Pałkowate

Pałkowate
Ilustracja
Pałka drobna
Systematyka [1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina pałkowate
Nazwa systematyczna
Typhaceae Juss.
Gen. Pl.: 25. 4 Aug 1789

Pałkowate (Typhaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. Należą tu helo- i hydrofity prawie wszystkich stref klimatycznych [2] przy czym w zależności od ujęcia systematycznego takson ten obejmuje dwa rodzaje ( pałka Typha i jeżogłówka Sparganium) lub jeden (jeżogłówka wyłączana jest jako osobna rodzina jeżogłowkowatych Sparganiaceae). Niezależnie od ujęcia zaliczane tu rośliny mają kłącza, z których wyrastają wzniesione lub unoszące się w wodzie łodygi. Liście są równowąskie, z nerwacją równoległą. Kwiaty drobne, wiatropylne, zebrane w gęste kwiatostany. Oba zaliczane tu rodzaje spotykane są na całym świecie, głównie na półkuli północnej i nie mają istotnego znaczenia ekonomicznego. Tylko lokalnie rośliny z rodzaju pałka wykorzystuje się jako jadalne, liście używane są do wyrobu mat i plecionek, niektóre kultywary są uprawiane [3].

Morfologia

Łodyga
Rośliny zielne o łodygach wzniesionych wyrastających z pełzającego, okrytego łuskami kłącza. Kłącze rozgałęziające się sympodialnie. Po powstaniu pędu nadziemnego z pąka znajdującego się w jego kącie kontynuowany jest wzrost kłącza. Zwykle tylko z pierwszego pąka wyrasta łodyga zwieńczona organami generatywnymi, poza tym w ciągu danego sezonu, jeśli powstają organy nadziemne, to są to tylko kępy liści. Łodyga może się rozgałęziać lub jest nierozgałęziona [4].
Liście
Zwykle tylko odziomkowe, ułożone skrętolegle dwurzędowo. Pochwy liściowe w przypadku pędów wegetatywnych tworzą fałszywą łodygę, a u roślin z łodygą zwieńczoną kwiatostanami – otulają ją. Blaszka liściowa z miękiszem gąbczastym, jest płaska, wklęsła lub wypukła, czasem z wypukłym nerwem środkowym po stronie odosiowej. Blaszki równowąskie lub wąskolancetowate, unerwione równolegle, wzniesione lub pływające [4].
Kwiaty
Bardzo drobne, jednopłciowe, zebrane w gęste, kwiatostany na szczycie łodygi. U pałki kwiatostany są cylindryczne i powstają na szczycie nierozgałęzionej łodygi. U jeżogłówki są kuliste i powstają nierzadko na rozgałęzionej łodydze. W każdym wypadku w górnej części znajdują się kwiatostany męskie, w dolnej żeńskie. Okwiat zredukowany, składa się z jednego lub kilku niepozornych listków, u pałek zmodyfikowanych do postaci włosków. Pręciki są trzy (rzadziej 1 do 8). Główki osadzone są na nitkach nasadą. W kwiatach żeńskich słupek jest pojedynczy i powstaje z jednego, rzadko 2–3 owocolistków. Znamiona pojedyncze lub trzy. Górna zalążnia zawiera pojedynczy zalążek [4].
Owoce
Drobne niełupki, u jeżogłówki wodosiewne, u pałki wiatrosiewne [4].
Inne języki
العربية: بوطية
asturianu: Typhaceae
български: Папурови
català: Tifàcia
Cebuano: Typhaceae
čeština: Orobincovité
dolnoserbski: Rogožowe rostliny
English: Typhaceae
español: Typhaceae
euskara: Typhaceae
فارسی: لوئیان
français: Typhaceae
galego: Typhaceae
한국어: 부들과
hornjoserbsce: Rohodźowe rostliny
Bahasa Indonesia: Typhaceae
македонски: Рогози
Nederlands: Lisdoddefamilie
日本語: ガマ科
Nordfriisk: Boberrosken
norsk nynorsk: Dunkjevlefamilien
oʻzbekcha/ўзбекча: Qoʻgʻadoshlar
پنجابی: دب ٹبر
português: Typhaceae
română: Typhaceae
русский: Рогозовые
српски / srpski: Typhaceae
తెలుగు: టైఫేసి
українська: Рогозові
Tiếng Việt: Họ Hương bồ
Winaray: Typhaceae
中文: 香蒲科