Piłka nożna

Ten artykuł dotyczy dyscypliny sportu. Zobacz też: tygodnik „Piłka Nożna”, piłka do gry w piłkę nożną, Piłka nożna na letnich igrzyskach olimpijskich.
Piłka nożna
Ilustracja
Mecz piłki nożnej
Inne nazwyfutbol
Główna organizacjaMiędzynarodowa Federacja Piłki Nożnej (FIFA)
Charakterystyka
Rodzaj sportugra zespołowa
Sport kontaktowytak
Popularność
Dyscyplina olimpijskatak, od 1900 roku, z wyjątkiem roku 1932
Dyscyplina paraolimpijskaw odmianach pięcio- i siedmioosobowej

Piłka nożna (ang. association football, soccer) – gra zespołowa, najpopularniejsza dyscyplina sportowa z około 4 miliardami fanów na całym świecie[1][2].

Wstęp

Od 1900 r. dyscyplina olimpijska. Na całym świecie w 2009 roku w rozgrywkach udział brało 265 milionów zawodniczek i zawodników, oraz 5 milionów sędziów należących do 206 lokalnych związków zrzeszonych w FIFA[3]. W meczach piłkarskich uczestniczą dwie rywalizujące ze sobą drużyny. Celem gry jest umieszczenie piłki w bramce przeciwnika. Zwycięża drużyna, która w regulaminowym czasie gry (dwie połowy po 45 minut każda w rozgrywkach seniorów) zdobędzie więcej bramek. Mecze piłkarskie odbywają się na prostokątnym, pokrytym murawą boisku. Rozmiary boiska to 45 do 90 m szerokości i długości od 90 do 120 m, lecz boisko nie może być kwadratowe. Od 14 marca 2008 roku każde nowe boisko powinno mieć 105 metrów długości i 68 metrów szerokości. Decyzję tę przyjął Komitet Wykonawczy FIFA na podstawie przepisów opracowanych przez IFAB instytucję odpowiedzialną za Przepisy Gry w Piłkę Nożną[4].

Drużyna piłkarska składa się z 11 zawodników (aby zespół został dopuszczony do meczu musi być ich co najmniej 7) i zazwyczaj 7 rezerwowych (w finałach Mistrzostw Świata i Mistrzostw Europy – 12). Wśród graczy wyróżniamy bramkarza i graczy z pola: obrońców, pomocników i napastników. Podział graczy z pola na pozycje jest czysto umowny, w aktualnie stosowanych strategiach gry często następuje podczas meczu płynna wymiana między nimi. Bramkarz jest jedynym zawodnikiem, który może dotykać i łapać piłkę rękami w czasie gry, jednak zgodnie z przepisami może to mieć miejsce jedynie we własnym polu karnym. W przypadku rozmyślnego zagrania piłki ręką przez bramkarza poza własnym polem karnym, jego drużyna zostaje ukarana rzutem wolnym bezpośrednim (zobacz Wykroczenia i kary), tak samo jak w przypadku pozostałych zawodników. Wbrew powszechnie panującej opinii, ukaranie bramkarza za rozmyślne zagranie piłki ręką w czasie gry poza własnym polem karnym karą indywidualną w postaci żółtej lub czerwonej kartki, może mieć miejsce jedynie w ściśle określonych w Przepisach Gry sytuacjach. Bramkarzowi nie wolno zagrywać piłki ręką po podaniu jej do niego przez współpartnera z wrzutu oraz po podaniu od współpartnera nogą (a konkretnie jej częścią poniżej kolana), jednak jeśli intencją zawodnika z drużyny nie było podanie piłki do bramkarza a wynikło to z przypadku, w takiej sytuacji bramkarz może zagrywać ręką, nieważne, którą częścią ciała zagrał współpartner.

Typowa gra piłkarska polega na utrzymywaniu się w posiadaniu piłki tak, aby nie weszła ona w posiadanie przeciwnika, na podaniach piłki nogą lub głową (nie ręką) do partnera z zespołu, a następnie kopnięciu jej do bramki przeciwnika. Kontakt fizyczny między graczami zasadniczo jest niedozwolony. Zawodnicy, którzy nie są w posiadaniu piłki, starają się przemieszczać po boisku, próbując znaleźć się w pozycjach ułatwiających wymianę piłki pomiędzy graczami swojego zespołu, a jednocześnie utrudniających grę przeciwnikowi.

Piłka nożna jest jedną z szybciej prowadzonych gier. Piłka jest poza grą po opuszczeniu przez nią całym obwodem boiska lub po przerwaniu gry gwizdkiem przez sędziego. Warto przy tym zauważyć, że inaczej niż np. w piłce ręcznej zegar nie jest zatrzymywany, a czas spotkania dalej płynie. Piłka jest wprowadzana do gry w sposób ściśle określony w Przepisach Gry, który zależy od powodu, dla którego znalazła się poza grą.

Inne języki
Acèh: Sipak bhan
адыгабзэ: Лъэпэеу
Afrikaans: Sokker
Alemannisch: Fussball
አማርኛ: እግር ኳስ
العربية: كرة القدم
aragonés: Fútbol
arpetan: Calço
অসমীয়া: ফুটবল
asturianu: Fútbol
Aymar aru: Phutwul
azərbaycanca: Futbol
تۆرکجه: فوتبال
বাংলা: ফুটবল
Bahasa Banjar: Main bal
Bân-lâm-gú: Kha-kiû
Basa Banyumasan: Bal-balan
башҡортса: Футбол
беларуская: Футбол
беларуская (тарашкевіца)‎: Футбол
भोजपुरी: फुटबाल
български: Футбол
Boarisch: Fuaßboi
bosanski: Nogomet
brezhoneg: Mell-droad
буряад: Футбол
català: Futbol
Чӑвашла: Футбол
Cebuano: Saker
čeština: Fotbal
chiShona: Nhabvu
corsu: Pallò
Cymraeg: Pêl-droed
dansk: Fodbold
davvisámegiella: Spábbačiekčan
Deitsch: Soccer
Deutsch: Fußball
dolnoserbski: Kopańca
eesti: Jalgpall
Ελληνικά: Ποδόσφαιρο
эрзянь: Пильгеоска
español: Fútbol
Esperanto: Futbalo
estremeñu: Fubu
euskara: Futbol
فارسی: فوتبال
føroyskt: Fótbóltur
français: Football
Frysk: Fuotbal
furlan: Balon
Gaeilge: Sacar
Gaelg: Soccer
Gàidhlig: Ball-coise
galego: Fútbol
贛語: 腳球
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐍆𐍉𐍄𐌿𐌱𐌰𐌻𐌻𐌰
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: Futbol
客家語/Hak-kâ-ngî: Chiuk-khiù
한국어: 축구
Հայերեն: Ֆուտբոլ
हिन्दी: फुटबॉल
hornjoserbsce: Kopańca
hrvatski: Nogomet
Ido: Futbalo
Igbo: Footbọl
Ilokano: Putbol
Bahasa Indonesia: Sepak bola
interlingua: Football
Interlingue: Football
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᐊᔪᒃᑕᖅ
Ирон: Футбол
isiZulu: Ibhola
íslenska: Knattspyrna
italiano: Calcio (sport)
עברית: כדורגל
Basa Jawa: Bal-balan
ქართული: ფეხბურთი
kaszëbsczi: Bala
қазақша: Футбол
Kinyarwanda: Umupira w’amaguru
Kiswahili: Mpira wa miguu
коми: Коксяр
Kreyòl ayisyen: Foutbòl
kurdî: Futbol
Кыргызча: Футбол
лакку: Футбол
лезги: Футбол
Latina: Pediludium
latviešu: Futbols
Lëtzebuergesch: Foussball
lietuvių: Futbolas
Limburgs: Voetbal
lingála: Motópi
Livvinkarjala: Jalgumiäččy
lumbaart: Balun
magyar: Labdarúgás
मैथिली: फुटबल
македонски: Фудбал
Malagasy: Baolina kitra
മലയാളം: ഫുട്ബോൾ
Malti: Futbol
मराठी: फुटबॉल
მარგალური: კუჩხბურთი
مصرى: كورة قدم
مازِرونی: فوتوال
Bahasa Melayu: Bola sepak
Baso Minangkabau: Sepak bola
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Kă-giù
Mirandés: Bola (çporto)
монгол: Хөлбөмбөг
မြန်မာဘာသာ: ဘောလုံးကစားခြင်း
Nederlands: Voetbal
Nedersaksies: Voetbal
नेपाली: फुटबल खेल
日本語: サッカー
Napulitano: Pallone
нохчийн: Футбол
Nordfriisk: Futbaal
norsk: Fotball
norsk nynorsk: Fotball
Novial: Balonpede
occitan: Fotbòl
олык марий: Футбол
oʻzbekcha/ўзбекча: Futbol
ਪੰਜਾਬੀ: ਫੁੱਟਬਾਲ
پنجابی: فٹ بال
پښتو: فوټبال
ភាសាខ្មែរ: បាល់ទាត់
Picard: Fotbale
Tok Pisin: Soka
Plattdüütsch: Football
português: Futebol
Qaraqalpaqsha: Futbol
Ripoarisch: Foßball
română: Fotbal
rumantsch: Ballape
Runa Simi: Sinku hayt'ay
русиньскый: Фотбал
русский: Футбол
саха тыла: Футбол
Gagana Samoa: Soka
sardu: Calcio
Scots: Fitbaw
Seeltersk: Foutbal
Sesotho sa Leboa: Kgwele ya maoto
shqip: Futbolli
sicilianu: Palluni (sport)
Simple English: Association football
slovenčina: Futbal
slovenščina: Nogomet
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Фоутболъ
ślůnski: Fusbal
Soomaaliga: Kubadda Cagta
کوردی: تۆپی پێ
српски / srpski: Фудбал
srpskohrvatski / српскохрватски: Fudbal
Basa Sunda: Maén bal
suomi: Jalkapallo
svenska: Fotboll
Tagalog: Futbol
Taqbaylit: Ddabex uḍar
татарча/tatarça: Футбол
తెలుగు: కాల్బంతి
тоҷикӣ: Футбол
ತುಳು: ಸಾಕರ್
Türkçe: Futbol
Türkmençe: Futbol
Thuɔŋjäŋ: Adiircök
українська: Футбол
Vahcuengh: Cukgiuz
vèneto: Bałon
Tiếng Việt: Bóng đá
Võro: Jalgpall
walon: Fotbale
文言: 足球
West-Vlams: Voetbol
Winaray: Futbol
Wolof: Football
吴语: 足球
ייִדיש: פוטבאל
粵語: 足球
Zazaki: Futbol
žemaitėška: Fotbuols
中文: 足球
डोटेली: फुटबल खेल
Kabɩyɛ: Pɔɔlɩ maɖʋ