Wyższe naczelne

Wyższe naczelne
Haplorrhini
Pocock, 1918
Szympans
Szympans
Systematyka
Domenaeukarionty
Królestwozwierzęta
Typstrunowce
Podtypkręgowce
Gromadassaki
Infragromadałożyskowce
Rządnaczelne
Podrządwyższe naczelne

Wyższe naczelne[1] (Haplorrhini) – podrząd ssaków z rzędu naczelnych (Primates) obejmujący wyraki oraz małpy właściwe czyli szerokonose małpy Nowego Świata, wąskonose małpy Starego Świata i małpy człekokształtne. W języku polskim Haplorrhini określane są jako wyższe naczelne w odróżnieniu do niższych naczelnych z kladu lemurowych (Strepsirrhini). Haplorrhini jest taksonem monofiletycznym.

Wyższe naczelne mają pysk krótszy niż u przedstawicieli Strepsirrhini. Nozdrza nie są połączone z górną wargą. W oku występuje, nieobecny u niższych naczelnych, dołek środkowy siatkówki oka (fovea centralis), nie ma natomiast grzebienia zębowego i błony odblaskowej (tapetum lucidum). Większość prowadzi dzienny tryb życia – wyjątek stanowią ponocnice. Samice rodzą zwykle jedno młode, które przez długi czas jest zależne od matki.

Systematyka

Haplorrhini

Tarsiiformes (wyrakokształtne)


Simiiformes (małpokształtne)

Platyrrhini (małpy szerokonose)


Catarrhini (małpy wąskonose)

Cercopithecoidea (koczkodanowce)



Hominoidea (człekokształtne)





Inne języki
Afrikaans: Haplorhini
Alemannisch: Trockennasenaffen
azərbaycanca: Quruburun meymunlar
български: Маймуни
bosanski: Haplorrhini
català: Haplorins
Cymraeg: Haplorhini
dansk: Haplorhini
Ελληνικά: Απλόρρινοι
English: Haplorhini
español: Haplorrhini
Esperanto: Haplorino
euskara: Haplorrhini
français: Haplorrhini
galego: Haplorrhini
한국어: 직비원류
hrvatski: Haplorrhini
Bahasa Indonesia: Haplorhini
italiano: Haplorrhini
Basa Jawa: Haplorrhini
Latina: Haplorrhini
Ligure: Haplorrhini
македонски: Сувоносни мајмуни
Nederlands: Haplorhini
日本語: 直鼻猿亜目
Nordfriisk: Drügnöösaaben
norsk: Haplorhini
norsk nynorsk: Ape
پنجابی: سکی نک
português: Haplorrhini
română: Haplorrhini
Scots: Haplorhini
Simple English: Haplorhini
српски / srpski: Suvonosni majmuni
srpskohrvatski / српскохрватски: Suhonosni majmuni
Tagalog: Haplorhini
українська: Сухоносі
Tiếng Việt: Linh trưởng mũi khô
中文: 簡鼻亞目