Rodzaj (biologia)

Ten artykuł dotyczy biologii. Zobacz też: inne znaczenia.

Rodzaj ( łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.

Kategoriami pomocniczymi dla rodzaju są nadrodzaj (supergenus) i podrodzaj (subgenus).

Naukowa nazwa rodzaju

Zasady tworzenia nazw rodzajowych i gatunkowych opisują Międzynarodowe Kodeksy Nomenklatury Botanicznej, Zoologicznej i Bakterii.

Rodzajowi nadawana jest unikatowa i uninominalna (jednoczłonowa) nazwa, która wchodzi w skład binominalnej (dwuczłonowej) nazwy gatunkowej oraz trynominalnej (trójczłonowej) nazwy podgatunku.

Nazwa rodzaju jest rzeczownikiem w mianowniku liczby pojedynczej, pochodzącym z greki, łaciny lub zlatynizowania z innego języka. Ma określony rodzaj gramatyczny (ang. gender) – męski, żeński lub nijaki – zależny od słowa, od którego ta nazwa pochodzi. Naukową nazwę rodzaju zapisuje się zawsze wielką literą i krojem pisma odróżniającym ją od pozostałego tekstu, a identycznym z krojem epitetu gatunkowego, jeśli wchodzi w skład nazwy gatunku.

Na przykład:

  1. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.
  2. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.
  3. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.
  4. Ptak z gatunku Cardinalis cardinalis to znany dobrze kardynał.

Tradycyjnie w tekście prostym stosuje się kursywę (przykład 1).

Autor nazwy rodzajowej

Po nazwie podawane jest nazwisko autora i – oddzielona przecinkiem – data pierwszej publikacji, np. Cardinalis Bonaparte, 1838.

Typy nomenklatoryczne

Typem nomenklatorycznym rodzaju jest gatunek typowy, czyli gatunek w oparciu o który został opisany dany rodzaj, natomiast na podstawie rodzaju typowego opisywana jest rodzina.

Inne języki
Afrikaans: Genus
Alemannisch: Gattung (Biologie)
العربية: جنس (تصنيف)
Avañe'ẽ: Jueheguaty
башҡортса: Ырыу (биология)
беларуская: Род (біялогія)
беларуская (тарашкевіца)‎: Род (біялёгія)
български: Род (биология)
bosanski: Rod (biologija)
brezhoneg: Genad
čeština: Rod (biologie)
Cymraeg: Genws
dolnoserbski: Rod (biologija)
English: Genus
Esperanto: Genro (biologio)
فارسی: سرده
français: Genre (biologie)
Gaeilge: Géineas
Gaelg: Genus
한국어: 속 (생물학)
hornjoserbsce: Ród (biologija)
Ido: Genero
Bahasa Indonesia: Genus
Basa Jawa: Gènus
Kapampangan: Genus
Kiswahili: Jenasi
Kurdî: Cins
Кыргызча: Уруу (биология)
Lëtzebuergesch: Gattung (Biologie)
македонски: Род (биологија)
മലയാളം: ജീനസ്
მარგალური: გვარი (ბიოლოგია)
Bahasa Melayu: Genus
Baso Minangkabau: Genus
မြန်မာဘာသာ: မျိုးစု
日本語: 属 (分類学)
norsk nynorsk: Biologisk slekt
oʻzbekcha/ўзбекча: Urugʻ (zoologiya)
Piemontèis: Géner
Plattdüütsch: Geslecht (Biologie)
português: Género (biologia)
română: Gen (biologie)
Runa Simi: Rikch'ana
русиньскый: Род (біолоґія)
саха тыла: Уус (биология)
Scots: Genus
Simple English: Genus
slovenčina: Rod (taxonómia)
slovenščina: Rod (biologija)
српски / srpski: Род (биологија)
srpskohrvatski / српскохрватски: Rod (taksonomija)
Basa Sunda: Génus
svenska: Släkte
Tagalog: Sari
татарча/tatarça: Ыруг (биология)
తెలుగు: ప్రజాతి
Türkçe: Cins
українська: Рід (біологія)
اردو: جنس
Tiếng Việt: Chi (sinh học)
Winaray: Genus
粵語:
中文: