Ryszi

Ryszi ( sanskryt ऋषि, trl. ṛṣi, ang. rishi) – tytuł [1] hinduistyczny. W okresie wedyzmu przynależał się kapłanom - autorom hymnów wedyjskich [2] i niektórym bogom (np. Agniemu [3] [4]). Natomiast w okresie Brahmanów i Upaniszad ryszi postrzegani byli jako klasa istot wyraźnie odrębna od bogów ( dewa), przodków ( pitry), ludzi i zwierząt [3]. Ich liczebność nie jest ściśle określona, niektóre źródła podają listę nawet 48 tysięcy imion ryszich [5]. Wyższy stopień w mądrości określany jest tytułem maharszi. Natchniony wieszcz-kobieta to ryszika ( sanskryt trl. ṛṣikā) [6]. Tytułem ryszi określa się też założycieli klasycznych indyjskich szkół filozoficznych ( darśana) [7].

Etymologia i znaczenia

Termin ryszi pochodzi z sanskrytu.

  • Wywodzony jest od rdzenia ṛṣ. Pierwiastek ten objaśniany jest poprzez pośrednictwo języka angielskiego jako:
  1. to go, to move [8]
  2. to flow, to move near by flowing [9]
  3. movement oraz knowledge [10].

Znaczenie „ruch” odnosi się do aktu ze strony boskiej, by przyjść do rysziego [11] i objawić mu w pojedynczym widzeniu całą treść hymnu.

  • Możliwe jest też by wywodzić termin ṛṣi od pierwiastka dṛś – widzieć [12].

Polskojęzyczne źródła używają dla tych autorów hymnów następujących znaczeń (wykaz jedynie z publikacji polskich nie będących tłumaczeniami):

  • pochodne od rasen z niem. „szaleć” – (w znaczeniu ogarnięcia świętym czy natchnionym szałem) [14]
  • wieszcz [15]
    • indyjski wieszcz [16]
    • wieszcz wedyjski [17]
    • wedyjski wieszcz [18]
    • rygwedyjski wieszcz [19]
    • natchniony kapłan-wieszcz [20]
    • mityczny wieszcz [21]
  • poeta [22]
    • poeta rygwedyjski [23]
    • natchniony poeta [24]
    • poeta-śpiewak [25]
    • poeta-wieszcz [26]
  • kapłan [27]
  • święty [28]
  • mędrzec [31]
    • natchniony mędrzec [32]
    • mędrzec-asceta [33]
    • mędrzec-jasnowidz [34]
  • wizjoner [35]
    • wedyjski wizjoner [36]
    • ostrowidz, jasnowidz [37]
  • prorok [38]
    • boski prorok [39].
Inne języki
বাংলা: ঋষি
буряад: Арши
čeština: Rši
Deutsch: Rishi
English: Rishi
español: Rishi
français: Rishi
हिन्दी: ऋषि
Bahasa Indonesia: Resi
italiano: Ṛṣi
ಕನ್ನಡ: ಋಷಿ
lietuvių: Riši
မြန်မာဘာသာ: ရသေ့
Nederlands: Rishi
नेपाल भाषा: ऋषि
日本語: リシ
ਪੰਜਾਬੀ: ਰਿਸ਼ੀ
português: Ríshis
русский: Риши
संस्कृतम्: ऋषिः
Simple English: Rishi
slovenščina: Riši
suomi: Rishi
svenska: Rishi
தமிழ்: ரிஷி
తెలుగు: ఋషి
ไทย: ฤๅษี
українська: Ріші
اردو: رشی