Rockwell B-1B Lancer

Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „B-1”. Zobacz też: inne znaczenia „B1”.
B-1B Lancer
B-1B Lancer
Dane podstawowe
Państwo Stany Zjednoczone
ProducentRockwell International
Typbombowiec strategiczny
Konstrukcjapółskorupowa aluminiowo-tytanowa
Załoga4
Historia
Data oblotu23 grudnia 1974
Dane techniczne
Napęd4 × General Electric F101-GE-102, dwuprzepływowe
Ciąg64,94 kN (136,92 kN z dopalaniem) każdy
Wymiary
Rozpiętośćmaksymalna: 41,67 m
minimalna: 23,84 m
Długość44,81 m
Wysokość10,36 m
Powierzchnia nośna181,2 m²
Masa
Własna87 090 kg
Startowa216 360 kg
Uzbrojeniaw komorach: 34 020 kg
podwieszanego: 26 760 kg
Paliwa88 450 kg
Osiągi
Prędkość maks.1,25 Ma (1330 km/h)
60 m: 965 km/h
Pułap18 000 m
Zasięg12 000 km
Promień działania5543 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
6 węzłów uzbrojenia
3 komory bombowe
Użytkownicy
USAF
Rzuty
Rzuty samolotu

B-1B Lanceramerykański bombowiec strategiczny dalekiego zasięgu o zmiennej geometrii skrzydeł, zbudowany przez wytwórnię Rockwell International (obecnie Boeing BDS). Wraz z samolotami B-52 Stratofortress i B-2 Spirit stanowi trzon strategicznego lotnictwa bombowego Stanów Zjednoczonych.

Oficjalna nazwa Lancer nie została powszechnie przyjęta przez latające tą maszyną załogi. Częściej jest on określany mianem Bone (kość), pochodzącym od fonetycznej nazwy B-1 jako B-one[1].

Historia rozwoju

Program B-1

Projekt samolotu B-1 powstał podczas zimnej wojny około 1965 roku, w ramach programu zaawansowanego załogowego samolotu strategicznego (AMSA – Advanced Manned Strategic Aircraft). Zadaniem samolotu tego typu miała być penetracja przestrzeni powietrznej Związku Radzieckiego i przenoszenie broni jądrowej, w ramach amerykańskiej strategii odstraszania nuklearnego.

Po wstępnych pracach rozwojowych, w 1970 powierzono wytwórni Rockwell International zadanie zbudowania nowego bombowca. Pierwszy z czterech prototypów, oznaczony jako B-1A, oblatano 23 grudnia 1974 roku. Maszyna ta miała być zdolna do długodystansowych lotów z prędkościami naddźwiękowymi na niskim pułapie i osiągania prędkości 2,5 Macha na dużych wysokościach. B-1A nigdy nie wszedł do produkcji ze względu na przerwanie programu budowy tego bombowca w 1977 roku, decyzją prezydenta Jimmy’ego Cartera, ale wszystkie 4 prototypowe maszyny kontynuowały loty testowe do 1981 roku.

Pierwszy z prototypów został przekazany na złom, a drugi wykorzystywano jako platformę badawczą w równolegle prowadzonym programie rozwojowym B-1B, aż do jego katastrofy 29 sierpnia 1984 roku. Egzemplarz ten był wyposażony w nowatorski system ratunkowy w postaci kapsuły ratunkowej zamiast foteli wyrzucanych. Rozwiązanie to umożliwiało pracę załogi w zwykłym ubraniu, bez kombinezonów ciśnieniowych i masek tlenowych, ale podczas katastrofy drugiego prototypu nieprawidłowe rozwinięcie się spadochronu doprowadziło do śmierci pilota. Jedyną maszyną poza B-1A, w której stosuje się wystrzeliwaną kapsułę ratunkową jest F-111 Aardvark.

Dwa pozostałe prototypy ocalały i zostały przekazane do muzeów. Trzeci egzemplarz znajduje się w muzeum „Wings Over the Rockies” w Denver w stanie Kolorado, a czwarty po zakończeniu służby w ramach programu B-1B, przekazano do Narodowego Muzeum Amerykańskich Sił Powietrznych (National Museum of the United States Air Force) koło Dayton w stanie Ohio, a później przeniesiono do Muzeum Sił Strategicznych i Kosmosu w Ashland w Nebrasce. Egzemplarz ten był wyposażony w standardowe fotele wyrzucane, tak jak później produkowany bombowiec B-1B.

Wznowienie programu B-1

W 1981 roku wznowiono program bombowca B-1 w ramach ogólnej rozbudowy amerykańskich sił zbrojnych. Zgodnie z nową strategią B-1 miał pełnić funkcję tymczasowego bombowca strategicznego do czasu wprowadzenia nowocześniejszego, zbudowanego w technologii stealth B-2 Spirit.

Pierwszy egzemplarz produkcyjny B-1B wzbił się w powietrze w październiku 1984 roku, a pierwszym dostarczonym bombowcem był samolot „The Star of Abilene” (gwiazda Abilene), który trafił do bazy Dyess w Teksasie. Pełną zdolność bojową maszyny te osiągnęły 1 października 1986 roku, a ostatni B-1B wszedł do służby 2 maja 1988. Zgodnie z założeniami programu konstrukcyjnego, uwzględniając postęp technologiczny radzieckiego rozbudowanego systemu obrony przeciwlotniczej, B-1B zapewnić miał amerykańskiemu lotnictwu możliwość penetracji przestrzeni powietrznej ZSRR do późnych lat 90 XX wieku[2]. Maszyny były przydzielone do pięciu skrzydeł podległych Dowództwu Lotnictwa Strategicznego (Strategic Air Command).

Częściowe wycofanie ze służby

Łącznie zbudowano 100 egzemplarzy produkcyjnych bombowców B-1B, z których 93 pozostało w służbie do 2003. W tym samym roku postanowiono zredukować ich liczbę do 60, przeznaczając zaoszczędzone w ten sposób pieniądze na utrzymanie pozostałych maszyn, jednak korekta budżetu przeprowadzona w roku 2004, pozwoliła na powtórne wprowadzenie do służby jeszcze 7 bombowców B-1B, co łącznie daje 67 zdolnych do lotu maszyn. Reszta wycofanych maszyn została przeznaczona na części zamienne dla pozostających w służbie egzemplarzy.

Inne języki
العربية: بي-1 لانسر
беларуская (тарашкевіца)‎: Rockwell B-1
български: B-1
dansk: B-1 Lancer
Deutsch: Rockwell B-1
Ελληνικά: Rockwell B-1 Lancer
فارسی: بی-۱ لنسر
한국어: B-1 랜서
hrvatski: B-1 Lancer
Bahasa Indonesia: Rockwell B-1 Lancer
עברית: B-1 לנסר
magyar: B–1 Lancer
Bahasa Melayu: B-1 Lancer
Nederlands: B-1 Lancer
日本語: B-1 (航空機)
پنجابی: بی-1 لینسر
русский: Rockwell B-1 Lancer
Simple English: Rockwell B-1 Lancer
slovenčina: Rockwell B-1 Lancer
slovenščina: Rockwell B-1 Lancer
srpskohrvatski / српскохрватски: B-1 Lancer
українська: Rockwell B-1 Lancer
Tiếng Việt: Rockwell B-1 Lancer