Sonata da chiesa

Sonata da Chiesa ( wł. sonata kościelna) – 4-częściowa sonata barokowa, właściwa sonata przedklasyczna.

Początkowo jej budowa nie była ściśle określona. Części skrajne były utrzymane w tempie szybkim, a środkowe w tempie umiarkowanym, trójdzielnym, tanecznym. Pomiędzy nie wstawiano krótkie powolne ustępy muzyczne, akordowe lub imitacyjne.

Na przełomie XVii i XVIII w. Arcangelo Corelli wykształcił w swoich sonatach triowych (op. 1 i 3) i solowych (op. 5) modelową postać sonaty da chiesa, składającej się z 4 części:

  • wolnej – imitacyjnej
  • szybkiej – fugowanej
  • wolnej – akordowej, w typie stylizowanego tańca (sarabanda)
  • szybkiej – imitacyjnej lub fugowanej, także w typie stylizowanego tańca (np. gigue)

Poszczególne części były skontrastowane pod względem agogicznym, rytmicznym czy fakturalnym. Różniły się też charakterem: części wolne były poważne, szybkie – wesołe.

Głównym przedstawicielami późnej sonaty przedklasycznej byli kompozytorzy włoscy (Corelli, Torelli, Bassani, Vitali, Albinioni, Caldara, Bonporti, Geminiani, Locatelli, Dall’Abaco Veracini, Pasquini), francuscy ( Marais, Couperin, Leclair) i niemieccy ( Kuhnau, Bach, Händel).

Inne języki