Pas planetoid

Pas planetoid (białe plamki) znajduje się między orbitami Marsa i Jowisza

Pas planetoid – obszar Układu Słonecznego, znajdujący się między orbitami Marsa i Jowisza. Krąży w nim wiele ciał różnej wielkości, nazywanych planetoidami. Region ten nazywany jest też głównym pasem planetoid, gdyż w Układzie Słonecznym istnieją również inne zbiory małych ciał: Pas Kuipera, dysk rozproszony i hipotetyczny Obłok Oorta, oraz wiele mniejszych skupisk, w tym planetoidy bliskie Ziemi, centaury i trojańczycy.

Ponad połowę całkowitej masy pasa planetoid zawierają cztery największe znajdujące się w nim ciała: Ceres, Westa, Pallas i Hygiea. Mają one średnice większe niż 400 kilometrów, a największa z nich, Ceres, ma średnicę około 950 kilometrów i jest zaliczana do planet karłowatych[1][2][3]. Pas planetoid jest tak rzadki, że wiele sond kosmicznych przelatywało przez niego bez natrafienia na żaden obiekt. Zderzenia pomiędzy planetoidami jednak się zdarzają, co prowadzi do ich kruszenia i powstawania rodzin planetoid o podobnych parametrach orbit i składzie chemicznym. Zderzenia takie powodują również powstawanie pyłu, który można obserwować w nocy jako światło zodiakalne. Skład chemiczny planetoid można określać, badając ich widmo optyczne. Dzięki temu wiadomo, że większość z nich można zaliczyć do trzech grup: węglowych (klasy C), krzemowych (klasy S) i metalicznych (klasy M).

Pas planetoid uformował się z mgławicy przedsłonecznej jako grupa planetozymali, małych prekursorów planet. Między Marsem a Jowiszem zaburzenia grawitacyjne nadawały tym planetozymalom zbyt duże prędkości, żeby mogły się one połączyć w wyniku akrecji w planetę. Planetozymale zderzały się z taką siłą, że zamiast łączyć się w większe obiekty, kruszyły się na mniejsze. Powstałe odłamki miały inne orbity niż ciała przed zderzeniem, często spadając potem na wewnętrzne planety Układu w postaci meteorytów. W ten sposób pas stracił większość swojej pierwotnej masy. Orbity planetoid wciąż ulegają perturbacjom, zwłaszcza gdy ich orbity wokół Słońca wchodzą w rezonans orbitalny z Jowiszem. Wtedy parametry ich orbit ulegają stosunkowo szybkiej zmianie, co prowadzi do usunięcia ich z tych orbit, co jest przyczyną powstania przerw Kirkwooda w pasie planetoid.

Inne języki
Afrikaans: Asteroïdegordel
Alemannisch: Asteroidengürtel
Avañe'ẽ: Mbyjaveve Ku'asã
azərbaycanca: Asteroid qurşağı
беларуская: Пояс астэроідаў
беларуская (тарашкевіца)‎: Пояс астэроідаў
български: Астероиден пояс
Boarisch: Asteroidngiatl
čeština: Hlavní pás
English: Asteroid belt
Esperanto: Asteroida zono
한국어: 소행성대
Bahasa Indonesia: Sabuk asteroid
latviešu: Asteroīdu josla
Lëtzebuergesch: Haaptasteroidenceinture
lumbaart: Fasa Principala
македонски: Астероиден појас
Bahasa Melayu: Lingkaran asteroid
မြန်မာဘာသာ: ပင်မ ဥက္ကာ ခါးပတ်
Nederlands: Planetoïdengordel
日本語: 小惑星帯
norsk nynorsk: Asteroidebeltet
Plattdüütsch: Asteroidengördel
Ripoarisch: Asteoridejüddel
Simple English: Asteroid belt
slovenčina: Pásmo planétok
slovenščina: Asteroidni pas
srpskohrvatski / српскохрватски: Asteroidni pojas
татарча/tatarça: Астероидлар билбавы
українська: Пояс астероїдів
文言: 小行星帶
粵語: 小行星帶
Lingua Franca Nova: Sintur de asteroides