Ssaki

Ten artykuł dotyczy zwierząt. Zobacz też: Ssaki – film.
Ssaki
Mammalia[1]
Linnaeus, 1758
Okres istnienia: 225–0 mln lat temu
Zając polarny
Zając polarny
Systematyka
Domenaeukarionty
Królestwozwierzęta
Typstrunowce
Podtypkręgowce
Nadgromadaczworonogie
Gromadassaki

Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, zazwyczaj obecnością owłosienia (włosy lub futro; silnie zredukowane u gatunków wodnych, jak hipopotamy, u waleni całkowicie zanikają przed porodem lub w trakcie) oraz stałocieplnością (potocznie „ciepłokrwistość”). Ok 60% ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 34–39 °C, 40% wykazuje zróżnicowaną jej zmienność[2]. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła. Znaczna zmienność temperatury ciała umożliwia im natomiast ograniczenie strat ciepła do otoczenia.

Ssaki zamieszkują zarówno środowiska wodne (walenie i brzegowce), jak i lądowe (większość), opanowały także przestrzeń powietrzną (nietoperze). Obecnie żyje na świecie ponad 5800 gatunków ssaków[3]. Z wyjątkiem nielicznych jajorodnych stekowców, wszystkie współczesne ssaki są żyworodne.

Zdecydowanie największym rzędem co do liczby gatunków pośród ssaków są gryzonie, obejmujące ponad 2300 gatunków. Następnie nietoperze, z ok. 1300 gatunkami. Najmniejszymi liczebnie rzędami ssaków są rurkozębne oraz torbikowce mające po jednym przedstawicielu. Liczba ssaków jest stosunkowo niewielka w porównaniu z innymi zwierzętami. Największym żywym ssakiem i zarazem największym ssakiem w historii jest płetwal błękitny. Osiąga on ok. 30 m długości i 180 ton wagi. Najmniejszymi ssakami są nietoperze i ryjówki. Nietoperz ryjkonos malutki z południowo-wschodniej Azji waży zaledwie 2 g przy długości ciała ok. 3 cm. Ryjówka etruska waży 2 g, a jej długość łącznie z ogonem to zaledwie 4 cm.

Dział zoologii zajmujący się ssakami to teriologia.

Inne języki
Адыгэбзэ: ШэрыпӀхэр
Afrikaans: Soogdier
Alemannisch: Säugetiere
አማርኛ: ጡት አጥቢ
Ænglisc: Sycedēor
العربية: ثدييات
aragonés: Mammalia
asturianu: Mammalia
Avañe'ẽ: Okambúva
Aymar aru: Ñuñuri
azərbaycanca: Məməlilər
تۆرکجه: ممه‌لیلر
Bân-lâm-gú: Chhī-leng tōng-bu̍t
башҡортса: Һөтимәрҙәр
беларуская: Млекакормячыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Сысуны
भोजपुरी: मैमल
български: Бозайници
Boarisch: Spoviecha
bosanski: Sisari
brezhoneg: Bronneged
буряад: Хүхэтэн
català: Mamífers
Cebuano: Mamipero
čeština: Savci
chiShona: Dzinoyamwisa
corsu: Mammiferu
Cymraeg: Mamal
dansk: Pattedyr
Deutsch: Säugetiere
dolnoserbski: Cycaki
eesti: Imetajad
Ελληνικά: Θηλαστικό
English: Mammal
español: Mammalia
Esperanto: Mamuloj
estremeñu: Mamíferu
euskara: Ugaztun
Fiji Hindi: Mammal
føroyskt: Súgdjór
français: Mammifère
Gaeilge: Mamach
Gaelg: Sheeintagh
Gàidhlig: Mamal
galego: Mamíferos
ГӀалгӀай: Дакхадийнаташ
Gĩkũyũ: Mammal
客家語/Hak-kâ-ngî: Sṳ̍t-nen thung-vu̍t
한국어: 포유류
հայերեն: Կաթնասուն
हिन्दी: स्तनधारी
hornjoserbsce: Cycaki
hrvatski: Sisavci
Ilokano: Mamalia
Bahasa Indonesia: Binatang menyusui
interlingua: Mammiferos
Interlingue: Mammiferes
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐱᓱᒃᑎ
íslenska: Spendýr
italiano: Mammalia
עברית: יונקים
Basa Jawa: Mamalia
ಕನ್ನಡ: ಸಸ್ತನಿ
Kapampangan: Mammal
kernowek: Bronnvil
Kiswahili: Mamalia
Kreyòl ayisyen: Mamifè
kurdî: Şîrmêj
Кыргызча: Сүт эмүүчү
Latina: Mammalia
latviešu: Zīdītāji
Lëtzebuergesch: Mamendéieren
lietuvių: Žinduoliai
Ligure: Mammalia
Limburgs: Zoogdiere
Lingua Franca Nova: Mamal
la .lojban.: mabru
lumbaart: Mamifer
magyar: Emlősök
македонски: Цицачи
മലയാളം: സസ്തനി
Malti: Mammiferu
მარგალური: ძუძუშმაწუალეფი
مصرى: ثدييات
Bahasa Melayu: Mamalia
Baso Minangkabau: Binatang manyusuan
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Buô-ṳ̄ dông-ŭk
монгол: Хөхтөн
မြန်မာဘာသာ: နို့တိုက်သတ္တဝါ
Nederlands: Zoogdieren
Nedersaksies: Zoogdeers
日本語: 哺乳類
Napulitano: Mammifere
Nordfriisk: Tetjdiarten
norsk: Pattedyr
norsk nynorsk: Pattedyr
Nouormand: Mammiféthe
Novial: Mammalia
occitan: Mammalia
олык марий: Шӧр пукшышо
Oromoo: Hoosiftoota
oʻzbekcha/ўзбекча: Sut emizuvchilar
ਪੰਜਾਬੀ: ਥਣਧਾਰੀ
Pälzisch: Säugetiere
پنجابی: ددپلانے
Patois: Mamal
Перем Коми: Нимӧтчиссез
ភាសាខ្មែរ: ថនិកសត្វ
Piemontèis: Mamìfer
Plattdüütsch: Söögdeerten
português: Mamíferos
română: Mamifer
rumantsch: Mammals
Runa Simi: Ñuñuq
русиньскый: Ссавцї
саха тыла: Кыыл
Gagana Samoa: Mamele
संस्कृतम्: सस्तनः
Scots: Mammal
Seeltersk: Suugedierte
shqip: Gjitari
sicilianu: Mammalia
Simple English: Mammal
سنڌي: مئمل
slovenčina: Cicavce
slovenščina: Sesalci
Soomaaliga: Naasley
کوردی: گوانداران
српски / srpski: Сисари
srpskohrvatski / српскохрватски: Sisavac
Basa Sunda: Mamalia
svenska: Däggdjur
Tagalog: Mamalya
தமிழ்: பாலூட்டி
татарча/tatarça: Имезүчеләр
తెలుగు: క్షీరదాలు
tetun: Mamíferu
тоҷикӣ: Ширхӯрон
ᏣᎳᎩ: ᎺᎹᎵ
Türkçe: Memeliler
удмурт: Пӧйшур
українська: Ссавці
اردو: ممالیہ
vèneto: Mamìfari
Tiếng Việt: Lớp Thú
Võro: Imetäjä
West-Vlams: Zoogbêestn
Winaray: Mammalia
吴语: 哺乳動物
ייִדיש: זויגער
粵語: 哺乳動物
Zazaki: Çıçeyıni
Zeêuws: Zoogdieren
žemaitėška: Žvierē
中文: 哺乳动物