Rak pęcherza moczowego

Nowotwór złośliwy pęcherza moczowego
Rak pęcherza moczowego, obraz mikroskopowy
Rak pęcherza moczowego, obraz mikroskopowy
ICD-10C67
C67.0Trójkąt pęcherza moczowego
C67.1Szczyt pęcherza moczowego
C67.2Ściana boczna pęcherza moczowego
C67.3Ściana przednia pęcherza moczowego
C67.4Ściana tylna pęcherza moczowego
C67.5Szyja pęcherza moczowego
C67.6Ujście moczowodu
C67.7Moczownik
C67.8Zmiana przekraczająca granice pęcherza moczowego
C67.9Pęcherz moczowy, nie określony

Rak pęcherza moczowego (ang. bladder cancer) – pierwotny nowotwór złośliwy pęcherza moczowego pochodzenia nabłonkowego. Histologicznie u ludzi zdecydowaną większość raków pęcherza moczowego stanowi rak urotelialny, nazywany również rakiem przejściowokomórkowym[1]. Nowotwór jest chorobą niejednorodną i stanowi spektrum zmian o zróżnicowanym stopniu złośliwości, głębokości naciekania oraz ryzyka progresji choroby[2]. Najważniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka pęcherza moczowego jest palenie tytoniu[3]. Najczęstszym objawem choroby jest bezbolesny, okresowy krwiomocz[4].

Rozpoznanie jest stawiane na podstawie badania histopatologicznego materiału pobranego podczas cystoskopii z wykonaniem przezcewkowej elektroresekcji guza pęcherza moczowego (TURBT)[5]. Strategia leczenia raka pęcherza moczowego jest oparta o ocenę głębokości naciekania oraz ryzyka nawrotu raka. U części chorych wystarczającym leczeniem jest przezcewkowa elektroresekcja, ale część chorych wymaga chemioterapii dopęcherzowej albo dopęcherzowej immunoterapii BCG. U chorych z naciekaniem mięśniówki oraz chorych z rakiem o najwyższym ryzyku nawrotu albo nawrotem opornym na leczenie BCG konieczne jest chirurgiczne wycięcie pęcherza nazywane radykalną cystektomią. Cystektomię u chorych z rakiem naciekającym mięśniówkę poprzedza chemioterapia neoadiuwantowa[6]. Leczenie choroby z przerzutami jest oparte o chemioterapię z użyciem programów zawierających cisplatynę[7].

Epidemiologia

Rak pęcherza moczowego jest jednym z najczęściej występujących nowotworów złośliwych u ludzi. U mężczyzn w krajach zachodnich rak pęcherza moczowego pod względem zapadalności jest czwartym nowotworem złośliwym po raku prostaty, raku płuca i raku jelita grubego[8]. Na świecie co roku jest on rozpoznawany u 430 000 osób i jest powodem 160 000 zgonów rocznie[9]. Ocenia się, że co 25 mężczyzna w Europie i Ameryce Północnej zachoruje na ten nowotwór[10]. W populacji ogólnoświatowej pod względem zapadalności jest 7 najczęstszym nowotworem złośliwym u mężczyzn i 17 u kobiet[11][12].

Zapadalność i śmiertelność na ten nowotwór wykazuje zróżnicowanie geograficzne, co jest związane z różnicami w rozpowszechnieniu czynników ryzyka tej choroby, przede wszystkim palenia tytoniu[13]. Nowotwór znacznie częściej występuje w Europie, Ameryce Północnej i Australii, a niższą zapadalność obserwuje się w Azji i Afryce[3][13][14]. Standaryzowany wskaźnik zachorowalności na raka pęcherza moczowego na świecie jest oceniany na 9,0 przypadków na 100 000, przy czym w krajach rozwiniętych wynosi on około 16,9 przypadków na 100 000, a w krajach rozwijających się 5,3 przypadków na 100 000[9]. W krajach wysokorozwiniętych obserwuje się tendencję spadkową zapadalności[10].

Zapalność na raka pęcherza moczowego rośnie wraz z wiekiem. Nowotwór jest rzadki przed 50. rokiem życia i zwykle jest rozpoznawany w siódmej dekadzie[3]. Mediana zapadalności przypada pomiędzy 65. a 70. rokiem życia[8]. Nowotwór od 3 do 4–krotnie częściej dotyczy mężczyzn niż kobiet[11][8].

W Polsce nowotwory pęcherza moczowego stanowią 7% przypadków nowotworów złośliwych u mężczyzn i 2% u kobiet. Co roku rozpoznaje się w Polsce około 5000 przypadków u mężczyzn i 1400 u kobiet[15].

Inne języki