Sufizm

Sufizm (arab. taṣawwuf تصوف ) – zbiorcze określenia dla różnorakich nurtów mistycznych w islamie. Pochodzi ono od słowa suf صوف (wełna), co jednak nie jest w żaden sposób potwierdzone, bowiem czerpiąc wzór z chrześcijańskich mnichów sufi ubierali się we włosiennice. Wzorem dla wczesnochrześcijańskich anachoretów był Jan Chrzciciel, który nosił szatę z wielbłądziej wełny. Taka szata i przepasane biodra były "wzorcowym" strojem ascety. Sami Arabowie zwali sufich fakirami (faqīr فقير), co znaczy biedak, albo derwiszami (darwīš درويش), co pochodzi od perskich słów dar (drzwi) oraz darwaze (dźwierze, brama) i oznacza nędzarza (żebraka) stukającego do drzwi[1].

Jest on próbą osiągnięcia jedności z boskim Absolutem. W najpowszechniejszej formie polega na regularnych modlitwach, recytacji formuł religijnych i boskich imion, grupowych śpiewach (qawwali), studiowaniu świętych pism islamu, a przede wszystkim na wyparciu się własnego ego. Jednymi z najznaczniejszych sufi byli Rabia Al-Basri, Dżunajd, Al-Halladż, Al-Ghazali i Ibn ʾArabi.

Doktryna

Sufizm, będąc mistyczno-ascetyczną ścieżką do poznania Boga, nie posiada żadnej sprecyzowanej doktryny. Nie znaczy to, że sufi lekceważą teologię, jednak to nie teologia jest przedmiotem ich studiów. Dlatego sufizm rozwinął się w jednakowym stopniu wśród sunnitów i szyitów, czerpiąc wiele inspiracji z monastycyzmu chrześcijańskiego i buddyjskiego. Częścią światopoglądu sufickiego jest też wiara w wahdat al-wudżud (jedność rzeczywistości), utożsamiana nieraz z panteizmem.

Sufickie rodzaje dróg prowadzących do Boga :

  • mądrość (al-ma'riafat)
  • miłość (al-muhabbat)
  • bojaźń (al-khawf)[2]

Oto kilka sposobów na jakie sufi objaśniali istotę sufizmu:

  • Sufi jest to ten, kogo nie nuży żadne poszukiwanie i kogo nie męczy żadna sprawa.
  • Były wśród sufich pewne wskazania, następnie pojawiły się pewne ruchy, następnie nie pozostało nic poza zmartwieniami.
  • Nauki sufich są na początku zdobywane, a na końcu intuicyjne.
  • Sufizm polega na tym, iż nic ciebie nie posiada.
  • Sufizm to uchwycenie rzeczywistości i zwątpienie w to, co w rękach ludzkich.

Wybrane myśli sufich

  • Nieszczęśliwy syn Adama, gdyby lękał się ognia piekielnego tak, jak się lęka ubóstwa, wówczas wszedłby do raju.
  • Grzesznicy są dla Boga zbyt mało wartościowi, aby pozwalał im umierać z głodu. On raczej głodzi swoich przyjaciół.
  • Pycha wobec bogaczy i możnych to prawdziwa pokora.
  • Prawidłowe odosobnienie to przezwyciężanie samotności swojej duszy.
  • Jeśli sługa wyrzeka się świata doczesnego, powierza mu Bóg anioła, który zasiewa mądrość w jego sercu.
  • Ten, dla kogo milczenie nie jest ojczyzną, jest natrętnym gadułą, nawet jeśliby był milczącym.
  • Mędrcy odziedziczyli mądrość przez milczenie i rozmyślanie.
  • Nie ma żadnej rzeczy dla długotrwałego uwięzienia bardziej odpowiedniej od języka.
  • Oto został stworzony dla człowieka jeden język i dwoje oczu i dwoje uszu, aby słuchał i widział więcej, aniżeli mówi.
  • Gdyby mówiący wiedział, jakie niebezpieczeństwo jest z mówienia, tedy by milczał, jeśliby tylko mógł tak długo, jak długie było życie Noego. A gdyby milczący wiedział jakie niebezpieczeństwo jest z milczenia, prosiłby Boga o podwójny wiek Noego, ażeby mógł mówić.
  • Ludzie są na drodze, dopóki nie odejdzie od nich lęk, a kiedy odejdzie od nich lęk, zbaczają z drogi.
  • Jeśli Bóg umiłował sługę, ustanowił w jego sercu płaczkę żałobną, a kiedy znienawidził sługę, ustanowił w jego sercu piszczałkę.
  • Serce, kiedy nie ma w nim smutku, jest ruiną, tak jak dom, kiedy nikt w nim nie mieszka, niszczeje.
  • Głód należy do cech sufich i jest on jednym ze wsporników walki duchowej.
  • Kiedy Bóg stworzył świat doczesny, uczynił w sytości grzech i niewiedzę, a uczynił w głodzie wiedzę i mądrość.
  • Kluczem do świata doczesnego jest sytość, a kluczem do świata ostatecznego głód.
  • Pokora jest piękna u każdego pojedynczego człowieka, ale najpiękniejsza jest u biednego. Pycha jest brzydka u każdego człowieka, ale najbrzydsza jest u bogatego.
  • Pewien mężczyzna zobaczył mędrca jedzącego to, co spadło z jarzyn do wody. Powiedział do niego: Jeślibyś służył władcy, nie musiałbyś jadać takich rzeczy. Odpowiedział mędrzec: A jeślibyś zadowolił się tym, nie potrzebowałbyś służebnictwa u władcy.
  • Bóg położył pięć rzeczy w pięciu miejscach: wielkość w posłuszeństwie, poniżenie w grzechu, lęk szacunku we wstawaniu nocą, mądrość w pustym brzuchu i bogactwo w umiarkowaniu.
  • Cierpliwość bez Boga jest okrucieństwem.
  • To, co jest poza Bogiem – to są twoi wrogowie.
  • Do znamion służebności należy wyzbycie się planowania i doświadczania przeznaczenia.
  • Najtrudniejszą rzeczą dla nowicjuszy jest obcowanie z przeciwnikami.
  • Prawdomówny przemienia się w ciągu dnia czterdzieści razy, a obłudnik trwa w swoim jednym stanie przez czterdzieści lat.
  • Każda rzecz jest czymś, ale przyjaźń kłamcy niczym.
  • Znamieniem kłamcy jest jego hojność w przysięganiu bez wymagania przysięgi.
  • Słowa sięgają dalej, aniżeli zamierzał ten, kto kłamał.
  • Człowiek prawdomówny to ten, kto nie troszczy się o to, że opinia ludzi o nim może zmienić się na gorszą. Nie lubi on badania ludzi co do pyłku w pięknie uczynków i nie wzdraga się przed tym, że ludzie badają zło w jego uczynkach.
  • Kto pragnie wolności, niechaj wstąpi na służbę Bogu.
  • Kto by zechciał poznać swoją rangę u Boga, ten niechaj spogląda, jaką rangę Bóg posiada u niego.
  • Męstwo oznacza, iż okazujesz sprawiedliwość, ale nie żądasz sprawiedliwości dla siebie.
  • Po rozpoznaniu prawdy okrucieństwo stworzeń nie wywiera na ciebie wpływu.
Inne języki
Acèh: Tasawôh
Адыгэбзэ: Суфиигъэ
Afrikaans: Soefisme
Alemannisch: Sufismus
العربية: صوفية
aragonés: Sufismo
asturianu: Sufismu
azərbaycanca: Sufizm
বাংলা: সুফিবাদ
Bân-lâm-gú: Sufi-phài
башҡортса: Суфыйсылыҡ
беларуская: Суфізм
беларуская (тарашкевіца)‎: Суфізм
български: Суфизъм
bosanski: Tesavuf
brezhoneg: Soufiegezh
català: Sufisme
čeština: Súfismus
Cymraeg: Swffïaeth
dansk: Sufisme
Deutsch: Sufismus
ދިވެހިބަސް: ޞޫފީން
eesti: Sufism
Ελληνικά: Σούφι
English: Sufism
español: Sufismo
Esperanto: Sufiismo
euskara: Sufismo
فارسی: تصوف
føroyskt: Sufisma
français: Soufisme
Frysk: Soefisme
galego: Sufismo
한국어: 수피파
Հայերեն: Սուֆիզմ
हिन्दी: सूफ़ीवाद
hrvatski: Sufizam
Ilokano: Supismo
Bahasa Indonesia: Sufisme
íslenska: Súfismi
italiano: Sufismo
עברית: סופיות
Basa Jawa: Sufisme
ქართული: სუფიზმი
қазақша: Сопылық
Kiswahili: Usufii
Latina: Sufismus
latviešu: Sūfisms
lietuvių: Sufizmas
magyar: Szúfizmus
македонски: Суфизам
മലയാളം: സൂഫിസം
मराठी: सूफी पंथ
مصرى: صوفيه
Bahasa Melayu: Kesufian
Nederlands: Soefisme
нохчийн: Суьпалла
norsk: Sufisme
norsk nynorsk: Sufisme
oʻzbekcha/ўзбекча: Tasavvuf
ਪੰਜਾਬੀ: ਸੂਫ਼ੀਵਾਦ
پنجابی: تصوف
پښتو: تصوف
Piemontèis: Sufism
português: Sufismo
română: Sufism
русиньскый: Суфізм
русский: Суфизм
саха тыла: Суфизм
संस्कृतम्: सूफीमतम्
Scots: Sufism
shqip: Sufizmi
sicilianu: Sufismu
Simple English: Sufism
سنڌي: تصوف
slovenčina: Sufizmus
slovenščina: Sufizem
Soomaaliga: Suufi
کوردی: سۆفیگەری
српски / srpski: Суфизам
srpskohrvatski / српскохрватски: Sufizam
svenska: Sufism
татарча/tatarça: Суфичылык
Türkçe: Tasavvuf
українська: Суфізм
اردو: تصوف
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: سوپىزم (تەسەۋۋۇپ)
Vahcuengh: Suhfeicujyi
Tiếng Việt: Sufi giáo
walon: Soufisse
Winaray: Sufismo
吴语: 智者派
ייִדיש: סופיזם
粵語: 蘇菲派
žemaitėška: Sofėzmos
中文: 蘇非主義