Schwarzwald

Ten artykuł dotyczy masywu górskiego. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Mapa topograficzna Schwarzwaldu
Środkowy Schwarzwald

Schwarzwald („Czarny Las”, „Selva Negra”) – zrębowe pasmo górskie w południowo-zachodnich Niemczech rozciągające się od południowego krańca do środka Badenii-Wirtembergii na długości około 160 km – od Waldshut-Tiengen na samym południu do Pforzheim na północy.

Schwarzwald powstał w okresie ruchów hercyńskich. W czasie orogenezy alpejskiej został blokowo wypiętrzony, silniej na południu niż na północy. Masyw zbudowany jest głównie z granitów i skał metamorficznych, wschodnia i północna część z piaskowców triasowych. Zachowały się ślady zlodowacenia plejstoceńskiego w postaci jezior w kotłach polodowcowych i moren. Najwyższe szczyty Schwarzwaldu osiągają wysokość od 1164 m ( Hornisgrinde) w północnej części do 1493 m ( Feldberg) w części południowej.

Pasmo silnie jest porozcinane licznymi dolinami rzek. We wschodniej części Schwarzwaldu ma swoje źródła Dunaj. Klimat umiarkowany ciepły. Średnia temperatura w styczniu wynosi od 0 °C do –5 °C. Roczne opady do 1800–2100 mm na zachodnich stokach. Występuje wyraźna piętrowość klimatyczno-roślinna: dolne piętro stanowią lasy dębowo- brzozowe, na wysokości 600–900 m rozciąga się piętro lasów bukowo- jodłowych, powyżej (zwłaszcza w północnej części masywu) panują bory świerkowe. Ponad górną granicą lasu (1200–1400 m) występują zarośla kosodrzewiny, łąki górskie i torfowiska.

Obszar jest stosunkowo gęsto zaludniony, stałe osady występują do wysokości 1265 m. Popularny region turystyczny wraz z licznymi ośrodkami sportów zimowych. Występują źródła ciepłych wód mineralnych. Liczne uzdrowiska, z bardziej znanych to: Badenweiler, Bad Peterstal-Griesbach, Bad Wildbad i najbardziej znane Baden-Baden. W dolnych partiach Schwarzwaldu lasy zostały zastąpione przez uprawy (na nasłonecznionych stokach uprawa winorośli i drzew owocowych), dochodzące nawet do 1200 m n.p.m.

W Schwarzwaldzie w 1970 r. po raz pierwszy znaleziono minerał agardyt.

W południowej części w latach 90 utworzono Naturpark Südschwarzwald. Landtag Badenii-Wirtembergii zadecydował 28 listopada 2013 r. o powstaniu od 1 stycznia 2014 r. w północnej części masywu Parku Narodowego Schwarzwaldu o powierzchni 10 062 ha.

Najwyższe szczyty

  • Feldberg – 1493 m n.p.m.
  • Baldenweger Buck – 1460 m n.p.m.
  • Seebuck – 1448 m n.p.m.
  • Herzogenhorn – 1415 m n.p.m.
  • Belchen – 1414 m n.p.m.
  • Stübenwasen – 1386 m n.p.m.
  • Grafenmatte – 1377 m n.p.m.
  • Immisberg – 1.373 m n.p.m.
  • Silberberg – 1358 m n.p.m.
  • Spießhorn – 1349 m n.p.m.
  • Toter Mann – 1321 m n.p.m.
  • Köpfle – 1317 m n.p.m.
  • Bärhalde – 1317 m n.p.m.
  • Blößling – 1309 m n.p.m.
  • Hochkopf – 1308 m n.p.m.
  • Schweizerwald – 1305 m n.p.m.
  • Schnepfhalde – 1299 m n.p.m.
  • Schauinsland – 1284 m n.p.m.
  • Trubelsmattkopf – 1281 m n.p.m.
  • Heidstein – 1274 m n.p.m.
  • Hohe Kelch – 1264 m n.p.m.
  • Hochkopf – 1263 m n.p.m.
  • Hohtannen – 1249 m n.p.m.
  • Dietschel – 1247 m n.p.m.
  • Kandel – 1241 m n.p.m.
  • Rollspitz – 1236 m n.p.m.
  • Rübgartenkopf 1214 m n.p.m.
  • Hochgescheid – 1205 m n.p.m.
  • Blauen – 1165 m n.p.m.
  • Hornisgrinde – 1164 m n.p.m.
  • Herrenschwander Kopf – 1152 m n.p.m.
  • Wannenkopf – 1129 m n.p.m.
  • Stuhlskopf – 1115 m n.p.m.
Inne języki
Afrikaans: Swartwoud
Alemannisch: Schwarzwald
Ænglisc: Sweartweald
asturianu: Selva Prieta
azərbaycanca: Qara meşə
беларуская: Шварцвальд
беларуская (тарашкевіца)‎: Шварцвальд
български: Шварцвалд
brezhoneg: Schwarzwald
català: Selva Negra
čeština: Schwarzwald
Cymraeg: Fforest Ddu
Deutsch: Schwarzwald
Ελληνικά: Μέλας Δρυμός
English: Black Forest
español: Selva Negra
Esperanto: Nigra Arbaro
euskara: Oihan Beltza
فارسی: جنگل سیاه
français: Forêt-Noire
galego: Selva Negra
Հայերեն: Շվարցվալդ
hrvatski: Schwarzwald
Bahasa Indonesia: Hutan Hitam
íslenska: Svartiskógur
italiano: Foresta Nera
ქართული: შვარცვალდი
Kiswahili: Msitu mweusi
Latina: Nigra silva
latviešu: Švarcvalde
Lëtzebuergesch: Schwarzwald
lietuvių: Švarcvaldas
Limburgs: Zwart Woud
lumbaart: Foresta Negra
magyar: Fekete-erdő
македонски: Шварцвалд
Nederlands: Zwarte Woud
norsk nynorsk: Schwarzwald
ਪੰਜਾਬੀ: ਕਾਲਾ ਜੰਗਲ
پنجابی: کالا جنگل
português: Floresta Negra
русский: Шварцвальд
саха тыла: Шварцвальт
Simple English: Black Forest
slovenčina: Schwarzwald
slovenščina: Schwarzwald
српски / srpski: Шварцвалд
srpskohrvatski / српскохрватски: Schwarzwald
svenska: Schwarzwald
татарча/tatarça: Шварцвальд
Türkçe: Kara Orman
Türkmençe: Şwarswald
українська: Шварцвальд
vèneto: Foresta Nera
Tiếng Việt: Rừng Đen
中文: 黑森林