Waluta

Waluta (jednostka monetarna) – nazwa pieniądza obowiązującego w danym państwie. Nazwę tę stosuje się przede wszystkim w kontekście wymiany międzynarodowej. Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych. Skrótowe oznaczenie waluty (np. GBP), to ustandaryzowany, trzyliterowy kod przyjęty przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną (ISO). Dwie pierwsze litery oznaczają kraj w którym dana waluta obowiązuje (np. GB – Great Britain), a trzecia to zazwyczaj inicjał danej waluty (P – Pound).

Charakterystyka

Współcześnie w prawie wszystkich państwach świata istnieje tylko jedna podstawowa jednostka monetarna oraz jakaś jednostka mniejsza, zwana zdawkową (najczęściej jest to jedna setna, rzadziej tysięczna, inne stosunki są bardzo rzadkie: np. w Mauretanii i na Madagaskarze jest to jedna piąta, w Wietnamie i w Chińskiej Republice Ludowej – jedna dziesiąta, która potem ponownie dzieli się na dziesięć jednostek drugiego rzędu), a wszystkie banknoty i monety są okrągłymi wielokrotnościami tych jednostek – 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 (czasem występują też półokrągłe – 3, 15, 25) itd. W prawie każdym państwie, gdzie najmniejszą jednostką jest jedna setna, całkowita liczba nominałów będących jednorazowo w obiegu wynosi 15 (np.: 0,01, 0,02, 0,05, 0,10, 0,20, 0,50, 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500). W przypadku państw, gdzie waluta ma tylko wartości całkowite lub inflacja wymusza rezygnację z niskich wartości, ten zakres odpowiednio się przesuwa (np.: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000, 5000, 10000, 20000, 50000) tak, aby w obiegu zawsze była podana liczba nominałów, chociaż są wyjątki, np.: w Czechach – 12 nominałów, w Polsce – 14 nominałów do czasu wprowadzenia do obiegu banknotu 500 zł. Od 10 lutego 2017 roku w Polsce w obiegu jest 15 nominałów.

Waluta jest wtedy środkiem rozliczeniowym (czyli miernikiem wartości) oraz środkiem regulowania płatności (należności i zobowiązań) w transakcjach międzynarodowych.

O walucie krajowej mówimy, gdy mamy na myśli jednostkę monetarną danego kraju (ale tylko taką, która występuje na rynku międzynarodowym). Walutę zagraniczną rozumiemy natomiast jako zagraniczny środek płatniczy, środki i instrumenty monetarne używane do dokonywania płatności i transferów pieniężnych z jednego obszaru walutowego do drugiego. Do waluty zagranicznej zalicza się zagraniczne monety, banknoty, depozyty w bankach zagranicznych oraz inne zagraniczne płynne, krótkookresowe roszczenia finansowe.

Aby jednostka monetarna danego kraju stała się walutą w obrocie międzynarodowym, musi być wymienialna na inne waluty (zobacz: wymienialność waluty).

O tym jaki jest stosunek wymiany między dwiema walutami (w tym krajowa wobec zagranicznej) informuje kurs walutowy. Waluty są przedmiotem obrotu na rynkach (kursy są więc ustalane w sposób rynkowy). Dla oficjalnych transakcji oraz celów informacyjnych banki centralne ustalają i ogłaszają krajowe kursy wymiany walut (np. EBC, NBP)[1].

Inne języki
Alemannisch: Währung
العربية: عملة
aragonés: Divisa
ܐܪܡܝܐ: ܙܘܙܐ
asturianu: Divisa
авар: ГӀарац
azərbaycanca: Valyuta
تۆرکجه: پول بیریمی
বাংলা: মুদ্রা
Bân-lâm-gú: Thong-hòe
башҡортса: Валюта
беларуская: Валюта
беларуская (тарашкевіца)‎: Валюта
български: Валута
Boarisch: Wearung
bosanski: Valuta
brezhoneg: Moneiz
català: Moneda
čeština: Měna
Cymraeg: Arian cyfred
dansk: Valuta
davvisámegiella: Ruhta
Deutsch: Währung
eesti: Valuuta
English: Currency
español: Divisa
Esperanto: Valuto
estremeñu: Monea
euskara: Dibisa
فارسی: واحد پول
Fiji Hindi: Mudra
føroyskt: Gjaldoyra
français: Monnaie
Gaeilge: Airgeadra
Gàidhlig: Ruith-airgid
galego: Moeda
한국어: 통화
Հայերեն: Արժույթ
hrvatski: Valuta
Bahasa Indonesia: Mata uang
interlingua: Numerario
Ирон: Валютæ
íslenska: Gjaldmiðill
italiano: Valuta
Basa Jawa: Valuta
ಕನ್ನಡ: ಚಲಾವಣೆ
къарачай-малкъар: Валюта
ქართული: ვალუტა
қазақша: Валюта
Kiswahili: Sarafu (mfumo)
Кыргызча: Валюта
latviešu: Valūta
Lëtzebuergesch: Währung
lietuvių: Valiuta
lingála: Mosɔlɔ
magyar: Valuta
македонски: Валута
Malagasy: Sandam-bola
മലയാളം: കറൻസി
मराठी: चलन
მარგალური: ვალუტა
مصرى: عمله
Bahasa Melayu: Mata wang
Mirandés: Moneda
မြန်မာဘာသာ: ငွေကြေး
Nederlands: Valuta
Nedersaksies: Muntienhied
नेपाल भाषा: दां
日本語: 通貨
Norfuk / Pitkern: Kurencii
norsk: Valuta
norsk nynorsk: Valuta
Nouormand: Mounaie
олык марий: Окса иктык
oʻzbekcha/ўзбекча: Valyuta
پنجابی: کرنسی
Papiamentu: Moneda
Piemontèis: Valuda
Plattdüütsch: Geldsoort
português: Moeda
Qaraqalpaqsha: Valyuta
qırımtatarca: Para birlemi
română: Valută
rumantsch: Valuta
Runa Simi: Kañina
русиньскый: Міна
русский: Валюта
саха тыла: Валюта
Seeltersk: Munte
Sesotho sa Leboa: Mašeleng
shqip: Deviza
Simple English: Currency
slovenščina: Valuta
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Платьно срѣдьство
کوردی: دراو
српски / srpski: Валута
srpskohrvatski / српскохрватски: Valuta
Basa Sunda: Mata uang
suomi: Valuutta
svenska: Valuta
தமிழ்: நாணயம்
татарча/tatarça: Valüta
తెలుగు: ద్రవ్యం
тоҷикӣ: Асъор
Türkçe: Döviz
тыва дыл: Валюта
українська: Валюта
vèneto: Vałuta
Tiếng Việt: Tiền tệ
walon: Manoye
Winaray: Pananalapi
ייִדיש: וואלוטע
Yorùbá: Owóníná
粵語: 通貨
Zazaki: Doviz
žemaitėška: Valiota
中文: 通貨
Kabɩyɛ: Liidiye