Toponim

Toponim (z gr. topos - miejsce, okolica i onymos - imię[1]) – w ogólnym znaczeniu nazwa miejscowa; toponimami zajmuje się dział językoznawstwa zwany toponomastyką. Analiza toponimów może dostarczyć informacji na temat rozwoju danego języka, bądź historii jakiegoś obszaru geograficznego.

Toponimem w biologii nazywamy epitet gatunkowy lub (rzadziej) nazwę rodzajową pochodzącą od nazwy geograficznej. Zazwyczaj określa on miejsce, gdzie dany gatunek zaobserwowano po raz pierwszy lub gdzie występuje on nagminnie; niekiedy także ogólnikowe określenia, jak Notornisnotos znaczy południe, ornis – ptak (rodzaj nieuznawany, patrz takahe południowy)[1]. Międzynarodowe Kodeksy nomenklatury botanicznej i zoologicznej zalecają, by unikać nazw miejscowości, stosując raczej szersze pojęcia, np. nazwy krajów (brasiliensis). Najbardziej typową końcówką toponimu jest -ensis, ale stosowane są także końcówki formy przymiotnikowej: -(a)nus, -inus, -ianus lub -icus, albo rzeczownikowej: -i, -e. Do tej grupy należy zaliczyć również nazwy pochodzące od środowiska, w którym roślina lub zwierzę występuje, np.:

  • montanus - górski
  • littoralis - nadmorski
  • campestris - nizinny
  • fluminensis - nadrzeczny,
  • insularis - wyspowy
  • saxicola - naskalny
  • halophilus - słonolubny
  • ammophilus - piaskolubny


  • przypisy

Przypisy

  1. a b James A. Jobling: Helm Dictionary of Scientific Bird Names. Christopher Helm Publishers Ltd, 2009, s. 28 i 275. 1-4081-2501-3.
Inne języki
Bân-lâm-gú: Tē-hō-miâ
беларуская (тарашкевіца)‎: Тапонім
bosanski: Toponim
čeština: Toponymum
eesti: Kohanimi
Esperanto: Loknomo
Frysk: Plaknamme
հայերեն: Տեղանուններ
hrvatski: Toponim
italiano: Toponimo
қазақша: Топоним
Кыргызча: Топоним
Latina: Toponymum
lietuvių: Vietovardis
Nederlands: Toponiem
日本語: 地名
русский: Топоним
slovenščina: Zemljepisno lastno ime
српски / srpski: Топоним
srpskohrvatski / српскохрватски: Toponim
suomi: Paikannimi
татарча/tatarça: Топоним
українська: Топонім
Zeêuws: Toponiem
中文: 地名