Układ SI

Jednostki układu SI
SymbolNazwaOkreślenie
Aampernatężenie prądu elektrycznego
Kkelvintemperatura
ssekundaczas
mmetrdługość
kgkilogrammasa
cdkandelaświatłość źródła światła
molmolliczność materii

Układ SI, właściwie Międzynarodowy Układ Jednostek Miar (fr. Système international d'unités, SI) – znormalizowany układ jednostek miar zatwierdzony w 1960 (później modyfikowany) przez Generalną Konferencję Miar na XI Generalnej Konferencji Miar. Jest stworzony w oparciu o metryczny system miar. Jednostki w układzie SI dzielą się na podstawowe i pochodne.

Wzorzec kilograma
Wzorzec metra (numer 27 ulokowany jest w USA)

Układ SI został oficjalnie przyjęty przez wszystkie kraje świata z wyjątkiem Stanów Zjednoczonych, Liberii i Mjanmy[1]; w Polsce układ SI obowiązuje od 1966.

Historia

Daty przyjęcia systemu metrycznego przez poszczególne państwa.
Kraje, które oficjalnie przyjęły system metryczny (zielony)

W 1791 roku we Francji przyjęto definicję metra jako 110 000 000 długości mierzonej wzdłuż południka paryskiego od równika do bieguna. Rok później przyjęto nazwy "metr", "ar", "litr" oraz "graw" (jako jednostkę masy)[2]. Układ SI powstał z XIX-wiecznego układu MKS, do którego należał metr, kilogram i sekunda. W 1954 roku podstawowymi jednostkami zostały: amper, kelwin, kandela. Międzynarodowy Układ Jednostek Miar został zatwierdzony na XI Generalnej Konferencji Miar w 1960 roku. Po obradach XIV Generalnej Konferencji Miar w 1971 r. do klasy jednostek podstawowych został włączony mol określający liczność materii. Natomiast na XX, w październiku 1995 roku do klasy jednostek pochodnych włączono jednostki występujące dotychczas jako jednostki uzupełniające – radian i steradian.

Inne języki
Afrikaans: SI-stelsel
Alemannisch: SI-Einheitensystem
Аҧсшәа: СИ
беларуская (тарашкевіца)‎: Міжнародная сыстэма СІ
bosanski: SI sistem
čeština: Soustava SI
eesti: SI
Fiji Hindi: SI
한국어: 국제단위계
Bahasa Indonesia: Sistem Satuan Internasional
къарачай-малкъар: ЁС
lietuvių: SI (sistema)
Limburgs: SI
la .lojban.: treci'e
Nederlands: SI-stelsel
नेपाल भाषा: एस् आइ
日本語: 国際単位系
Nordfriisk: SI-süsteem
norsk nynorsk: SI-systemet
oʻzbekcha/ўзбекча: Xalqaro birliklar tizimi
Ripoarisch: SI-Basiseinheite
Runa Simi: SI tupuy
Scots: SI
Sesotho sa Leboa: SI
shqip: Sistemi SI
slovenčina: SI
slovenščina: Mednarodni sistem enot
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Мєждоународьнъ мѣръ сѷстима
Soomaaliga: Horgale (Fiisikis)
srpskohrvatski / српскохрватски: Međunarodni sistem јedinica
татарча/tatarça: СИ
Tiếng Việt: SI
文言: 萬國公制
West-Vlams: SI-systèm
žemaitėška: SI