Systema Naturae

Strona tytułowa dziesiątej edycji Systema Naturae Linneusza (1758).

Systema Naturae (1735-1770) – jedna z głównych prac szwedzkiego lekarza medycyny i przyrodnika Karola Linneusza. Jej pełny tytuł to:

Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis.

Książka stała się szybko bardzo popularna, dlatego Linnaeus kontynuował wydawanie kolejnych edycji i poszerzanie dzieła od 11 stron pierwszej edycji (1735 r.) [1] [2] do ponad 6 000 stron w ostatniej, trzynastej edycji uzupełnionej przez Johanna Friedricha Gmelina, wydanej w latach 1788-1793 [3]. W X edycji Linneusz wyróżnił trzy królestwa, zwierzęta, rośliny i minerały. Te ostatnie podzielił na trzy klasy: skały, minerały i skamieniałości [4].

W miarę rozwoju pracy, Linneusz dokonywał zmian: w pierwszej edycji wieloryby były klasyfikowane jako ryby; w 10. edycji, opublikowanej w 1758, wieloryby zostały przeniesione do ssaków [5]. W tej samej edycji wprowadził dwie części nazwy ( nazewnictwo binominalne) dla gatunków zwierząt, niektóre wprowadził dla gatunków roślin w publikacji z 1753 r. – Species Plantarum [6].

Dziesiątą edycję (1758) tej książki uważa się za początek nomenklatury zoologicznej [1]. Wprowadzona przez Linneusza klasyfikacja stała się podstawą naukowej klasyfikacji biologicznej organizmów [7].

Przypisy

  1. a b T. S. Bellows, T. W. Fisher: Handbook of biological control : principles and applications of biological contro. San Diego: Academic Press, 1999, s. 44-45. 978-0-12-257305-7.
  2. L. Schiebinger, Cv. Linné. Why mammals are called mammals: gender politics in eighteenth-century natural history.. „Am Hist Rev”. 98 (2), s. 382-411, Apr 1993. 11623150. 
  3. John Hopkinson. Dates of Publication of the Separate Parts of Gmelin's Edition (13th) of the ‘Systema Naturae’ of Linnaeus.. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 77 (4), s. 1035–1037, 2009. 10.1111/j.1469-7998.1907.tb06965.x. 03702774 (ang.). 
  4. Sten Lindroth: Linnaeus as a minerologist. [dostęp 2014-05-02].
  5. Systema Naturae – an epoch-making book. [dostęp 2014-05-16].
  6. Gordh Gordon, Beardsley John: Taxonomy and biological control. W: T. Richard Fisher, T. S. Bellows, L. E. Caltagirone: Handbook of biological control: principles and applications of biological control. San Diego: Academic, 1999, s. 45-55. 9780122573057.
  7. S. Müller-Wille. Collection and collation: theory and practice of Linnaean botany.. „Stud Hist Philos Biol Biomed Sci”. 38 (3), s. 541-62, Sep 2007. 10.1016/j.shpsc.2007.06.010. 17893064. 
Inne języki
Afrikaans: Systema Naturae
asturianu: Systema naturæ
беларуская: Сістэма прыроды
čeština: Systema naturae
español: Systema naturæ
Esperanto: Systema Naturae
français: Systema naturae
한국어: 자연의 체계
Bahasa Indonesia: Systema Naturae
interlingua: Systema naturae
italiano: Systema Naturae
Nederlands: Systema naturae
norsk nynorsk: Systema naturae
پنجابی: سسٹما نیچرا
português: Systema Naturae
română: Systema Naturae
Simple English: Systema Naturae
slovenčina: Systema naturae
slovenščina: Systema naturae
српски / srpski: Systema Naturae
Türkçe: Systema Naturae
українська: Система природи
Tiếng Việt: Systema Naturae
中文: 自然系統