ziemia będzie od niego oddalona o 1,69 au (ok. 253 000 000 km), kiedy promień gwiazdy osiągnie swoją największą wartość. Planeta miałaby więc uniknąć wchłonięcia przez atmosferę słoneczną, mimo całkowitego, lub niemal całkowitego, wyginięcia na niej życia [57], spowodowanego zwiększoną 5000-krotnie jasnością Słońca [64]. Artykuł z 2008 roku sugeruje jednak, że ziemska orbita, z powodu sił pływowych i oporu aerodynamicznego w dolnej chromosferze, wejdzie w atmosferę Słońca i planeta ulegnie zniszczeniu. Miałoby to nastąpić za 7,59 ± 0,05 mld lat [24].

Ponadto nawet pomijając cykl życiowy Słońca, kontynuacja ochładzania się wnętrza Ziemi doprowadziłaby do utraty atmosfery i oceanów wskutek zredukowanej aktywności wulkanicznej [65].

Należy także brać pod uwagę fakt istnienia na Ziemi cyklu masowego wymierania. Zakłada się, że jego pełen okres wynosi 62 ± 3 mln lat [66] [67]. Argumentem przemawiającym za jego istnieniem są ślady wykopaliskowe oraz badania na nich prowadzone. Szacuje się, że apogeum ostatniego okresu wielkiego wymierania miało miejsce około 66 mln lat temu, a sam okres trwał przez około 10 milionów lat (czyli jakieś 5 milionów przed i 5 milionów po). Naukowcy próbowali wyjaśnić przyczynę tak osobliwej powtarzalności w czasie. Jedna z kilku hipotez zakłada, że winowajcą wielkiego wymierania jest promieniowanie międzygalaktyczne na którego ponadprzeciętne dawki jesteśmy narażeni co 63,6 milionów lat [68]. Szacuje się, że początek następnego okresu wielkiego wymierania nastąpi za około 5 milionów lat [69].

Wzrost promieniowania międzygalaktycznego oraz różnorodność gatunkowa na przestrzeni 500 milionów lat

Hipoteza [70] zakłada, że w okresie wielkiego wymierania ciągle rosnące natężenie promieniowania międzygalaktycznego przekracza pewną akceptowalną przez życie biologiczne granicę po czym następuje znaczne i wciąż narastające w czasie, pogorszenie warunków życia na ziemi oraz m.in. znacznie nasilają się przypadki powstawania błędów w kodzie DNA żywych istot, co w konsekwencji doprowadza do ich śmierci. Po okresie stopniowego wzrostu natężenia promieniowania międzygalaktycznego następuje okres największego jego nasilenia trwający kilka milionów lat, a następnie nasilenie promieniowania stopniowo spada przez kilka następnych milionów lat. Z tej przyczyny czynnik ten nie doprowadza do nagłej eksterminacji życia na Ziemi, a jedynie w bardzo znaczącym stopniu utrudnia jego egzystencję w dość długim okresie (ok. 10 milionów lat). Bezpośrednią przyczyną wahania się poziomu promieniowania międzygalaktycznego docierającego do naszej planety jest prostopadły ruch naszego układu słonecznego względem płaszczyzny Drogi Mlecznej oraz spadanie Drogi Mlecznej na wielką gromadę galaktyk w gwiazdozbiorze Panny [70]. Najwyższy poziom promieniowania międzygalaktycznego przypada na okres maksymalnego wychylenia naszego układu słonecznego na północ naszej galaktyki [70]. Wykres wzrostu promieniowania międzygalaktycznego jest bardzo zgodny z zapisem kopalnianym na Ziemi.

Inne języki
Acèh: Bumoë
адыгабзэ: ЧIыгу
Afrikaans: Aarde
Alemannisch: Erde
አማርኛ: መሬት
Ænglisc: Eorðe
Аҧсшәа: Адгьыл
العربية: الأرض
aragonés: Tierra
ܐܪܡܝܐ: ܐܪܥܐ
armãneashti: Locu
arpetan: Tèrra
অসমীয়া: পৃথিৱী
asturianu: Tierra
Atikamekw: Aski
Avañe'ẽ: Yvy
Aymar aru: Aka pacha
azərbaycanca: Yer
تۆرکجه: یئر
বাংলা: পৃথিবী
Bahasa Banjar: Bumi
Bân-lâm-gú: Tē-kiû
Basa Banyumasan: Bumi
башҡортса: Ер
беларуская: Зямля (планета)
беларуская (тарашкевіца)‎: Зямля
भोजपुरी: पृथ्वी
Bikol Central: Kinaban
български: Земя
Boarisch: Eadn
བོད་ཡིག: སའི་གོ་ལ།
буряад: Дэлхэй
català: Terra
Чӑвашла: Çĕр (планета)
čeština: Země
Chavacano de Zamboanga: Tierra
chiShona: Rinopasi
Cymraeg: Y Ddaear
dansk: Jorden
davvisámegiella: Eana
Deutsch: Erde
ދިވެހިބަސް: ބިން
Diné bizaad: Nahasdzáán
dolnoserbski: Zemja
eesti: Maa
Ελληνικά: Γη
emiliàn e rumagnòl: Tèra
English: Earth
español: Tierra
Esperanto: Tero
estremeñu: Tierra
euskara: Lurra
فارسی: زمین
Fiji Hindi: Dunia
føroyskt: Jørðin
français: Terre
Frysk: Ierde
furlan: Tiere
Gaeilge: An Domhan
Gaelg: Yn Dowan
galego: Terra
贛語: 地球
Gĩkũyũ: Thĩ
ગુજરાતી: પૃથ્વી
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌰𐌹𐍂𐌸𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: धर्तरी
客家語/Hak-kâ-ngî: Thi-khiù
хальмг: Делкә һариг
한국어: 지구
Hausa: Duniya
Hawaiʻi: Honua
Հայերեն: Երկիր
हिन्दी: पृथ्वी
hornjoserbsce: Zemja
hrvatski: Zemlja
Ido: Tero
Igbo: Àlà
Bahasa Indonesia: Bumi
interlingua: Terra
Interlingue: Terra
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓄᓇ
Ирон: Зæхх
isiZulu: Umhlaba
íslenska: Jörðin
italiano: Terra
עברית: כדור הארץ
Basa Jawa: Bumi
kalaallisut: Nunarsuaq
ಕನ್ನಡ: ಭೂಮಿ
Kapampangan: Yatu
къарачай-малкъар: Джер
ქართული: დედამიწა
kaszëbsczi: Zemia
қазақша: Жер
kernowek: Dor
Kinyarwanda: Isi
Kiswahili: Dunia
коми: Му
Kongo: Ntoto
Kreyòl ayisyen: Latè
Kurdî: Erd
Кыргызча: Жер
кырык мары: Мӱлӓндӹ (планета)
Ladino: Tierra
ລາວ: ໂລກ
لۊری شومالی: جأهوٙن
latgaļu: Zeme
latviešu: Zeme
Lëtzebuergesch: Äerd
lietuvių: Žemė
Ligure: Tæra
Limburgs: Eerd
lingála: Mabelé
la .lojban.: terdi
Luganda: Ensi
lumbaart: Tera
magyar: Föld
मैथिली: पृथ्वी
македонски: Земја (планета)
Malagasy: Tany
മലയാളം: ഭൂമി
Malti: Art
मराठी: पृथ्वी
მარგალური: დიხაუჩა
مصرى: الارض
مازِرونی: زمین
Bahasa Melayu: Bumi
Baso Minangkabau: Bumi
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Dê-giù
Mirandés: Tierra
монгол: Дэлхий
မြန်မာဘာသာ: ကမ္ဘာဂြိုဟ်
Nāhuatl: Tlalticpactli
Dorerin Naoero: Eb
Nederlands: Aarde (planeet)
Nedersaksies: Eerde
नेपाली: पृथ्वी
नेपाल भाषा: प्रिथिबी
日本語: 地球
Napulitano: Terra
нохчийн: Дуьне
Nordfriisk: Jard
Norfuk / Pitkern: Erth
norsk: Jorden
norsk nynorsk: Jorda
Nouormand: Tèrre
Novial: Tere
occitan: Tèrra
олык марий: Мланде (планет)
ଓଡ଼ିଆ: ପୃଥିବୀ
oʻzbekcha/ўзбекча: Yer
ਪੰਜਾਬੀ: ਧਰਤੀ
Pälzisch: Erd
پنجابی: زمین
Papiamentu: Tera
پښتو: ځمکه
Patois: Oert
Перем Коми: Мушар
ភាសាខ្មែរ: ផែនដី
Picard: Tière
Piemontèis: Tèra (pianeta)
Tok Pisin: Giraun
Plattdüütsch: Eer
português: Terra
Qaraqalpaqsha: Jer
qırımtatarca: Dünya
Ripoarisch: Ääd (Planeet)
română: Pământ
Romani: Phuv
rumantsch: Terra
Runa Simi: Tiksimuyu
русиньскый: Земля (планета)
русский: Земля
саха тыла: Сир
संस्कृतम्: पृथ्वी
sardu: Terra
Scots: Yird
Seeltersk: Äide
Sesotho: Lefatshe
Sesotho sa Leboa: Lefase
shqip: Toka
sicilianu: Terra (pianeta)
සිංහල: මහ පොළොව
Simple English: Earth
سنڌي: زمين
slovenčina: Zem
slovenščina: Zemlja
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Ꙁємлꙗ
ślůnski: Źymja
Soomaaliga: Dhul
کوردی: زەوی
српски / srpski: Земља
srpskohrvatski / српскохрватски: Zemlja
Basa Sunda: Marcapada
suomi: Maa
svenska: Jorden
Tagalog: Daigdig
தமிழ்: புவி
Taqbaylit: Akal
татарча/tatarça: Җир
తెలుగు: భూమి
tetun: Rai
тоҷикӣ: Замин
ᏣᎳᎩ: ᎡᎶᎯ
ತುಳು: ಭೂಮಿ
Türkçe: Dünya
Türkmençe: Ýer
тыва дыл: Чер
удмурт: Музъем
українська: Земля
اردو: زمین
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: يەر شارى
Vahcuengh: Giuznamh
vèneto: Tera
vepsän kel’: Ma
Tiếng Việt: Trái Đất
Volapük: Tal
walon: Daegne
文言: 坤輿
West-Vlams: Eirde (planete)
Winaray: Kalibotan
Wolof: Suuf
吴语: 地球
Xitsonga: Misava
ייִדיש: ערד-פלאנעט
Yorùbá: Ayé
粵語: 地球
Zazaki: Dınya
Zeêuws: Aerde
žemaitėška: Žemė
中文: 地球
डोटेली: पृथ्वी
Kabɩyɛ: Tɛtʋ