Thot

Ten artykuł dotyczy egipskiego boga. Zobacz też: Thot – miesiąc w kalendarzu egipskim.
Thot
bóg Księżyca, patron mądrości
Ilustracja
Thot (Ramesseum, Luksor)
Występowaniemitologia egipska
PrzydomekPan Rachunków, Rachmistrz Lat
Wcielenie zwierzęceibis, pawian
Teren kultustarożytny Egipt
Szczególne miejsce kultuHermopolis
Thot pod postacią pawiana (Luwr, Paryż).
Thoth.svg
G26t
Z4

lub
dHwt
Z4
R8

lub
G26
t Z4
Thot w hieroglifach

Thot (lub Thoth) – egipski bóg Księżyca, patron mądrości. Zaliczano go do bogów-stwórców i uważano za wynalazcę egipskiego pismahieroglifów, kalendarza, a także arytmetyki, geometrii, muzyki, liczby i rysunków. W związku z tym był przede wszystkim opiekunem i patronem pisarzy oraz ludzi nauki i sztuki.

Kult i rola

W okresie predynastycznym czczony na terenie Delty, dość wcześnie należał do bóstw bardzo ważnych w religii egipskiej. Jako Pan Księżyca zastępował na nocnym niebie nieobecne słońce i przy Atumie-Re pełnił istotną funkcję towarzyszącą, sprawując nadzór nad porządkiem cyklu astralnego. Stąd też często przypisywana mu rola sędziego. W funkcji bóstwa księżycowego zwany był „Panem Rachunków” i „Rachmistrzem Lat”, gdyż na podstawie faz księżyca układano kalendarz. Znany także jako mag oraz lekarz bogów oraz ludzi (żywych i umarłych). Kojarzono z nim dwa różne zwierzęta i dlatego przedstawiany był w postaci zarówno ibisa, jak i pawiana (bądź też człowieka z ich głową).

Nazwa Thoth (czy Thot), wymawiana jako „tot”, jest greckim imieniem nadanym egipskiemu bóstwu, którego prawidłową nazwą jest Djehuty (a występującego też pod nazwami Tahuti, Tehuti, Zehuti, Techu, Tetu). Niekiedy zwano go również Semsu, tj. „Stary”. W epoce Starego Państwa centrum jego kultu znajdowało się w Hermopolis – stolicy XV nomu Górnego Egiptu, którego znakiem był pawian. O doniosłości kultu bóstwa w tej epoce świadczy wymownie fakt, iż królowe (małżonki faraonów) nosiły tytuł jego kapłanek. Jeszcze w okresie ptolemejsko-rzymskim często noszono amulety z wyobrażeniem Thota-ibisa masowo wyrabiane z barwnego fajansu.

Inne języki
Afrikaans: Thoth
Alemannisch: Thoth
العربية: تحوت
azərbaycanca: Tot
беларуская: Тот
български: Тот
bosanski: Thoth
brezhoneg: Tot
català: Thot
čeština: Thovt
dansk: Thoth
Deutsch: Thot
eesti: Thot
Ελληνικά: Θωθ
English: Thoth
español: Tot
Esperanto: Toto
euskara: Tot
فارسی: تحوت
français: Thot
Gaeilge: Tót
한국어: 토트
Հայերեն: Թոթ
हिन्दी: थोथ
hrvatski: Thoth
Bahasa Indonesia: Thoth
íslenska: Þoþ
italiano: Thot
עברית: תחות
Basa Jawa: Thoth
ქართული: თოტი
Latina: Thoth
latviešu: Tots
lietuvių: Totas
magyar: Thot
македонски: Тот
മലയാളം: തോത്ത്
მარგალური: თოტი
مصرى: تحوت
Bahasa Melayu: Dewa Thoth
Nederlands: Thoth (mythologie)
Nedersaksies: Thoth
日本語: トート
norsk: Tot
occitan: Djehoti
português: Tot
română: Thot
русский: Тот
Scots: Thoth
sicilianu: Thoth
Simple English: Thoth
slovenčina: Thovt
slovenščina: Tot
српски / srpski: Теут
srpskohrvatski / српскохрватски: Tot
suomi: Thot
svenska: Thot
Tagalog: Thoth
Türkçe: Thoth
українська: Тот
اردو: تحوت
Tiếng Việt: Thoth
Winaray: Thoth
中文: 托特