Wielkanoc

Ten artykuł dotyczy święta chrześcijańskiego. Zobacz też: inne znaczenia hasła Wielkanoc.
Wielkanoc
Zmartwychwstanie Pańskie
Niedziela Wielkanocna
Gaudenzio Ferrari - Christ rising from the Tomb - Google Art Project.jpg
Zmartwychwstanie Chrystusa
Obraz Gaudenzio Ferrari (1475–1546)
National Gallery w Londynie
Dzieńruchomy
w 201716 kwietnia (zachód)
16 kwietnia (wschód)
w 20181 kwietnia (zachód)
8 kwietnia (wschód)
w 201921 kwietnia (zachód)
28 kwietnia (wschód)
Typ świętachrześcijańskie
uroczystość liturgiczna
Podobne świętaPesach
Ikona zmartwychwstania. Chrystus, mocą chwalebnego krzyża (złoty krzyż pod stopami), uwalnia z otchłani śmierci Adama i Ewę (po lewej i prawej stronie) – pierwszych rodziców, którzy weszli w śmierć przez grzech pierworodny. Bułgaria, XVII w.

Wielkanoc, Niedziela Wielkanocna, także: Wielka Niedziela, Zmartwychwstanie Pańskie, w prawosławiu: Pascha (gr. Πάσχα), też: bułg. Великден, ukr. Великдень, ros. Воскресение Христово, serb. Vaskrs mazow. Wielki Dzień[1] – najstarsze i najważniejsze święto chrześcijańskie upamiętniające misterium paschalne Jezusa Chrystusa: jego mękę, śmierć i zmartwychwstanie[2][3], obchodzone przez Kościoły chrześcijańskie zachowujące Nicejskie wyznanie wiary (325 r.). Rozwinęło się od święta obchodzonego w duchu i prawdzie (J 4,24) w ramach żydowskich obrzędów Pesach. Następnie, po oddzieleniu Kościoła od Synagogi, stało się prostym dorocznym świętem poprzedzonym jednym lub kilkoma dniami postu, sprawowanym jako całonocne czuwanie (Wigilia Paschalna), w czasie którego opowiadano historię zbawienia zwieńczoną w wydarzeniach paschalnych z udziałem Jezusa Chrystusa i składano eucharystyczną ofiarę prawdziwego Baranka (por. Orędzie paschalne) – Syna Bożego. A ostatecznie przybrało formę trzydniowego obchodu tzw. Triduum Paschalnego, poprzedzonego czterdziestodniowym okresem przygotowania (wielki post) i kontynuowanego radosną celebracją pięćdziesięciu dni okresu wielkanocnego aż do święta Zesłania Ducha Świętego[4].

Obrzędy Wigilii Paschalnej, Wielkiej Nocy par excellence, stanowiącej serce Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego, jak ukazują np. przepisy obrządku rzymskiego, rozpoczynają się w sobotę po zapadnięciu zmroku. „Nie wolno ich rozpocząć, zanim nie zapadnie noc, a należy je zakończyć przed świtem”[5]. Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego jest wspominana w ciągu roku liturgicznego poprzez świętowanie niedzieli. Jak się wyraził Jan Paweł II w liście Dies Domini, niedziela jest „paschą tygodnia, podczas której świętujemy zwycięstwo Chrystusa nad grzechem i śmiercią, dopełnienie w Nim dzieła pierwszego stworzenia i początek «nowego stworzenia» (por. 2 Kor 5, 17)”[6].

Inne języki
Адыгэбзэ: ӀутӀыж
Afrikaans: Paasfees
Alemannisch: Ostern
አማርኛ: ፋሲካ
Ænglisc: Ēaster
العربية: عيد القيامة
armãneashti: Paști
asturianu: Pascua
azərbaycanca: Pasxa
বাংলা: ইস্টার
Bân-lâm-gú: Koh-oa̍h-cheh
башҡортса: Пасха
беларуская: Вялікдзень
беларуская (тарашкевіца)‎: Вялікдзень
Bikol Central: Pasko nin Pagkabuhay
български: Великден
Boarisch: Ostan
bosanski: Uskrs
brezhoneg: Pask
Чӑвашла: Mункун
Cebuano: Pagkabanhaw
čeština: Velikonoce
corsu: Pasqua
Cymraeg: Pasg
dansk: Påske
davvisámegiella: Beassážat
Deitsch: Oschder
Deutsch: Ostern
Ελληνικά: Πάσχα
emiliàn e rumagnòl: Pasqua
English: Easter
español: Pascua
Esperanto: Pasko
euskara: Pazkoa
فارسی: عید پاک
føroyskt: Páskir
français: Pâques
Frysk: Peaske
Gaeilge: Cáisc
Gaelg: Yn Chaisht
Gagauz: Paskellä
Gàidhlig: A' Chàisg
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Kristachea Jivontponnachem Fest - Easter
客家語/Hak-kâ-ngî: Fu̍k-fa̍t-chiet
한국어: 부활절
Հայերեն: Զատիկ
हिन्दी: ईस्टर
hornjoserbsce: Jutry
hrvatski: Uskrs
Ido: Pasko
Bahasa Indonesia: Paskah
Interlingue: Pasca
Ирон: Куадзæн
isiZulu: IPhasika
íslenska: Páskar
italiano: Pasqua
עברית: פסחא
Basa Jawa: Paskah
ಕನ್ನಡ: ಈಸ್ಟರ್
ქართული: აღდგომა
kaszëbsczi: Jastrë
қазақша: Пасха
Kreyòl ayisyen: Pak (fèt)
кырык мары: Когечӹ
لۊری شومالی: عئید پاک
latgaļu: Leldīne
latviešu: Lieldienas
Lëtzebuergesch: Ouschteren
lietuvių: Velykos
Limburgs: Paosje
lingála: Pásika
Livvinkarjala: Äijypäivy
lumbaart: Pasqua
magyar: Húsvét
македонски: Велигден
Malagasy: Paska
മലയാളം: ഈസ്റ്റർ
मराठी: ईस्टर
მარგალური: თანაფა
Bahasa Melayu: Hari Easter
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Bô-uăk-cáik
мокшень: Очижи
မြန်မာဘာသာ: အီစတာပွဲတော်နေ့
Nāhuatl: Paxcua
Nederlands: Pasen
Nedersaksies: Poaske
日本語: 復活祭
Napulitano: Pasca crestiana
Nordfriisk: Puask
norsk: Påske
norsk nynorsk: Påske
Nouormand: Pâques
occitan: Pascas
олык марий: Кугече
Pälzisch: Ostern
Перем Коми: Ыджытлун
Picard: Paques
Plattdüütsch: Oostern
português: Páscoa
Ripoarisch: Ostere
română: Paști
rumantsch: Pasca
Runa Simi: Paskwa
русиньскый: Великдень
русский: Пасха
Gagana Samoa: Motu o Eseta
sardu: Pasca
Scots: Pace
shqip: Pashkët
sicilianu: Pasqua
Simple English: Easter
slovenčina: Veľká noc
slovenščina: Velika noč
ślůnski: Wjelgonoc
српски / srpski: Ускрс
srpskohrvatski / српскохрватски: Uskrs
svenska: Påsk
татарча/tatarça: Олы көн бәйрәме
తెలుగు: ఈస్టర్
Türkçe: Paskalya
Thuɔŋjäŋ: Aköljonbɛ̈nyrɔt
українська: Великдень
اردو: ایسٹر
vepsän kel’: Äipäiv
Tiếng Việt: Lễ Phục Sinh
walon: Påke
West-Vlams: Poaschn
吴语: 复活节
粵語: 復活節
Zazaki: Pasxalya
Zeêuws: Paese
žemaitėška: Velīkas
中文: 復活節