Tik

Tiki
ICD-10F95
F95.0Tiki przemijające
F95.1Przewlekłe tiki ruchowe lub głosowe (wokalne)
F95.2Zespół tików głosowych i ruchowych (zespół Tourette’a)
F95.8Inne tiki
F95.9Tiki, nie określone
DSM-IV307.2X
MeSHD020323

Tik – krótkotrwały, stereotypowy, mimowolny ruch określonej części ciała (np. mruganie powieką, marszczenie czoła, zaciskanie pięści). Powstaje najczęściej na tle psychicznym, zwykle u dzieci. Może przejść w tzw. tik utrwalony. Zwykle nie wymaga leczenia. Terapia uciążliwych tików opiera się na stosowaniu neuroleptyków. Niekiedy jest objawem uszkodzenia układu pozapiramidowego. Liczne, nasilone tiki pojawiają się w zespole Tourette’a.

Objawy

Tiki to powtarzające się szybkie, mimowolne skurcze mięśni, które mają zazwyczaj charakter zrywający. Najczęściej obejmują mięśnie twarzy, ramion lub kończyn górnych. Przykłady : mruganie, drganie ust, potrząsanie głową, marszczenie czoła, wzruszanie ramionami.

Czasami, ruchom tym towarzyszą jakieś dźwięki, takie jak chrząkanie, odkrztuszanie, pociąganie nosem lub mimowolne wypowiadanie słowa. Tiki objawiają się najczęściej w wieku dziecięcym lub w okresie dojrzewania – między 12 a 15 rokiem życia. Zazwyczaj same ustępują po okresie dojrzewania, u niektórych ludzi jednak się utrwalają i zostają do końca życia. W ciężkich przypadkach tiki uniemożliwiają pracę oraz kontakty z innymi ludźmi. Tiki mogą posiadać zarówno kobiety jak i mężczyźni, mężczyźni jednak miewają tiki trzy razy częściej od kobiet. Czasem tiki powiązane są z jakimiś czynnościami, np. niektórzy ludzie myją ręce co kilka minut. Tiki rzadko spowodowane są schorzeniem neurologicznym. Większość ludzi nie umie kontrolować tików, przestają sobie zdawać z nich sprawę. Tiki nasilają się w sytuacjach stresowych kiedy się boimy lub denerwujemy, zmniejszają się natomiast w czasie snu lub w czasie zajmujących zajęć. Najcięższą postacią tików jest zespół Gilles'a de la Tourette’a. Chorobę tę powodują zaburzenia biochemiczne w mózgu. Szczególnie przykre dla pacjenta są zaburzenia określane jako koprolalia, czyli mimowolne wypowiadanie wulgaryzmów. Mimo tego, że choroba nie ma wpływu na inteligencję, może znacznie utrudnić choremu naukę i procesy myślowe.

Inne języki
العربية: عرة
čeština: Tik
dansk: Tic
Deutsch: Tic
English: Tic
español: Tic
فارسی: تیک عصبی
français: Tic
Gaeilge: Preab
galego: Tic
italiano: Tic (medicina)
עברית: טיק
kurdî: Mûçirk
magyar: Tic
македонски: Тикови
Nederlands: Tic
norsk: Tic
português: Tique
русский: Нервный тик
Simple English: Tic
slovenčina: Tik
slovenščina: Trzaj
српски / srpski: Тикови
srpskohrvatski / српскохрватски: Tikovi
suomi: Tic-liike
svenska: Tics
Türkçe: Tik
українська: Тик