Stagflacja

Stagflacja (ang. stagflation, stagnacja + inflacja) – zjawisko makroekonomiczne, polegające na jednoczesnym występowaniu w gospodarce państwa zarówno znaczącej inflacji, jak i stagnacji gospodarczej (inflacja zwykle wiąże się z fazą wzrostu w cyklu koniunkturalnym). Przyczyn tego zjawiska upatruje się w negatywnym szoku podażowym, który powoduje zarówno wzrost cen, jak też i ograniczenie produkcji.

Pojęcie pojawiło się w roku 1965[1] podczas przemówienia brytyjskiego polityka Iana Macleoda w Parlamencie[2], aczkolwiek zyskało na znaczeniu od czasów pierwszego kryzysu naftowego. Wzrost cen energii, który ówcześnie nastąpił, jest tradycyjnie podawany jako jedna z przyczyn tego zjawiska. W ostatnich latach na znaczeniu zyskuje również ryzyko nagłego schłodzenia gospodarek, na skutek pęknięcia baniek spekulacyjnych na rynku nieruchomości czy giełdowym.

Walka ze stagflacją jest utrudniona, gdyż bank centralny powinien z jednej strony zaostrzać politykę pieniężną, by walczyć z inflacją, z drugiej zaś strony ją łagodzić, by ograniczyć skutki spadającego tempa wzrostu gospodarczego.

Stagflacja stoi w sprzeczności z teorią opartą na tzw. krzywej Phillipsa. Zwolennicy tej teorii twierdzą, że istnieje wymienność pomiędzy stopą bezrobocia i wielkością inflacji (by uzyskać niską inflację musimy zaakceptować większe bezrobocie i vice versa).

Wyjaśnienie stagflacji

Jeden ze znanych przypadków stagflacji miał miejsce w USA w latach 1974–75. W marcu 1975 produkcja przemysłowa w tym kraju spadła o prawie 13%, przy jednoczesnym rocznym wzroście indeksu cen towarów i usług konsumpcyjnych (CPI) o około 12%. Z kolei w roku 1979 odnotowano duży spadek aktywności gospodarczej połączony z gwałtownie rosnącą inflacją. Do grudnia tego roku roczny wzrost produkcji przemysłowej spadł niemal do zera, podczas gdy wzrost indeksu CPI wyniósł ponad 13%[3].

Rósł także wskaźnik bezrobocia – od niecałych 4% do nieco ponad 6% do końca 1970 roku; spadło ono co prawda do 5% w 1973, lecz następnie gwałtownie wzrosło – aż do 9% w połowie 1975 (była to najwyższa stopa bezrobocia w USA od czasów wielkiego kryzysu). Wskaźnik ten utrzymał się powyżej normalnego poziomu przez dwie następne dekady, a przez 10 miesięcy na przełomie 1982 i 1983 odnotowano nawet dwucyfrową stopę bezrobocia[4].

Inne języki
العربية: ركود تضخمي
български: Стагфлация
català: Estagflació
čeština: Stagflace
Deutsch: Stagflation
English: Stagflation
español: Estanflación
Esperanto: Stagflacio
euskara: Estanflazio
français: Stagflation
Հայերեն: Ստագֆլյացիա
hrvatski: Stagflacija
Bahasa Indonesia: Stagflasi
italiano: Stagflazione
עברית: סטגפלציה
lietuvių: Stagfliacija
magyar: Stagfláció
Bahasa Melayu: Stagflasi
Nederlands: Stagflatie
norsk nynorsk: Stagflasjon
português: Estagflação
română: Stagflație
русский: Стагфляция
Simple English: Stagflation
slovenčina: Stagflácia
slovenščina: Stagflacija
српски / srpski: Стагфлација
svenska: Stagflation
Tagalog: Stagflation
Türkçe: Stagflasyon
українська: Стагфляція
Tiếng Việt: Đình lạm