Strzelichowe

Strzelichowe
Ilustracja
Angiopteris evecta
Systematyka [1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Gromada rośliny telomowe
Klasa strzelichowe
Nazwa systematyczna
Marattiopsida Doweld
Tent. Syst. Pl. Vasc.: vii. 23 Dec 2001

Strzelichowe (Marattiopsida) – grupa roślin zarodnikowych stanowiąca linię rozwojową siostrzaną dla pozostałych paproci. W systemach grupa ta ma rangę klasy w obrębie gromady roślin telomowych (ew. monilofitów) [1] [2] lub podklasy w obrębie klasy paproci (Pteropsida) [3]. Grupa ta reprezentowana jest współcześnie przez około 200 gatunków zaliczanych do jednego rzędu Marattiales i rodziny Marattiaceae. Znanych jest jednak wiele szczątków kopalnych przedstawicieli tej grupy roślin, co świadczy o znacznym bogactwie form w dawnych epokach geologicznych, już z ery paleozoicznej, od karbonu. Obecnie żyjące strzelichowe mają wyraźnie reliktowy charakter i obecne są wyłącznie w krajach tropikalnych. Formy wymarłe miały wysmukłe pnie, które nie były rozgałęzione, a na szczycie znajdował się pióropusz wielkich liści.

Morfologia

Pokrój
Gametofity są zawsze naziemne, zielone, samożywne, o plechowatej budowie. Gametangia, czyli plemnie i rodnie tworzą się na brzusznej, czyli przylegającej do gleby powierzchni plechy. Plemniki posiadają wiele wici. Żyjący dziś przedstawiciele strzelichowych mają sporofity w postaci roślin o stosunkowo krótkich łodygach, w całości lub częściowo podziemnych, z pióropuszami okazałych liści.
Liście
Wyrastają ze szczytowej partii łodygi i ułożone są w sposób skrętoległy. Osiągają do 9 m długości i mają podzieloną blaszkę i długie, mocne ogonki. Ogonki mają budowę podobną do budowy łodygi. U nasady liści wykształcają się dwa liściowate twory zwane przylistkami, pełniące funkcję ochronną dla młodego zawiązka liścia. Po jego opadnięciu tworzą wraz z nasadą ogonka charakterystyczną osłonę dla łodygi, przez co powiększają jej średnicę. Oś liścia jest pastorałowato zwinięta.
Zarodnie
Powstają są na dolnej stronie blaszki liściowej. Są grubościenne i wykazują wyraźną tendencję do skupiania się w grupy zwane kupkami (gdy dane zarodnie występują osobno) lub synangiami (gdy dojdzie do silnego zrośnięcia zarodni ściankami). Zarodnie pękają szparą i zwykle nie mają mechanizmów otwierających. Zarodniki produkowane wewnątrz zarodni są jednakowe i jest ich ogromna ilość, nawet do kilku tysięcy w jednej zarodni.
Inne języki
العربية: ماراتيانية
English: Marattiopsida
hrvatski: Marattiopsida
interlingua: Marattiopsida
עברית: מארטידים
lietuvių: Marattiopsida
Nederlands: Marattiopsida
português: Marattiopsida
Tagalog: Marattiopsida