Tu-22M

Tu-22M (vel Tu-26)
Tu-22M3
Tu-22M3
Dane podstawowe
Państwo   ZSRR
  Rosja
Producent Kazańskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego
Konstruktor Tupolew
Typ samolot bombowy
Konstrukcja duralowa, półskorupowa,
płat o zmiennej geometrii
(od 20° do 65°)
Załoga 4 (2 pilotów, nawigator, operator uzbrojenia)
Historia
Data oblotu 1969 (Tu-22M0)
Lata produkcji 1971 – 1997
Egzemplarze 497
Dane techniczne
Napęd dwa silniki odrzutowe NK-22 lub NK-25 (w zależności od wersji)
Ciąg 2 × 140,23 kN (2 × 245,15 kN z dopalaniem)
Wymiary
Rozpiętość maximum 34,28 m, minimum 23,3 m
Długość 41, 5 m (Tu-22M0, M1, M2)
42,46 m (Tu-22M3)
Wysokość 11,05 m
Powierzchnia nośna maximum 183,5 m², minimum 175,8 m² (Tu-22M3)
Profil skrzydła Skrzydło o zmiennej geometrii, od 20 do 65 stopni
Masa
Własna 54 000 kg
Startowa 124 550 kg
Paliwa 53 500 kg
Zapas paliwa 53 500 kg
Osiągi
Prędkość maks. 1530 km/h (Tu-22M0)
1660 km/h (Tu-22M1)
1800 km/h (Tu-22M2)
2300 km/h (Tu-22M3)
Prędkość przelotowa 900 km/h
Prędkość minimalna 370 km/h
Pułap 18 000 m
Pułap praktyczny 14 000 m
Zasięg 4140 km (Tu-22M0)
5000 km (Tu-22M1, M2)
7000 km (Tu-22M3)
Rozbieg 2100 m
Dobieg 1300 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 komora bombowa i 4 węzły do podwieszania uzbrojenia
działko pokładowe GSz-23 w ogonie samolotu kierowane zdalnie ze stanowiska operatora uzbrojenia
Wyposażenie dodatkowe
bombardierski celownik optyczny OBP-15
radiolokator obserwacji tylnej półsfery PRS-4KM Krypton
celownik telewizyjny TP-1
lotniczy aparat fotograficzny AFA-15
Użytkownicy
Rosja, Białoruś, Ukraina
Rzuty
Rzuty samolotu

Tu-22M ( ros. Ту-22М, oznaczenie NATO Backfire) – radziecki/ rosyjski samolot bombowy średniego zasięgu o zmiennej geometrii skrzydeł, przeznaczony do wykonywania uderzeń bombowo-rakietowych na ważne cele naziemne rozmieszczone w strefie operacyjnej przeciwnika. Projekt Tu-22M stanowi kontynuację, a zarazem znaczną modyfikację innego modelu Tupolewa – swojego poprzednika Tu-22. Najbardziej widoczną różnicą jest zastosowanie w konstrukcji Tu-22M skrzydeł o zmiennej geometrii. Backfire miał być również zdolny do przeprowadzenia ataków interkontynentalnych (w tym nuklearnych) na cele w Stanach Zjednoczonych.

Historia

Na początku lat 60. XX wieku w Związku Radzieckim zaczęto prace nad nowym modelem naddźwiękowego bombowca, następcy Tu-22. Wymagania wobec samolotu obejmowały zdolność do lotu z szybkością ponaddźwiękową dla przełamania obrony powietrznej nieprzyjaciela, a także do lotu poddźwiękowego na niskich wysokościach na dalekie odległości. Biuro konstrukcyjne Tupolewa postanowiło udoskonalić konstrukcję Tu-22 przez dodanie skrzydeł o zmiennym skosie, jednak pierwsze dwa prototypy oznaczone "106" i "125" zostały odrzucone przez rząd (zaakceptowano projekt biura Suchoja pod nazwą T-4 w 1962 roku). Kolejny projekt ("145") miał być alternatywą dla T-4, ale po przerwaniu prac przez OKB Suchoja w 1967 prace nad nim nabrały rozpędu.

Pierwszy z pięciu prototypów serii "145" oblatano 30 sierpnia 1969 roku. Oznaczono go jako Tu-22M0, co miało sugerować, że bombowiec ten jest tylko niewielką modyfikacją Tu-22 i zaniżać jego wartość bojową w trakcie negocjacji rozbrojeniowych SALT II (według innych[ według kogo?] autorem tej mistyfikacji było samo biuro Tupolewa, chcące ułatwić sobie finansowanie z budżetu państwa). Pierwszy samolot seryjny wystartował w lipcu 1971 roku, a produkcję rozpoczęto w Kazaniu już jako Tu-22M1 (kod NATO Backfire-A). Wkrótce jednak produkcja została wstrzymana, a w maju 1973 oblatano prototyp kolejnej, udoskonalonej wersji – Tu-22M2 (Backfire-B). Samolot został oficjalnie przyjęty do uzbrojenia w 1975, jednak już wtedy biuro konstrukcyjne Tupolewa rozpoczęło projektowanie następnej modernizacji. Budowa wersji M2 zakończyła się zatem na liczbie 279 egzemplarzy, a 20 czerwca 1977 roku w powietrze wzbił się pierwszy Tu-22M3 (Backfire-C), przyjęty następnie do uzbrojenia w 1983. Wariant ten charakteryzował się nowymi silnikami NK-25, bardziej efektywnym uzbrojeniem i wyposażeniem awionicznym (w NK-25 wyposażona była też wersja Tu-22M2Ye, co jednak nie poprawiło jej osiągów) oraz większym maksymalnym skosem skrzydeł (65 stopni). Konstruktorzy postanowili również zmienić układ wlotów powietrza do silników – stosowane dotychczas rozwiązanie w postaci powiększonych w stosunku do znanych z Tu-28, bocznych kanałów z centralnymi stożkami generowało trudne w kompensacji, niesymetryczne siły aerodynamiczne – zastąpiono je wydłużonymi wlotami prostokątnymi z klinami. Ogółem w latach 1971-1997 zakłady KAPO im. Gorbunowa w Kazaniu wyprodukowały 497 egzemplarzy wszystkich odmian samolotu Tu-22M [1], z czego 222 egzemplarze Tu-22M3, w tym rozpoznawcze Tu-22MR oraz Tu-22MP przeznaczone do walki radioelektronicznej.

Inne języki
беларуская: Тупалеў Ту-22М
беларуская (тарашкевіца)‎: Ту-22М
български: Ту-22М
čeština: Tupolev Tu-22M
Ελληνικά: Tupolev Tu-22M
español: Túpolev Tu-22M
français: Tupolev Tu-22M
hrvatski: Tupoljev Tu-22M
Bahasa Indonesia: Tupolev Tu-22M
italiano: Tupolev Tu-22M
magyar: Tu–22M
Nederlands: Tupolev Tu-22M
پنجابی: ٹوپولف ٹو-22M
português: Tupolev Tu-22M
română: Tupolev Tu-22M
русский: Ту-22М
Simple English: Tupolev Tu-22M
slovenčina: Tupolev Tu-22M
slovenščina: Tupoljev Tu-22M
српски / srpski: Тупољев Ту-22M
татарча/tatarça: Ту-22М
Türkçe: Tupolev Tu-22M
українська: Ту-22М
Tiếng Việt: Tupolev Tu-22M