Polska
English: Poland

Ten artykuł dotyczy państwa. Zobacz też: inne znaczenia.
Rzeczpospolita Polska
Flaga Polski
Godło Polski
Flaga PolskiGodło Polski
Hymn:
Mazurek Dąbrowskiego
Położenie Polski
KonstytucjaKonstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997
Język urzędowypolski[a]
StolicaWarszawa
Ustrój politycznydemokratyczny
Typ państwarepublika parlamentarna
Głowa państwaprezydent RP Andrzej Duda
Marszałek Sejmu
Marszałek Senatu
Elżbieta Witek
Tomasz Grodzki
Szef rząduprezes Rady Ministrów Mateusz Morawiecki
WicepremierzyPiotr Gliński
Jacek Sasin
Jarosław Gowin
Powierzchnia
 • całkowita
69. na świecie
312 696[b][1][2] km²
Liczba ludności (30.06.2018)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne
36. na świecie
38 413 000[3]
123 osób/km²
Polacy: 97,1%[c]
Ślązacy[d]: 2,2%[c]
PKB (2019)
 • całkowite 
 • na osobę

593,2 mld[4] USD
15 629[4] USD
PKB (PSN) (2019)
 • całkowite 
 • na osobę

1281,0 mld[4] dolarów międzynar.
33 747[4] dolarów międzynar.
Jednostka monetarnazłoty (zł, PLN)
Religia dominującakatolicyzm (91,9%)[5]
Strefa czasowaUTC +1 – zima
UTC +2 – lato
Kod ISO 3166PL
Domena internetowa.pl
Kod samochodowyPL
Kod samolotowySN i SP
Kod telefoniczny+48
Mapa Polski
Mapa administracyjna Polski

Polska, Rzeczpospolita Polska (RP) – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w przeważającej części w dorzeczu WisłyOdry. Od północy Polska graniczy z Rosją (z jej obwodem kaliningradzkim) i Litwą, od wschodu z Białorusią i Ukrainą, od południa ze Słowacją i Czechami, od zachodu z Niemcami. Większość północnej granicy Polski wyznacza wybrzeże Morza Bałtyckiego. Polska Wyłączna Strefa Ekonomiczna na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji. Granice z Ukrainą, Białorusią i Rosją stanowią równocześnie granicę zewnętrzną Unii Europejskiej i strefy Schengen.

Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 696 km²[b][1], co daje jej 69. miejsce na świecie[e][6] i 9. w Europie. Zamieszkana przez 38,413 miliona ludzi (2018), zajmuje pod względem liczby ludności 36. miejsce na świecie[7], a 6. w Unii Europejskiej. Polska podzielona jest na 16 województw. Jej największym miastem i jednocześnie stolicą jest Warszawa. Inne metropolie to Kraków, Łódź, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Szczecin. Największą polską aglomeracją policentryczną jest konurbacja górnośląska. Polska jest krajem jednolitym etnicznie – 97% ludności deklaruje narodowość polską.

Pierwszą historycznie potwierdzoną datą opisującą dzieje Polski jest rok 966, gdy książę Mieszko I, władca obszarów mieszczących się współcześnie w większości w granicach Polski, przyjął chrzest. W 1025 powstało Królestwo Polskie, którego pierwszym królem był syn Mieszka I, Bolesław I Chrobry. W 1385 Polska zawarła porozumienie z Wielkim Księstwem Litewskim, podpisując akt unii w Krewie; związek ten zacieśniła unia lubelska z 1569, w wyniku czego powstała Rzeczpospolita Obojga Narodów, jedno z największych i najludniejszych państw na mapie szesnasto- i siedemnastowiecznej Europy[8][9], które w latach 1618–1621, po rozejmie w Dywilinie, miało powierzchnię około 1 mln km². Jej ustrój wewnętrzny określany jest jako demokracja szlachecka, zaś monarchę wybierano w systemie tak zwanej wolnej elekcji. Rzeczpospolita przestała istnieć w wyniku III rozbioru, w 1795, kiedy to jej terytorium podzielone zostało między Prusy, Rosję i Austrię.

Po 123 latach, pod koniec I wojny światowej, w 1918, Polska odzyskała niepodległość (odrodzona wówczas państwowość nazywana jest II Rzecząpospolitą). 1 września 1939 atakiem Niemiec na Polskę rozpoczęła się II wojna światowa, zaś 17 września 1939 nastąpiła agresja ZSRR; wobec tego w październiku 1939 całe terytorium kraju znalazło się pod okupacją niemiecką i sowiecką. W wyniku II wojny światowej życie straciło ponad sześć milionów obywateli Polski[10][11]. Konferencja jałtańska w lutym 1945 umieściła Polskę w strefie wpływów ZSRR. W lipcu 1945 postanowieniami konferencji poczdamskiej granice Polski przesunięto na zachód (między linię Odry i Nysy Łużyckiej a linię Curzona), przyłączając tzw. Ziemie Odzyskane w miejsce Kresów Wschodnich. Polska Rzeczpospolita Ludowa (nazwa państwa przyjęta w 1952) była państwem satelickim ZSRR w formule tzw. demokracji ludowej. Rządy w systemie monopartyjnym sprawowała komunistyczna Polska Partia Robotnicza, a następnie Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (przy formalnym istnieniu ugrupowań satelitarnych). W okresie zimnej wojny PRL należała do Układu Warszawskiego, stanowiła zatem część tzw. bloku wschodniego.

Po przemianach politycznych zapoczątkowanych w konsekwencji Okrągłego Stołu i częściowo demokratycznych wyborów parlamentarnych w czerwcu 1989 został powołany pierwszy rząd z premierem spoza partii komunistycznej. Po jesieni ludów Polska zmodyfikowała konstytucję, zmieniając 31 grudnia 1989 nazwę państwa na Rzeczpospolita Polska i stając się krajem demokratycznym.

Mimo olbrzymich strat w ludziach oraz znacznego zniszczenia kraju w wyniku II wojny światowej w Polsce udało się zachować wiele bogactwa kulturowego. Znajduje się tu 16 miejsc wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, 54 pomniki historii oraz duża liczba zarejestrowanych zabytków.

Od początku transformacji ustrojowej w gospodarkę wolnorynkową, która rozpoczęła się na początku lat 90. XX wieku, Polska utrzymuje bardzo wysoki wskaźnik rozwoju społecznego (HDI). W kraju stopniowo zwiększa się wolność ekonomiczna[12]. Polska jest demokratycznym państwem z rozwiniętą, wysokodochodową gospodarką i wysokim wskaźnikiem jakości życia[13][14]; większość Polaków (57%) pracuje w sektorze usług. Ponadto rocznie Polskę odwiedza około 17,5 miliona turystów (2016), co czyni ją jednym z najczęściej odwiedzanych krajów świata[15]. Polska jest siódmą co do wielkości gospodarką w Unii Europejskiej[16] i jedną z najszybciej rozwijających się gospodarek europejskich[17]. Według wskaźnika Global Peace Index z 2017 roku Polska zajmuje 33. miejsce na świecie (22. w Europie) pod względem poziomu bezpieczeństwa, natomiast wg raportu firmy Underwriters Laboratories z 2018 roku, Polska pod względem bezpieczeństwa zajmuje miejsce 35. (27. w Europie)[18][19]. Wskaźnik wolności prasy klasyfikuje Polskę na 59. pozycji w świecie w 2019 roku (wolność prasy gwarantuje Art. 14 Konstytucji)[20]. Polska należy m.in. do UE, ONZ, NATO, OBWE, WTO, OECD i Rady Europy.

Spis treści

Inne języki
Acèh: Polandia
Адыгэбзэ: Полшэ
адыгабзэ: Полшэ
Afrikaans: Pole
Akan: Poland
Alemannisch: Polen
አማርኛ: ፖላንድ
Ænglisc: Polaland
Аҧсшәа: Польша
العربية: بولندا
aragonés: Polonia
ܐܪܡܝܐ: ܦܘܠܢܕ
armãneashti: Polonia
arpetan: Pologne
অসমীয়া: পোলেণ্ড
asturianu: Polonia
Avañe'ẽ: Polóña
авар: Польша
Aymar aru: Puluña
azərbaycanca: Polşa
تۆرکجه: لهیستان
Bali: Polandia
Banjar: Pulandia
Bân-lâm-gú: Pho-lân
Basa Banyumasan: Polandia
башҡортса: Польша
беларуская: Польшча
беларуская (тарашкевіца)‎: Польшча
भोजपुरी: पोलैंड
Bikol Central: Polonya
Bislama: Poland
български: Полша
Boarisch: Poin
བོད་ཡིག: ཕོ་ལན།
bosanski: Poljska
brezhoneg: Polonia
буряад: Польшо
català: Polònia
Чӑвашла: Польша
Cebuano: Polskowa
čeština: Polsko
Chamoru: Polaki
Chavacano de Zamboanga: Polonia
Chi-Chewa: Poland
chiShona: Poland
chiTumbuka: Poland
corsu: Polonia
Cymraeg: Gwlad Pwyl
dansk: Polen
davvisámegiella: Polska
Deitsch: Polen
Deutsch: Polen
ދިވެހިބަސް: ޕޮލެންޑު
dolnoserbski: Pólska
डोटेली: पोल्याण्ड
ཇོང་ཁ: པོ་ལེནཌི
eesti: Poola
Ελληνικά: Πολωνία
emiliàn e rumagnòl: Pulógna
English: Poland
español: Polonia
Esperanto: Pollando
estremeñu: Poloña
euskara: Polonia
eʋegbe: Poland
فارسی: لهستان
Fiji Hindi: Poland
føroyskt: Pólland
français: Pologne
Frysk: Poalen
Fulfulde: Poloonya
furlan: Polonie
Gaeilge: An Pholainn
Gaelg: Yn Pholynn
Gagauz: Polşa
Gàidhlig: A' Phòlainn
galego: Polonia
ГӀалгӀай: Польша
贛語: 波蘭
Gĩkũyũ: Borandi
ગુજરાતી: પોલેંડ
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍀𐌰𐌿𐌻𐌰𐌿𐌽𐌹𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: पोलंड
客家語/Hak-kâ-ngî: Pô-làn
хальмг: Польшин Орн
한국어: 폴란드
Hausa: Poland
Hawaiʻi: Pōlani
հայերեն: Լեհաստան
Արեւմտահայերէն: Լեհաստան
हिन्दी: पोलैंड
hornjoserbsce: Pólska
hrvatski: Poljska
Ido: Polonia
Igbo: Poland
Ilokano: Polonia
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: পোল্যান্ড
Bahasa Indonesia: Polandia
interlingua: Polonia
Interlingue: Polonia
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐳᓚᓐᑦ
Iñupiak: Poland
Ирон: Польшæ
isiXhosa: IPoland
isiZulu: IPolandi
íslenska: Pólland
italiano: Polonia
עברית: פולין
Jawa: Polen
Kabɩyɛ: Pɔlɔɔñɩ
kalaallisut: Poleni
ಕನ್ನಡ: ಪೋಲೆಂಡ್
Kapampangan: Polonya
къарачай-малкъар: Польша
ქართული: პოლონეთი
kaszëbsczi: Pòlskô
қазақша: Польша
kernowek: Poloni
Kinyarwanda: Polonye
Kirundi: Pologne
Kiswahili: Poland
коми: Польша
Kongo: Pologne
Kreyòl ayisyen: Polòy
kurdî: Polonya
Кыргызча: Польша
кырык мары: Польша
Ladino: Polonia
лакку: Польша
لۊری شومالی: لهستان
latgaļu: Puoleja
Latina: Polonia
latviešu: Polija
Lëtzebuergesch: Polen
лезги: Польша
lietuvių: Lenkija
Ligure: Polonia
Limburgs: Pole
lingála: Poloni
Lingua Franca Nova: Polsca
Livvinkarjala: Pol'šu
la .lojban.: polskas
Luganda: Bupoolo
lumbaart: Polònia
मैथिली: पोल्यान्ड
македонски: Полска
Malagasy: Polonia
മലയാളം: പോളണ്ട്
Malti: Polonja
Māori: Pōrana
मराठी: पोलंड
მარგალური: პოლონეთი
مصرى: بولاندا
مازِرونی: لهستون
Bahasa Melayu: Poland
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Pŏ̤-làng
Mirandés: Polónia
монгол: Польш
မြန်မာဘာသာ: ပိုလန်နိုင်ငံ
Dorerin Naoero: Poran
Na Vosa Vakaviti: Polad
Nederlands: Polen
Nedersaksies: Polen
नेपाली: पोल्याण्ड
नेपाल भाषा: पोल्याण्ड
日本語: ポーランド
Napulitano: Pulonnia
нохчийн: Польша
Nordfriisk: Poolen/fe
Norfuk / Pitkern: Poeland
norsk: Polen
norsk nynorsk: Polen
Nouormand: Polongne
Novial: Polonia
occitan: Polonha
олык марий: Польша
ଓଡ଼ିଆ: ପୋଲାଣ୍ଡ
Oromoo: Poolaandi
oʻzbekcha/ўзбекча: Polsha
ਪੰਜਾਬੀ: ਪੋਲੈਂਡ
पालि: पोलैंड
Pälzisch: Polen
Pangasinan: Polonya
پنجابی: پولینڈ
Papiamentu: Polonia
پښتو: پولنډ
Patois: Puolan
Перем Коми: Польска
ភាសាខ្មែរ: ប្រទេសប៉ូឡូញ
Picard: Polonne
Piemontèis: Polònia
Tok Pisin: Polan
Plattdüütsch: Polen
Ποντιακά: Πολωνία
português: Polónia
Qaraqalpaqsha: Polsha
qırımtatarca: Lehistan
reo tahiti: Pōrana
Ripoarisch: Pole
română: Polonia
romani čhib: Polska
rumantsch: Pologna
Runa Simi: Pulunya
русиньскый: Польско
русский: Польша
саха тыла: Польша
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱯᱳᱞᱮᱱᱰ
Gagana Samoa: Polani
संस्कृतम्: पोलॅण्ड्
Sängö: Pölôni
sardu: Polonia
Scots: Poland
Seeltersk: Polen
Sesotho: Poland
Sesotho sa Leboa: Poland
shqip: Polonia
sicilianu: Pulonia
සිංහල: පෝලන්තය
Simple English: Poland
سنڌي: پولينڊ
SiSwati: IPholandi
slovenčina: Poľsko
slovenščina: Poljska
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Пол҄ьска
ślůnski: Polsko
Soomaaliga: Boland
کوردی: پۆڵەندا
Sranantongo: Polikondre
српски / srpski: Пољска
srpskohrvatski / српскохрватски: Poljska
Sunda: Polandia
suomi: Puola
svenska: Polen
Tagalog: Poland
தமிழ்: போலந்து
tarandíne: Pulonie
татарча/tatarça: Польша
తెలుగు: పోలాండ్
tetun: Polónia
тоҷикӣ: Лаҳистон
lea faka-Tonga: Polani
ᏣᎳᎩ: ᏉᎳᏂ
Tsetsêhestâhese: Poland
Tshivenda: Poland
Türkçe: Polonya
Türkmençe: Polşa
Twi: Poland
тыва дыл: Польша
удмурт: Польша
ᨅᨔ ᨕᨘᨁᨗ: Poland
українська: Польща
اردو: پولستان
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: لەھىستان
Vahcuengh: Bohlanz
vèneto: Połonia
vepsän kel’: Pol'šanma
Tiếng Việt: Ba Lan
Volapük: Polän
Võro: Poola
walon: Pologne
文言: 波蘭
West-Vlams: Pooln
Winaray: Polonya
Wolof: Poloñ
吴语: 波兰
Xitsonga: Polendi
ייִדיש: פוילן
Yorùbá: Pólàndì
粵語: 波蘭
Zazaki: Polonya
Zeêuws: Poôl'n
žemaitėška: Lėnkėjė
中文: 波兰
kriyòl gwiyannen: Pològn
Sakizaya: Poland