Svalbard

Svalbard
Położenie Svalbardu
Język urzędowy norweski
Stolica Longyearbyen
Status terytorium terytorium zależne
Zależne od Norwegii
Głowa terytorium król Harald V
Gubernator gubernator Odd Olsen Ingerø
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe

61 022 [1] km²
395
Liczba ludności ( 2016)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia

2667 [2]
0,044 osób/km²
Jednostka monetarna korona norweska (NOK)
Rok utworzenia na podstawie porozumień międzynarodowych
1920
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC+2 – lato
Kod ISO 3166 SJ/SJM/744
Domena internetowa .sj
Kod telefoniczny +47
Mapa Svalbardu
Zdjęcie satelitarne archipelagu

Svalbardnorweska prowincja w Arktyce, obejmująca swym zasięgiem archipelag Svalbard (którego największą wyspą jest Spitsbergen, dawniej znany jako Spitsbergen Zachodni – Vestspitsbergen) wraz z kilkoma wyspami nie wchodzącymi w skład archipelagu (m.in. Wyspa Niedźwiedzia – Bjørnøya) w granicach 71°–81° N i 10°–35° E, 800 km na północ od Norwegii i 1100 km od Bieguna Północnego.

Stolicą i siedzibą gubernatora prowincji Svalbard jest Longyearbyen. Najwyższą władzą na Svalbardzie jest gubernator (Sysselmannen), który zapewniając norweskie zwierzchnictwo posiada władzę administracyjną, sądową oraz czuwa nad porządkiem publicznym na całym archipelagu. Jest też odpowiedzialny za ochronę środowiska.

Archipelag jest strefą zdemilitaryzowaną, prawa innych państw do jego eksploatacji określa Traktat Spitsbergeński z 1920 r.

Historia

Wyspy te znane były prawdopodobnie wikingom, a ponownie odkryte zostały w 1596 roku przez holenderskiego odkrywcę Willema Barentsa. Były znaczącym ośrodkiem wielorybnictwa i myślistwa rosyjskiego ( Pomorcy) i norweskiego. Między latami 1669 a 1778 wyprawy na Svalbard odbywali holenderscy rybacy, którzy założyli osadę Smeerenburg. Od końca XVIII wieku wyspy wykorzystywane były jako baza ekspedycji na biegun północny. Początek XX wieku przyniósł odkrycie znaczących złóż węgla. Na mocy umów międzynarodowych ( Traktat Spitsbergeński) z 1920 wyspy te są pod zwierzchnictwem Norwegii. Umowy te zagwarantowały jednocześnie prawo do eksploatacji występujących tu kopalin, łowiectwa i prowadzenia badań naukowych państwom-sygnatariuszom. Eksploatację węgla prowadzi Norwegia ( Longyearbyen, Sveagruva) i Rosja ( Barentsburg). Polska jako kraj, który ratyfikował traktat, ma dokładnie takie same prawa użytkowania, eksploatacji surowców i budowania osiedli, jak Norwegia, a polscy obywatele mają prawo osiedlać się, kupować domy i przebywać bez wizy na czas nieokreślony od 1931 roku, gdy Polska podpisała traktat. Do obowiązków Norwegii należy pilnowanie porządku i ochrona środowiska. Obecnie Polska korzysta głównie z prawa do prowadzenia badań naukowych.

Inne języki
Acèh: Svalbard
Afrikaans: Svalbard
አማርኛ: ስቫልባር
Ænglisc: Scearpbeorgas
العربية: سفالبارد
aragonés: Svalbard
arpetan: Svalbârd
asturianu: Svalbard
azərbaycanca: Şpitsbergen
Bân-lâm-gú: Svalbard
беларуская: Шпіцберген
беларуская (тарашкевіца)‎: Шпіцбэрген
български: Шпицберген
bosanski: Svalbard
brezhoneg: Svalbard
català: Svalbard
Чӑвашла: Шпицберген
čeština: Špicberky
Cymraeg: Svalbard
dansk: Svalbard
davvisámegiella: Svalbárda
dolnoserbski: Svalbard
eesti: Svalbard
English: Svalbard
español: Svalbard
Esperanto: Svalbardo
euskara: Svalbard
فارسی: سوالبار
føroyskt: Svalbarð
français: Svalbard
Gaelg: Svalbard
Gàidhlig: Svalbard
galego: Svalbard
хальмг: Свалбард
Հայերեն: Շպիցբերգեն
हिन्दी: स्वालबार्ड
hornjoserbsce: Svalbard
hrvatski: Svalbard
Ilokano: Svalbard
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: স্ভালবার্ড
Bahasa Indonesia: Svalbard
Interlingue: Svalbard
íslenska: Svalbarði
italiano: Isole Svalbard
עברית: סבאלברד
Basa Jawa: Svalbard
kalaallisut: Svalbard
ქართული: შპიცბერგენი
қазақша: Шпицберген
kernowek: Svalbard
Kiswahili: Svalbard
Latina: Svalbardum
latviešu: Svalbāra
Lëtzebuergesch: Spitzbergen (Inselgrupp)
lietuvių: Svalbardas
Limburgs: Sjpitsberge
magyar: Spitzbergák
മലയാളം: സ്വാൽബാർഡ്
Nedersaksies: Spitsbargen
нохчийн: Шпицберген
Nordfriisk: Svalbard
Norfuk / Pitkern: Swaalbard
norsk: Svalbard
norsk nynorsk: Svalbard
occitan: Svalbard
oʻzbekcha/ўзбекча: Shpitsbergen
پنجابی: سوالبارد
Papiamentu: Svalbard
Plattdüütsch: Spitzbargen
português: Svalbard
română: Svalbard
rumantsch: Svalbard
русский: Шпицберген
Scots: Svalbard
shqip: Svalbard
sicilianu: Svalbard
Simple English: Svalbard
slovenčina: Svalbard
slovenščina: Spitsbergi
српски / srpski: Свалбард
srpskohrvatski / српскохрватски: Svalbard
Basa Sunda: Svalbard
svenska: Svalbard
Tagalog: Svalbard
татарча/tatarça: Шпицберген
Türkçe: Svalbard
українська: Шпіцберген
vèneto: Svalbard
Tiếng Việt: Svalbard
West-Vlams: Spitsbergn
Winaray: Esvalbard
Yorùbá: Svalbard
粵語: 冷岸群島
Zazaki: Svalbard
Zeêuws: Spitsberhen
žemaitėška: Svalbards
中文: 斯瓦尔巴