Teropody

Teropody
Theropoda
Marsh, 1881
Model Tyrannosaurus rex (Bałtowski Park Jurajski)
Model Tyrannosaurus rex (Bałtowski Park Jurajski)
Systematyka
Domenaeukarionty
Królestwozwierzęta
Typstrunowce
Podtypkręgowce
Gromadazauropsydy
Podgromadadiapsydy
Infragromadaarchozauromorfy
(bez rangi)archozaury
(bez rangi)Ornithodira
Nadrząddinozaury
Rząddinozaury gadziomiedniczne
Podrządteropody
Model szkieletu giganotozaura, Australian Museum, Sydney
Rekonstrukcja rahonawisa
Porównanie rozmiarów największych teropodów i człowieka
Ślad teropoda

Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa theropod oznacza stopa bestii.

Teropody były dwunożne i w większości mięsożerne (drapieżniki i padlinożercy). Poruszały się w postawie półwyprostowanej. Kończyny tylne długie, silnie umięśnione, z podudziem dłuższym od uda, dzięki którym potrafiły szybko biegać. Kończyny tylne były o 2/3 dłuższe od przednich i posiadały do trzech palców. Kończyny przednie zakończone chwytnymi palcami (ich liczba była zredukowana: 1‒4) z pazurami. Posiadały również długi ogon, który ułatwiał im szybką pogoń za ofiarą. Duże oczy wskazują na bardzo dobry wzrok. Zęby ostre, sztyletowate, bocznie spłaszczone, z ząbkowanymi krawędziami. Niektóre utraciły zęby na rzecz dzioba kostnego, otoczonego warstwą rogową. Mięśnie szczęk dobrze rozwinięte. Niektóre teropody (gł. maniraptory) były opierzone. Ich wielkość była różna, od maluchów wielkości kurczaka (epidendrozaur, skansoriopteryks) do kilkunastometrowych olbrzymów (np. giganotozaur, karcharodontozaur, spinozaur).

Do najstarszych i najprymitywniejszych teropodów należą eoraptor i herrerazaury. Żyły od późnego triasu do końca kredy, Ich skamieniałości znajdowano na wszystkich kontynentach. Jedna z ich linii, ptaki, przetrwała jednak do dzisiaj.

Klasyfikacja

Wśród teropodów wyróżniane są trzy główne grupy: celofyzoidy (Coelophysoidea), np. celofyz; ceratozaury (Ceratosauria), np. ceratozaur czy karnotaur oraz tetanury (Tetanurae), np. allozaur, welociraptor czy tyranozaur.

Podrząd teropody (Theropoda)

Inne języki
Afrikaans: Theropoda
العربية: ثيروبودا
বাংলা: থেরোপোডা
brezhoneg: Theropoda
català: Teròpodes
Cebuano: Theropoda
čeština: Teropodi
dansk: Theropoder
Deutsch: Theropoda
Ελληνικά: Θηριόποδα
English: Theropoda
español: Theropoda
Esperanto: Teropodoj
euskara: Theropoda
فارسی: ددپایان
français: Theropoda
Gaeilge: Theropoda
galego: Terópodos
한국어: 수각류
hrvatski: Teropodi
Bahasa Indonesia: Theropoda
italiano: Theropoda
עברית: תרופודה
magyar: Theropoda
മലയാളം: തെറാപ്പോഡ
Bahasa Melayu: Theropod
Nederlands: Theropoda
日本語: 獣脚類
norsk: Theropoder
norsk nynorsk: Theropodar
occitan: Teropòde
ଓଡ଼ିଆ: ଥେରୋପୋଡ଼
português: Theropoda
română: Theropoda
русский: Тероподы
Scots: Theropoda
Simple English: Theropod
slovenčina: Theropody
srpskohrvatski / српскохрватски: Teropodi
suomi: Teropodit
svenska: Theropoder
Tagalog: Theropoda
Türkçe: Teropod
українська: Тероподи
Tiếng Việt: Khủng long chân thú
Volapük: Theropoda
Winaray: Theropoda
中文: 獸腳亞目