Połóg

Połóg (łac. puerperium) – okres po ciąży i porodzie, w którym anatomiczne, morfologiczne i czynnościowe zmiany ciążowe stopniowo ustępują, a ustrój wraca do stanu sprzed ciąży. Z reguły trwający sześć tygodni, które można podzielić na następujące okresy:

  • bezpośredni - pierwsze 24 godziny po porodzie
  • wczesny połóg - pierwszy tydzień po porodzie
  • późny połóg - trwający do 6 tygodni po porodzie

Połogowe zmiany ogólnoustrojowe

Zmiany hormonalne

Niedługo po porodzie obniża się stężenie hormonów ciążowych w organizmie kobiety. W ciągu kilku pierwszych dni połogu stężenie laktogenu łożyskowego (hPL) spada do wartości nieoznaczalnych, stężenie gonatropiny kosmówkowej (hCG) spada natomiast stopniowo w ciągu pierwszego tygodnia połogu. W tym samym okresie stężenie progesteronu, estronu i estradiolu wraca do wartości sprzed ciąży. U kobiet karmiących powrót do przedciążowych wartości stężeń estrogenów jest opóźniony, natomiast stężenie prolaktyny (PRL) znacznie wzrasta, szczególnie podczas ssania. Wysoki poziom PRL może utrzymywać się ponad rok.
Teoretycznie kobieta zdolna jest do ponownego zajścia w ciążę już po kilku tygodniach od porodu. Jednak karmienie piersią może odwlec w czasie moment powrotu płodności. Zwykle pierwsza owulacja po porodzie występuje przed pierwszą miesiączką. U kobiet, które nie karmią piersią miesiączka pojawia się zwykle po 6-8 tygodniach od porodu, a u kobiet karmiących czas jej powrotu jest trudny do przewidzenia i zależy od wielu czynników.

Zmiany w układzie krążenia

Podczas połogu znacznie zmniejsza się objętość krwi krążącej w wyniku wzmożonej diurezy oraz utraty krwi podczas porodu. Obniża się z 5-6 litrów przed porodem do około 4 litrów w ciągu 3 tygodni połogu. W pierwszych godzinach po porodzie wyrzut serca zwiększa się o 80%, a do normy wraca około pierwszego tygodnia połogu.
Zmianie ulega również skład krwi:

  • ogólna liczba krwinek czerwonych, która wzrasta podczas ciąży o około 30% obniża się o 14%
  • wzrasta liczba krwinek białych
  • stężenie żelaza we krwi obniża się, a w drugim tygodniu połogu wraca do normy
  • liczba płytek krwi zmniejsza się po oddzieleniu łożyska i wraca do normy w kolejnych dniach
  • stężenie fibrynogenu również spada po porodzie, aby wrócić w kolejnych dniach do normy
Inne języki
Afrikaans: Kraambed
العربية: نفاس
bosanski: Babine
català: Puerperi
čeština: Šestinedělí
Deutsch: Wochenbett
español: Puerperio
français: Post-partum
Frysk: Kreambêd
galego: Puerperio
한국어: 산욕
hrvatski: Babinje
italiano: Puerperio
עברית: משכב לידה
Nederlands: Kraambed
日本語: 産褥
norsk: Renselsen
oʻzbekcha/ўзбекча: Chilla davri
ਪੰਜਾਬੀ: ਛਿਲਾ
português: Puerpério
slovenčina: Šestonedelie
srpskohrvatski / српскохрватски: Babinje
suomi: Lapsivuode
svenska: Barnsäng
తెలుగు: బాలెంత
Türkçe: Lohusalık
اردو: نفاس
中文: 產後護理