Wielki Mur Chiński

Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Wielki Mur”. Zobacz też: inne znaczenia tych słów.
Wielki Mur Chiński[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo ChRL
Typkulturowy
Spełniane kryteriumI, II, III, IV, VI
Numer ref.438
Region[b]Azja i Pacyfik
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę1987
na 11. sesji
Wielki Mur Chiński
Wielki Mur Chiński w Jinshanling
Wielki Mur Chiński w Jinshanling
Wielki Mur Chiński w Badaling
Chemin de ronde muraille long.JPG
A long stretch of the Great Wall.jpg
The Great Wall pic 1.jpg
Obecna lokalizacja Muru.

Wielki Mur Chiński (chiń. upr.: 万里长城; chiń. trad.: 萬里長城; pinyin: Wànlǐ Chángchéng) – zbiorcza nazwa systemów obronnych składających się z zapór naturalnych, sieci fortów i wież obserwacyjnych oraz (w najbardziej strategicznych miejscach) murów obronnych z ubitej ziemi, murowanych lub kamiennych, osłaniających północne Chiny przed najazdami ludów z Wielkiego Stepu. Tradycyjnie przyjmuje się, że Wielki Mur rozciągał się od Shanhaiguan (nad zatoką Liaodong) do Jiayuguan w górach Nan Shan na długości ok. 2400 km. Nazywany jest też „Murem 10 000 Li” (10 000 nie powinno być tutaj traktowane dosłownie i oznacza raczej „nieskończoną długość” muru).

W 1987 roku został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a 7 lipca 2007 ogłoszono go jednym z siedmiu nowych cudów świata.

Doniesienia prasowe[1][2][3][4], według których łączna długość budowli ma wynosić 8851,8 km i składać się odpowiednio z 6259,6 km – murów wzniesionych ludzką ręką, 2232,5 km – barier naturalnych, takie jak rzeki i wzgórza i 359,7 km rowu, pochodzą najprawdopodobniej z doniesienia China Daily[5]. Należy je uznać za wyniki pomiaru całego systemu fortyfikacji, a nie za pomiar długości „muru”, gdyż ten, w postaci jednolitej konstrukcji nigdy nie istniał. Umocnienia w różnych epokach wznoszono w różnych miejscach, w zależności od bieżącej sytuacji politycznej; warunki naturalne powodowały, że część z nich budowano w tych samych, kluczowych punktach (np. na przełęczach górskich).

Inne języki
Alemannisch: Chinesische Mauer
azərbaycanca: Böyük Çin səddi
تۆرکجه: چین دیواری
Bân-lâm-gú: Tn̂g-siâⁿ
беларуская (тарашкевіца)‎: Вялікая кітайская сьцяна
brezhoneg: Moger Vras Sina
français: Grande Muraille
贛語: 長城
客家語/Hak-kâ-ngî: Van-lî Tshòng-sàng
한국어: 만리장성
hrvatski: Kineski zid
Bahasa Indonesia: Tembok Besar Tiongkok
íslenska: Kínamúrinn
Kiswahili: Ukuta wa China
Lëtzebuergesch: Chinesesch Mauer
македонски: Кинески Ѕид
مازِرونی: چین گت دیوار
Bahasa Melayu: Tembok Besar China
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Diòng-siàng
Nederlands: Chinese Muur
Nedersaksies: Sinese muur
日本語: 万里の長城
norsk nynorsk: Den kinesiske muren
Nouormand: Graund-murâle
oʻzbekcha/ўзбекча: Buyuk Xitoy devori
پنجابی: چین دی کندھ
português: Muralha da China
Seeltersk: Chinesiske Muure
Simple English: Great Wall of China
slovenčina: Čínsky múr
slovenščina: Kitajski zid
Soomaaliga: Gidaarka Shiinaha
српски / srpski: Кинески зид
srpskohrvatski / српскохрватски: Veliki kineski zid
Basa Sunda: Témbok Gedé Cina
татарча/tatarça: Бөек Кытай дивары
Türkçe: Çin Seddi
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Sedichin Sépili
Vahcuengh: Cangzcwngz
vepsän kel’: Kitain sur' sein
文言: 長城
吴语: 长城
粵語: 萬里長城
Zazaki: Bendê Çini
中文: 长城