Unia Europejska

Flaga europejska
Flaga europejska
Dewiza: In varietate concordia
(Zjednoczeni w różnorodności)
Hymn:
Ode „An die Freude”

(Oda do radości)
Położenie europejska
KonstytucjaTraktat z Maastricht, Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Państwa członkowskie
Język urzędowy
Centra polityczneBruksela (egzekutywa i legislatywa)
Strasburg (legislatywa)
Luksemburg (trybunał sądowy, izba kontroli)
Frankfurt (bank centralny)
Prezydencja Rady Unii EuropejskiejFinlandia
Szef rząduPrzewodniczący Komisji Jean-Claude Juncker
Przewodniczący Rady EuropejskiejDonald Tusk
Przewodniczący ParlamentuDavid Sassoli
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe

4 381 376 km²
3,08%
Liczba ludności (2018)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

512 596 403[1]
117,3 osób/km²
PKB (2019)
 • całkowite 

19 413 mld[a] USD[2]
PKB (PSN) (2019)
 • całkowite 
 • na osobę

22 147 mld[b] dolarów międzynar.[2]
41 801 dolarów międzynar.[2]
Jednostka monetarna
Utworzona:
Jako EWG
 • podpisane
 • powołana

Jako UE
 • podpisany
 • powołana
Jako org. międzynar.
 • podpisany
 • powołana


traktaty rzymskie
 • 25 marca 1957
 • 1 stycznia 1958

traktat z Maastricht
 • 7 lutego 1992
 • 1 listopada 1993
traktat lizboński
 • 13 grudnia 2007
 • 1 grudnia 2009

Religia dominującachrześcijaństwo
Strefa czasowaUTC −4 do +4

0 do +2 (uwzględniając tylko kontynent europejski)

Domena internetowa.eu
Kod samochodowy
Terytoria autonomiczne
Budynek Berlaymont w Brukseli, siedziba Komisji Europejskiej
Sala obrad plenarnych Parlamentu Europejskiego w Strasburgu

Unia Europejska, UEgospodarczo-polityczny związek 28 demokratycznych państw europejskich. Unia powstała 1 listopada 1993 roku – na mocy podpisanego 7 lutego 1992 traktatu z Maastricht – jako efekt wieloletniego procesu integracji politycznej, gospodarczej i społecznej. Korzenie współczesnej integracji europejskiej sięgają okresu powojennego i ograniczały się do 6 państw zachodnioeuropejskich. Państwa te tworzyły wiele form i mechanizmów współpracy, powoływały organizacje, instytucje i organy, których celem było wzmocnienie jedności między nimi. W 1993 nadrzędną wobec wszystkich poprzednich organizacji została Unia Europejska, sama otrzymując nieznaną wcześniej hybrydową formułę sui generis.

Unia Europejska jako organizacja międzynarodowa (w międzynarodowoprawnym tego słowa znaczeniu) funkcjonuje od 1 grudnia 2009. Równocześnie zastąpiła ona kilka form współpracy, w tym m.in. Wspólnotę Europejską. Proces integracji wykracza poza ściśle określone ramy geograficzne Europy[3]. W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi[4].

Początkiem powojennej integracji europejskiej było powstanie w 1952 Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. W 1958 została utworzona Europejska Wspólnota Gospodarcza i to jej bezpośrednią następczynią jest Unia Europejska. Od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego, tj. 1 grudnia 2009, podstawę prawną funkcjonowania stanowią Traktat o Unii Europejskiej (znany także jako traktat z Maastricht) oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Integralną część Traktatów stanowią tabele ekwiwalencyjne, protokoły i wyjaśnienia. Duże znaczenie dla unijnego porządku prawnego ma też Karta praw podstawowych UE. Prawem wiążącym są również umowy międzynarodowe z państwami trzecimi (w tym układy stowarzyszeniowe), których stroną były Wspólnota Europejska i Unia Europejska. Dokończeniem acquis Unii są akty prawa wtórnego powstałe w oparciu o Traktaty i umowy międzynarodowe.

Inne języki
Afrikaans: Europese Unie
Alemannisch: Europäische Union
aragonés: Unión Europea
armãneashti: Uniunea Europeană
asturianu: Xunión Europea
azərbaycanca: Avropa İttifaqı
bamanankan: Eropa Jɛkulu
Bân-lâm-gú: Au-chiu Liân-bêng
башҡортса: Европа берлеге
беларуская: Еўрапейскі Саюз
беларуская (тарашкевіца)‎: Эўрапейскі Зьвяз
Bikol Central: Union Europea
български: Европейски съюз
bosanski: Evropska unija
brezhoneg: Unaniezh Europa
català: Unió Europea
čeština: Evropská unie
Chavacano de Zamboanga: Unión Europea
Chi-Chewa: European Union
davvisámegiella: Eurohpá uniovdna
dolnoserbski: Europska unija
español: Unión Europea
Esperanto: Eŭropa Unio
estremeñu: Unión Uropea
Fiji Hindi: European Union
客家語/Hak-kâ-ngî: Êu-chû Lièn-mèn
한국어: 유럽 연합
Արեւմտահայերէն: Եւրոպական Միութիւն
hornjoserbsce: Europska unija
hrvatski: Europska unija
Bahasa Indonesia: Uni Eropa
interlingua: Union Europee
Interlingue: Europan Union
italiano: Unione europea
Kabɩyɛ: UE ŋgbɛyɛ
kalaallisut: EU
къарачай-малкъар: Европа бирлик
қазақша: Еуропа одағы
kernowek: Unyans Europek
Kiswahili: Umoja wa Ulaya
Kreyòl ayisyen: Inyon Ewopeyèn
Lëtzebuergesch: Europäesch Unioun
lietuvių: Europos Sąjunga
Limburgs: Europese Unie
Lingua Franca Nova: Uni European
la .lojban.: ropno gunma
lumbaart: Üniun Eurupea
македонски: Европска Унија
მარგალური: ევროპაშ რსხუ
مازِرونی: اروپای اتحادیه
Bahasa Melayu: Kesatuan Eropah
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ĕu-ciŭ Lièng-mèng
Mirandés: Ounion Ouropeia
မြန်မာဘာသာ: ဥရောပ သမဂ္ဂ
Nederlands: Europese Unie
Nedersaksies: Europese Unie
नेपाल भाषा: युरोपियन युनियन
日本語: 欧州連合
Napulitano: Aunione europea
нохчийн: Европан барт
Nordfriisk: Europäisch Unjoon
norsk nynorsk: Den europeiske unionen
олык марий: Европа Ушем
oʻzbekcha/ўзбекча: Yevropa Ittifoqi
ਪੰਜਾਬੀ: ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ
پنجابی: یورپی یونین
Papiamentu: Union Oropeo
Перем Коми: Ӧтласа Европа
ភាសាខ្មែរ: សហភាពអឺរ៉ុប
Piemontèis: Union Europenga
Plattdüütsch: Europääsche Union
português: União Europeia
qırımtatarca: Avropa Birligi
romani čhib: Europikano Ekipen
rumantsch: Uniun europeica
Runa Simi: Iwrupa Huñu
русиньскый: Европска унія
Gagana Samoa: Iuni a Europa
sicilianu: Unioni Europea
Simple English: European Union
slovenčina: Európska únia
slovenščina: Evropska unija
Soomaaliga: Midowga Yurub
српски / srpski: Европска унија
srpskohrvatski / српскохрватски: Evropska unija
Sunda: Uni Éropa
tarandíne: Aunìone europèe
татарча/tatarça: Аурупа берлеге
Türkçe: Avrupa Birliği
удмурт: Европа союз
українська: Європейський Союз
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: ياۋروپا ئىتتىپاقى
vèneto: Union Eoropea
vepsän kel’: Evropan Ühtištuz
Tiếng Việt: Liên minh châu Âu
Volapük: Balatam Yuropik
West-Vlams: Europese Unie
Winaray: Unyon Europea
吴语: 欧洲联盟
粵語: 歐洲聯盟
Zeêuws: Europese Unie
žemaitėška: Euruopas Sājonga
中文: 欧洲联盟