Piątek

Ten artykuł dotyczy dnia tygodnia. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Nabożeństwo Drogi Krzyżowej w Jerozolimie, w piątek według tradycji chrześcijańskiej miał umrzeć Jezus Chrystus

Piątek (skrót pt. lub piąt.[1], symbol w kalendarzu Pt) – dzień tygodnia między czwartkiem a sobotą.

Według normy ISO-8601 jest piątym dniem tygodnia[2].

W tradycji biblijnejchrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, piątek jest dniem szóstym[3].

Dla chrześcijan jest dniem śmierci Jezusa Chrystusa, w niektórych wyznaniach obowiązuje z tego powodu post. Piątek jest świętym dniem dla wyznawców islamu. W judaizmie w piątek, wraz z zachodem słońca, rozpoczyna się szabat. W kulturze zachodniej w piątek wieczorem rozpoczyna się weekend.

Polska nazwa, wspólna z innymi językami słowiańskimi, pochodzi od liczby pięć[4]; por. czes. pátek, ros. пятница (piatnica), serb.-chorw. petak. Podobnie w językach bałtyckich: lit. penktadienis < penkta ‛piąta’ + diena ‛dzień’.

Od liczby sześć pochodzi port. sexta-feira. Gr. παρασκευή (paraskevi) ‛przygotowanie’ również nawiązuje do tradycji biblijnej, w której piątek był dniem przygotowania do Paschy, która wypadała w sobotę.

Łacińska nazwa dies Veneris ‛dzień Wenus’ wpłynęła na nazewnictwo innych języków europejskich, np. hiszp. viernes, wł. venerdì; w językach germańskich jest to dzień Frigg względnie Freinordyckiej odpowiedniczki Wenus: np. ang. Friday, niem. Freitag, w językach norweskim, duńskim, szwedzkim fredag, w niderlandzkim vrijdag.

Piątek trzynastego

W niektórych krajach piątek, który jest jednocześnie 13. dniem miesiąca jest uznawany za pechowy.

 Osobny artykuł: Piątek trzynastego (przesąd).
Inne języki
Afrikaans: Vrydag
Alemannisch: Freitag
አማርኛ: ዓርብ
Ænglisc: Frīgedæg
Аҧсшәа: Ахәаша
العربية: الجمعة
aragonés: Viernes
ܐܪܡܝܐ: ܥܪܘܒܬܐ
armãneashti: Vińiri
arpetan: Devendro
asturianu: Vienres
Avañe'ẽ: Arapoteĩ
авар: Рузман
azərbaycanca: Cümə
تۆرکجه: آینی‌گون
বাংলা: শুক্রবার
Bahasa Banjar: Jumahat
Bân-lâm-gú: Lé-pài-gō͘
башҡортса: Йома
беларуская: Пятніца
беларуская (тарашкевіца)‎: Пятніца
भोजपुरी: शुक्रवार
Bikol Central: Byernes
български: Петък
Boarisch: Freida
བོད་ཡིག: གཟའ་པ་སངས།
bosanski: Petak
brezhoneg: Gwener (deiz)
català: Divendres
Чӑвашла: Эрнекун
Cebuano: Biyernes
čeština: Pátek
Chamoru: Betnes
Chavacano de Zamboanga: Viernes
chiShona: Chishanu (musi)
corsu: Vennari
Cymraeg: Dydd Gwener
dansk: Fredag
davvisámegiella: Bearjadat
Deitsch: Freidaag
Deutsch: Freitag
ދިވެހިބަސް: ހުކުރު ދުވަސް
dolnoserbski: Pětk
eesti: Reede
Ελληνικά: Παρασκευή
emiliàn e rumagnòl: Venerdé
English: Friday
эрзянь: Сюконьчи
español: Viernes
Esperanto: Vendredo
estremeñu: Viernis
euskara: Ostiral
eʋegbe: Fiɖagbe
فارسی: جمعه
føroyskt: Fríggjadagur
français: Vendredi
Frysk: Freed
furlan: Vinars
Gaeilge: An Aoine
Gaelg: Jeheiney
Gagauz: Cumaa
Gàidhlig: Di-haoine
galego: Venres
贛語: 禮拜五
گیلکی: جۊمه
ગુજરાતી: શુક્રવાર
客家語/Hak-kâ-ngî: Lî-pai-ńg
хальмг: Басң өдр
한국어: 금요일
Hausa: Juma'a
Hawaiʻi: Pō‘alima
հայերեն: Ուրբաթ
हिन्दी: शुक्रवार
hornjoserbsce: Pjatk
hrvatski: Petak
Ilokano: Biernes
Bahasa Indonesia: Jumat
interlingua: Venerdi
íslenska: Föstudagur
italiano: Venerdì
עברית: יום שישי
Basa Jawa: Jumuwah
kalaallisut: Tallimanngorneq
ಕನ್ನಡ: ಶುಕ್ರವಾರ
къарачай-малкъар: Байрым кюн
ქართული: პარასკევი
kaszëbsczi: Piątk
қазақша: Жұма
kernowek: Dy' Gwener
Kinyarwanda: Ku wa gatanu
Kiswahili: Ijumaa
коми: Пекнича
Kreyòl ayisyen: Vandredi
kurdî: În
Кыргызча: Жума
Ladino: Viernes
лезги: Жуьмя
Latina: Dies Veneris
latviešu: Piektdiena
Lëtzebuergesch: Freideg
lietuvių: Penktadienis
Limburgs: Vriedag
Livvinkarjala: Piätteniččy
lumbaart: Venerdé
magyar: Péntek
македонски: Петок
Malagasy: Zoma
मराठी: शुक्रवार
მარგალური: ობიშხა
مازِرونی: جومه
Bahasa Melayu: Jumaat
Baso Minangkabau: Jumaik
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Lā̤-bái-ngô
Mirandés: Sesta
мокшень: Цилеши
မြန်မာဘာသာ: သောကြာ
Nederlands: Vrijdag
Nedersaksies: Vriedag
नेपाली: शुक्रवार
日本語: 金曜日
Napulitano: Viernarì
нохчийн: ПӀераска
norsk: Fredag
norsk nynorsk: Fredag
Nouormand: Vendrédi
occitan: Divendres
олык марий: Кугарня
ଓଡ଼ିଆ: ଶୁକ୍ରବାର
oʻzbekcha/ўзбекча: Juma
ਪੰਜਾਬੀ: ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ
پنجابی: جمعہ
پښتو: جمعه
Перем Коми: Витӧдзлун
ភាសាខ្មែរ: ថ្ងៃសុក្រ
Tok Pisin: Fraide
Plattdüütsch: Freedag
Ποντιακά: Παρασκευήν
português: Sexta-feira
Ripoarisch: Freidaach
română: Vineri
Runa Simi: Ch'askachaw
русиньскый: Пятніця
русский: Пятница
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱡᱟᱹᱨᱩᱢ ᱢᱟᱦᱟᱸ
Gagana Samoa: Aso Faraile
संस्कृतम्: शुक्रवासरः
sardu: Chenàbura
Scots: Friday
Sesotho sa Leboa: Labohlano
shqip: E premtja
සිංහල: සිකුරාදා
Simple English: Friday
سنڌي: جمعو
slovenčina: Piatok
slovenščina: Petek
словѣньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ: Пѧтъкъ
ślůnski: Pjůntek
Soomaaliga: Jimco
کوردی: ھەینی
српски / srpski: Петак
srpskohrvatski / српскохрватски: Petak
Basa Sunda: Jumaah
suomi: Perjantai
svenska: Fredag
Tagalog: Biyernes
Taqbaylit: Sem
tarandíne: Venerdìe
татарча/tatarça: Җомга
తెలుగు: శుక్రవారము
тоҷикӣ: Ҷумъа
Türkçe: Cuma
Türkmençe: Anna
Twi: Fiada
тыва дыл: Бешки хүн
українська: П'ятниця
اردو: جمعہ
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: جۈمە
Vahcuengh: Singhgiz haj
vèneto: Vènere
vepsän kel’: Pätnič
Tiếng Việt: Thứ Sáu
Volapük: Fridel
Võro: Riidi
walon: Vénrdi
West-Vlams: Vrydag
Winaray: Biyernes
Wolof: Àjjuma
吴语: 礼拜五
ייִדיש: פרייטיק
粵語: 星期五
Zazaki: Yene
žemaitėška: Pernīčė
中文: 星期五
डोटेली: शुक्रवार
ГӀалгӀай: ПӀаьраска
Kabɩyɛ: Kimeɣa wiye