Uniwersalny czas koordynowany

Uniwersalny czas koordynowany (ang. Coordinated Universal Time, Universal Time Coordinated[1], UTC; fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego.

Aby zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC z dokładnością nie mniejszą niż 0,9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. sekunda przestępna (zakłada się również możliwość odjęcia sekundy przestępnej, jednak dotychczas taka konieczność nie zdarzyła się). Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation and Reference Systems Service).

Opis

Coordinated Universal Time jest wyrażany za pomocą 24-godzinnego zegara i wykorzystuje kalendarz gregoriański. Jest używany w nawigacji lotniczej i morskiej, gdzie jest znany pod swoją wojskową nazwą Zulu time („Czas Zulu” – „Zulu” w alfabecie fonetycznym odpowiada literze „z”, oznaczającej południk zerowy, czyli długość geograficzną 0, w londyńskiej dzielnicy Greenwich).

UTC został zdefiniowany przez Comité Consultatif International des Radiocommunications (CCIR), poprzednika Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego. Pełną definicję zawiera CCIR Recommendation 460-4[2] lub ITU-T Recommendation X.680[3] z lipca 1994 (z późniejszymi poprawkami).

Akronim UTC jest niezależny od języka i odpowiada w języku angielskim nazwie Coordinated Universal Time, a w języku francuskim Temps Universel Coordonné. W komunikacji radiowej na morzu i w powietrzu poza określeniem „Czas Zulu” używa się również rozwinięcia akronimu Universal Time Correct.

Polska znajduje się w strefach czasowych:

Różnią się one odpowiednio o 1 i 2 godziny od uniwersalnego czasu skoordynowanego.

W Polsce stosuje się czas UTC(PL) – wprowadzony w 2003 ustawowo jako czas urzędowy[4] do zastosowań oficjalnych, udostępniany z dwóch adresów IP[5] przez Główny Urząd Miar, oraz czas UTC (AOS) – podawany do celów naukowych przez jednostkę PAN Obserwatorium Astrogeodynamiczne w Borówcu pod Poznaniem.

Inne języki
Alemannisch: UTC
azərbaycanca: Ümumdünya vaxtı
Bân-lâm-gú: UTC
беларуская (тарашкевіца)‎: Унівэрсальны каардынаваны час
brezhoneg: UTC
Cymraeg: UTC
dansk: UTC
davvisámegiella: UTC
ދިވެހިބަސް: ޔޫ.ޓީ.ސީ.
eesti: UTC
Esperanto: UTC
euskara: UTC
føroyskt: UTC
한국어: 협정 세계시
Ido: UTC
íslenska: UTC
Latina: UTC
Lëtzebuergesch: Koordinéiert Weltzäit
Limburgs: UTC
မြန်မာဘာသာ: Coordinated Universal Time
Nederlands: UTC
Nedersaksies: UTC
日本語: 協定世界時
Nordfriisk: UTC
norsk: UTC
norsk nynorsk: UTC
Nouormand: UTC
oʻzbekcha/ўзбекча: UTC
саха тыла: UTC
Seeltersk: UTC
sicilianu: UTC
српски / srpski: UTC
srpskohrvatski / српскохрватски: Koordinirano univerzalno vreme
Basa Sunda: UTC
Tagalog: UTC
татарча/tatarça: Bötendönya kileşterelgän waqıtı
vepsän kel’: UTC
Võro: UTC
Zazaki: UTC