Pierre Curie

Pierre Curie
Ilustracja
około 1906
Data i miejsce urodzenia15 maja 1859
Paryż
Data i miejsce śmierci19 kwietnia 1906
Paryż
Przyczyna śmierciwypadek drogowy
Miejsce spoczynkuPanteon
Zawódfizyk
Pierre Curie signature.svg

Pierre Curie (Piotr Curie[1][2][3]; ur. 15 maja 1859 w Paryżu, zm. 19 kwietnia 1906 tamże)[4]francuski fizyk, wykładowca na Uniwersytecie Paryskim, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki (1903). Mąż Marii Skłodowskiej-Curie, ojciec Eve Curie i Irène Joliot-Curie.

Życiorys

Był synem lekarza, Eugene Curie i Sophie-Claire z d. Depouilly. Miał starszego brata Jacques’a, obaj studiowali fizykę na Sorbonie. 25 lipca 1895 roku zawarł małżeństwo z Marią Skłodowską[1].

Zajmował się badaniem kryształów, rozwinął teorię promieniotwórczości. W roku 1880 (wraz z bratem Jacques’em) odkrył zjawisko piezoelektryczności i wynalazł elektrometr, wykorzystany później w badaniach nad radioaktywnością. W roku 1895 odkrył zjawisko zaniku właściwości magnetycznych przez ferromagnetyki pod wpływem wzrostu temperatury, określił na podstawie doświadczeń temperatury progowe dla różnych materiałów. W roku 1898 wspólnie z żoną odkrył pierwiastki rad i polon. Gdy zaczęto stosować rad do leczenia raka, Pierre Curie przeprowadził na sobie pierwsze doświadczenia[potrzebny przypis]. W roku 1903 otrzymał wraz z żoną Nagrodę Nobla z fizyki za badania nad zjawiskiem promieniotwórczości.

W roku akademickim 1904–1905, został profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Paryskiego na Wydziale Matematyczno-Fizycznym. W 1905 roku został członkiem Francuskiej Akademii Umiejętności[1].

Zginął śmiercią tragiczną, przejechany przez konny wóz ciężarowy na ul. Dauphine w Paryżu[5]. W 1995 r. prochy jego i Marii Skłodowskiej-Curie zostały przeniesione do paryskiego Panteonu[6].

Miał dwie córki: Ève i Irène. Irène odkryła wraz z mężem Frédérikiem Joliot-Curie sztuczną promieniotwórczość, za co dostała Nagrodę Nobla w 1935 roku.

Inne języki
Afrikaans: Pierre Curie
العربية: بيار كوري
aragonés: Pierre Curie
armãneashti: Pierre Curie
asturianu: Pierre Curie
azərbaycanca: Pyer Küri
تۆرکجه: پی یر کوری
беларуская: П’ер Кюры
беларуская (тарашкевіца)‎: П’ер Кюры
български: Пиер Кюри
bosanski: Pierre Curie
català: Pierre Curie
čeština: Pierre Curie
Deutsch: Pierre Curie
Ελληνικά: Πιερ Κιουρί
English: Pierre Curie
español: Pierre Curie
Esperanto: Pierre Curie
euskara: Pierre Curie
فارسی: پیر کوری
français: Pierre Curie
Gàidhlig: Pierre Curie
galego: Pierre Curie
한국어: 피에르 퀴리
հայերեն: Պիեռ Կյուրի
hrvatski: Pierre Curie
Ilokano: Pierre Curie
Bahasa Indonesia: Pierre Curie
íslenska: Pierre Curie
italiano: Pierre Curie
עברית: פייר קירי
Basa Jawa: Pierre Curie
ქართული: პიერ კიური
қазақша: Пьер Кюри
Kiswahili: Pierre Curie
Kreyòl ayisyen: Pierre Curie
kurdî: Pierre Curie
Кыргызча: Кюри Пьер
Latina: Petrus Curie
latviešu: Pjērs Kirī
Lëtzebuergesch: Pierre Curie
lietuvių: Pierre Curie
magyar: Pierre Curie
македонски: Пјер Кири
Malagasy: Pierre Curie
მარგალური: პიერ კიური
Bahasa Melayu: Pierre Curie
မြန်မာဘာသာ: ပယ်ရီကျူရီ
Nederlands: Pierre Curie
नेपाल भाषा: पिएरे क्युरी
norsk nynorsk: Pierre Curie
occitan: Pierre Curie
Oromoo: Piyeer Kurii
oʻzbekcha/ўзбекча: Pierre Curie
پنجابی: پیری کیوری
ភាសាខ្មែរ: ព្យែរ គុយរី
Picard: Pierre Curie
Piemontèis: Pierre Curie
português: Pierre Curie
română: Pierre Curie
русский: Кюри, Пьер
संस्कृतम्: पिएरे क्युरी
sicilianu: Pierre Curie
Simple English: Pierre Curie
slovenčina: Pierre Curie
slovenščina: Pierre Curie
کوردی: پیەر کوری
српски / srpski: Пјер Кири
srpskohrvatski / српскохрватски: Pierre Curie
svenska: Pierre Curie
Tagalog: Pierre Curie
Türkçe: Pierre Curie
українська: П'єр Кюрі
Tiếng Việt: Pierre Curie
文言: 皮耶居禮
Winaray: Pierre Curie
Yorùbá: Pierre Curie
粵語: 居里
Kabɩyɛ: Pierre Curie