Paleogen

Paleogen
66–23,03 mln lat temu
Średnia objętość w atmosferze
Tlenuok. 26% obj.[a]
Dwutlenku węglaok. 500 ppm[b]
Inne uśrednione dane
Temperaturaok. 18 °C[c]
Tabela stratygraficzna
poprzedni okres
kreda
następny okres
neogen
  1. 130% obecnej. Zobacz też: Zawartość tlenu w atmosferze w fanerozoiku
  2. 2 × poziom przed rewolucją przemysłową. Zobacz też: Zawartość dwutlenku węgla w atmosferze w fanerozoiku
  3. 4 °C różnicy w stosunku do obecnej. Zobacz też: Średnie temperatury w fanerozoiku

Paleogen – najstarszy okres ery kenozoicznej, trwający od 66,0 mln do 23,03 mln lat temu. Dzieli się na następujące epoki/oddziały[1]:

  • paleocen od 66,0 do 56,0 mln lat temu,
  • eocen od 56,0 do 33,9 mln lat temu,
  • oligocen od 33,9 do 23,03 mln lat temu.

W paleogenie życie odradzało się po wielkim wymieraniu kończącym kredę. Z fauny zniknęły m.in. nieptasie dinozaury, pterozaury i gady morskie, a także pospolite morskie głowonogi, belemnity i amonity (nieliczni przedstawiciele amonitów wymarli dopiero na początku paleocenu). W okresie tym znacznie rozwinęły się i zróżnicowały ssaki, uzyskując dominującą pozycję wśród fauny lądowej, oraz ptaki.

Dawny podział

Współczesny podział ery kenozoicznej został dokonany przez Międzynarodową Unię Nauk Geologicznych w 2004 r. (z późniejszymi poprawkami). W dawniejszej periodyzacji był to okres tzw. starszego trzeciorzędu, trwający od 65 do 24 mln lat temu; w nowym podziale pojęcie trzeciorzędu zostało zniesione.

Inne języki
Afrikaans: Paleogeen
Alemannisch: Paläogen
العربية: باليوجين
asturianu: Paleóxenu
azərbaycanca: Paleogen
Bân-lâm-gú: Kó͘-chiâⁿ-kí
беларуская (тарашкевіца)‎: Палеаген
български: Палеоген
brezhoneg: Paleogenel
català: Paleogen
čeština: Paleogén
Cymraeg: Paleogen
dansk: Palæogen
Deutsch: Paläogen
eesti: Paleogeen
English: Paleogene
español: Paleógeno
Esperanto: Paleogeno
euskara: Paleogeno
فارسی: پالئوژن
français: Paléogène
galego: Paleóxeno
한국어: 고제3기
հայերեն: Պալեոգեն
hrvatski: Paleogen
Bahasa Indonesia: Paleogen
italiano: Paleogene
עברית: פלאוגן
latviešu: Paleogēns
Lëtzebuergesch: Paleogen
lietuvių: Paleogenas
magyar: Paleogén
മലയാളം: പാലിയോജീൻ
Bahasa Melayu: Paleogen
Nederlands: Paleogeen
日本語: 古第三紀
norsk: Paleogen
norsk nynorsk: Paleogen
occitan: Paleogèn
oʻzbekcha/ўзбекча: Paleogen sistemasi
پنجابی: پیلیوجین
Piemontèis: Paleocen
Plattdüütsch: Paläogen
português: Paleogeno
română: Paleogen
саха тыла: Палеоген
Scots: Palaeogene
Simple English: Palaeogene
slovenčina: Paleogén
slovenščina: Paleogen
српски / srpski: Paleogen
srpskohrvatski / српскохрватски: Paleogen
svenska: Paleogen
Tagalog: Paleohene
Türkçe: Paleojen
українська: Палеоген
Tiếng Việt: Kỷ Paleogen
粵語: 古近紀
中文: 古近纪