Parlament

     państwa z parlamentami dwuizbowymi

     państwa z parlamentami jednoizbowymi

     jednoizbowy parlament z ciałem doradczym

     brak parlamentu (wyłącznie w Arabii Saudyjskiej i w Watykanie)

Parlament – w państwach o demokratycznych systemach władzy, najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.

Parlament – w myśl monteskiuszowskiej teorii podziału władzy – jest jednym z trzech pionów władzy państwowej i w żaden sposób nie jest ważniejszy od dwóch pozostałych. W systemach parlamentarno-gabinetowych (np. Polska) parlament jest najwyższym organem władzy państwowej. Z kolei w państwach realnego socjalizmu, parlamenty w mniejszym lub większym zakresie były kontrolowane przez partie komunistyczne.

Pozycja parlamentu na przestrzeni dziejów zmieniała się. Wraz z przechodzeniem z monarchii przez monarchię konstytucyjną do parlamentarnej zauważany był wzrost roli parlamentu. Jednak w pierwszej połowie XX wieku dostrzegane jest osłabianie organu przedstawicielskiego na rzecz władzy wykonawczej.

W większości rozwiniętych krajów zachodnich funkcjonują parlamenty dwuizbowe (bikameralizm). Parlamenty jednoizbowe (unikameralizm) występują np w Danii, Finlandii, Grecji, Portugalii czy Szwecji. W dwuizbowym parlamencie występuje izba pierwsza (bardziej popularna nazwa to izba niższa) oraz izba druga (wyższa); w Wielkiej Brytanii Izba Gmin i Izba Lordów, w Stanach Zjednoczonych to Izba Reprezentantów i Senat. Kompetencje obu izb w różnych krajach są odmienne. Na ogół jednak, izby drugie mają mniejsze kompetencje (wśród współczesnych państw demokratycznych tylko we Włoszech obie izby mają takie same kompetencje). Izby pierwsze pochodzą z wyborów powszechnych i bezpośrednich. Najczęściej ordynacja wyborcza do izby drugiej odznacza się podwyższonym cenzusem wyborczym.

Izby drugie (choć często z mniejszymi uprawnieniami) nazywa się wyższymi. Określenie te zawdzięczają tradycji historycznej. Odnoszą się one bowiem do istniejących jeszcze w średniowieczu rad królewskich. Zasiadali w niej mianowani hierarchowie kościelni i wyżsi urzędnicy państwowi, a więc osoby pochodzące z arystokratycznych rodzin.

Inne języki
адыгабзэ: Хасэ
Afrikaans: Parlement
Alemannisch: Parlament
አማርኛ: ፓርላማ
العربية: برلمان
asturianu: Parllamentu
azərbaycanca: Parlament
Bân-lâm-gú: Gī-hoē
беларуская: Парламент
беларуская (тарашкевіца)‎: Парлямэнт
български: Парламент
bosanski: Parlament
brezhoneg: Parlamant
català: Parlament
Cebuano: Parlamento
čeština: Parlament
Cymraeg: Senedd
dansk: Parlament
Deutsch: Parlament
eesti: Parlament
Ελληνικά: Κοινοβούλιο
English: Parliament
español: Parlamento
Esperanto: Parlamento
euskara: Parlamentu
فارسی: مجلس
føroyskt: Ting
français: Parlement
Frysk: Parlemint
Gaeilge: Parlaimint
Gàidhlig: Pàrlamaid
galego: Parlamento
贛語: 議會
한국어: 의회
Հայերեն: Խորհրդարան
hrvatski: Parlament
Ilokano: Parlamento
Bahasa Indonesia: Parlemen
interlingua: Parlamento
Interlingue: Parlament
isiXhosa: Ipalamente
italiano: Parlamento
עברית: פרלמנט
ಕನ್ನಡ: ಸಂಸತ್ತು
къарачай-малкъар: Парламент
ქართული: პარლამენტი
қазақша: Парламент
Kiswahili: Bunge
kurdî: Parleman
Кыргызча: Парламент
ລາວ: ສະພາ
Latina: Parlamentum
latviešu: Parlaments
Lëtzebuergesch: Parlament
lietuvių: Parlamentas
Limburgs: Parlemint
lingála: Palemá
lumbaart: Parlament
magyar: Parlament
македонски: Парламент
Māori: Pāremata
मराठी: संसद
მარგალური: პარლამენტი
مصرى: برلمان
Bahasa Melayu: Parlimen
မြန်မာဘာသာ: လွှတ်တော်
Nederlands: Parlement
日本語: 議会
norsk: Parlament
norsk nynorsk: Parlament
Nouormand: Parlément
occitan: Parlament
oʻzbekcha/ўзбекча: Parlament
Plattdüütsch: Parlament
português: Parlamento
română: Parlament
русиньскый: Парламент
русский: Парламент
Scots: Pairlament
Simple English: Parliament
slovenčina: Parlament
slovenščina: Parlament
Soomaaliga: Baarlamaan
کوردی: پەرلەمان
српски / srpski: Скупштина
srpskohrvatski / српскохрватски: Parlament
svenska: Parlament
Tagalog: Parlamento
тоҷикӣ: Парламент
Türkçe: Parlamento
українська: Парламент
Tiếng Việt: Nghị viện
walon: Pårlumint
Winaray: Parlamento
吴语: 议会
ייִדיש: פארלאמענט
粵語: 議會
Zazaki: Parlamento
中文: 议会