Referendum

Referendum (głosowanie ludowe) – forma głosowania o charakterze powszechnym, najbliższa ideałowi demokracji bezpośredniej, w której udział mogą brać wszyscy obywatele uprawnieni do głosowania (tj. mający czynne prawo wyborcze). W czasie referendum obywatele całego państwa lub jego części wyrażają swoją opinię w kwestii poddawanej głosowaniu.

Pierwsze nowoczesne referenda przeprowadzono na kontynencie amerykańskim, gdzie w stanach Massachusetts (w 1778 r.) oraz New Hampshire (w 1792 r.) zatwierdzano konstytucje stanowe. Również konstytucje francuskie z końca XVIII wieku były zatwierdzane w referendach: jakobińska w 1793 r., dyrektorialna (termidoriańska) w 1795 r. oraz tzw. konsularna z 1799 r.[1] Pierwsze ogólnoszwajcarskie referendum przeprowadzono 6 czerwca 1848[2].

Referenda można podzielić według różnych kryteriów na: obligatoryjne i fakultatywne, opiniotwórcze i wiążące oraz ogólnokrajowe i lokalne.W drodze referendum głosujący mogą odwołać organy samorządu wyłonione w wyborach powszechnych przed upływem kadencji, jeżeli nie wywiązują się one ze swoich zadań.

Inne języki
العربية: استفتاء عام
azərbaycanca: Referendum
Bân-lâm-gú: Kong-bîn tâu-phiò
беларуская: Рэферэндум
беларуская (тарашкевіца)‎: Рэфэрэндум
български: Референдум
bosanski: Referendum
català: Referèndum
čeština: Referendum
Cymraeg: Refferendwm
Deutsch: Referendum
eesti: Referendum
Ελληνικά: Δημοψήφισμα
English: Referendum
español: Referéndum
Esperanto: Referendumo
euskara: Erreferendum
فارسی: همه‌پرسی
français: Référendum
Gaeilge: Reifreann
galego: Referendo
한국어: 국민투표
Հայերեն: Հանրաքվե
hrvatski: Referendum
Bahasa Indonesia: Referendum
italiano: Referendum
עברית: משאל עם
Basa Jawa: Referendum
ಕನ್ನಡ: ಜನಮತಗಣನೆ
къарачай-малкъар: Референдум
ქართული: რეფერენდუმი
қазақша: Плебисцит
Kiswahili: Kura ya maoni
Кыргызча: Референдум
latviešu: Referendums
Lëtzebuergesch: Referendum
lietuvių: Referendumas
Limburgs: Referendum
lumbaart: Referendum
македонски: Референдум
മലയാളം: ഹിതപരിശോധന
Bahasa Melayu: Pungutan suara
မြန်မာဘာသာ: ဆန္ဒခံယူခြင်း
Nederlands: Volksraadpleging
日本語: 国民投票
norsk nynorsk: Folkerøysting
oʻzbekcha/ўзбекча: Referendum
پنجابی: ریفرنڈم
Papiamentu: Referéndum
português: Referendo
română: Referendum
русский: Референдум
Scots: Referendum
sicilianu: Referendum
Simple English: Plebiscite
slovenčina: Referendum
slovenščina: Referendum
ślůnski: Absztimůng
کوردی: ڕێفراندۆم
српски / srpski: Референдум
srpskohrvatski / српскохрватски: Referendum
Tagalog: Reperendum
Türkçe: Referandum
українська: Референдум
اردو: ریفرنڈم
vèneto: Referendum
Tiếng Việt: Trưng cầu dân ý
ייִדיש: רעפערענדום
粵語: 公投
Zazaki: Referandum
中文: 公民投票