Płazy bezogonowe

Płazy bezogonowe
Anura [1]
Fischer von Waldheim, 1813
Płaz bezogonowy: australorzekotka szmaragdowa
Płaz bezogonowy: australorzekotka szmaragdowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada płazy
Rząd płazy bezogonowe

Płazy bezogonowe (Anura) – rząd płazów obejmujący zwierzęta przypominające żabę. Obejmuje cztery podrzędy, do których zalicza się ponad 50 rodzin, w tym również żyjące w Polsce: żabowate, ropuchowate, ropuszkowate, rzekotkowate i grzebiuszkowate.

Płazy bezogonowe odróżniają się od pozostałych przedstawicieli gromady brakiem ogona, sylwetką krępą, zwartą (brak form „wężopodobnych”) i silnymi skocznymi kończynami tylnymi. Głowa płazów bezogonowych jest zazwyczaj duża, zaopatrzona w bardzo szeroki otwór gębowy. Oczy są wypukłe, wystające; gałki oczne mogą być wciągane w głąb oczodołów. Oko płaza bezogonowego ma 3 powieki: górną przyrośnięta i nieruchomą, dolną i przejrzystą powiekę dolną, zwaną migotką. Kształt źrenicy jest cechą systematyczną gromady. Większość Anura ma źrenicę eliptyczną lub okrągłą. U niektórych źrenica może przyjmować kształt serca lub wąskiej pionowej szczeliny. Po bokach głowy samca występują rezonatory, uchyłki jamy gębowo-gardzielowej, które umożliwiają wydawanie dźwięków wabiących samice (granie, rechotanie).

Mimo że u większości płazów bezogonowych występuje zapłodnienie zewnętrzne, obserwuje się u nich akt kopulacji zwany ampleksusem. U większości Anura jest to pozycja niezbędna do złożenia jaj przez samicę i wyrzucenia nasienia do wody przez samca. Kształt „pakietów” skrzeku jest cechą charakterystyczną i ułatwia dość trudną identyfikację tych zwierząt.

Szkielet

Szkielet płazów bezogonowych składa się z kręgosłupa, szkieletu kończyn i szkieletu czaszki.

Szkielet żaby

Kręgosłup

Kręgosłup składa się z dziewięciu kręgów i kości ogonowej. Pierwszy kręg nosi nazwę dźwigacza albo atlasu. Na kręgu tym osadzona jest czaszka. Dźwigacz ma z przodu specjalny wyrostek, który wchodzi między dwie wypukłości czaszki ( kłykcie potyliczne). W każdym kręgu możemy wyróżnić trzon oraz łuk. Poza tym każdy kręg ma wyrostki. Między trzonem i łukiem znajduje się kanał kręgowy, przez który przechodzi część systemu nerwowego, zwana rdzeniem kręgowym.

Szkielet kończyn

Szkielet nóg przednich składa się: z kości ramieniowej, kości przedramieniowej, kilku kości nadgarstka, kilku kości dłoni i czterech kości palców. Szkielet nóg przednich połączony jest z kręgosłupem przy pomocy pasa barkowego. Pas barkowy składa się z kilku kości; jedną z większych jest łopatka. W okolicy pasa barkowego po dolnej stronie ciała znajduje się złożony z kilku kości mostek. Szkielet nóg tylnych składa się: z kości udowej, kości przedudzia, kości stępu, złożonej najwyraźniej z dwóch zrośniętych ze sobą kości, z kilku kości stopy i kości pięciu palców.

Szkielet nóg tylnych połączony jest z kręgosłupem poprzez pas miednicowy, który składa się z kości biodrowej, ogonowej i kulszowej. Szkielet kończyny składa się z kości udowej i piszczelowej oraz kości stopy.

Czaszka

Czaszka płazów bezogonowych składa się z kilku kości. W tyle czaszki znajduje się duży otwór potyliczny, przez który mózg łączy się z rdzeniem kręgowym. Otwór ten otoczony jest dwiema kośćmi potylicznymi. Ku przodowi od otworu potylicznego znajdują się dwie wielkie kości czołowociemieniowe, dalej kości nosowe, przedszczękowe, szczękowe i skrzydłowe.

Inne języki
Acèh: Cangguëk
Afrikaans: Padda
Alemannisch: Froschlurche
አማርኛ: ጓጉንቸር
العربية: ضفدع
aragonés: Anura
armãneashti: Broaticu
অসমীয়া: ভেকুলী
asturianu: Anura
Avañe'ẽ: Ju'i
azərbaycanca: Quyruqsuzlar
বাংলা: ব্যাঙ
Bân-lâm-gú: Chúi-ke
башҡортса: Ҡойроҡһоҙҙар
беларуская (тарашкевіца)‎: Бясхвостыя
Boarisch: Froschlurche
bosanski: Žaba
brezhoneg: Anura
català: Anurs
Чӑвашла: Хӳресĕррисем
Cebuano: Baki
čeština: Žáby
chiShona: Datya
Cymraeg: Llyffant
Deitsch: Frosch
Deutsch: Froschlurche
Diné bizaad: Chʼał
Ελληνικά: Βάτραχος
English: Frog
español: Anura
Esperanto: Anuroj
euskara: Anura
فارسی: قورباغه
Fiji Hindi: Medhak
føroyskt: Padda
français: Anoures
Gaeilge: Frog
Gaelg: Rannag
galego: Anuro
贛語: 蝦蟆
Gĩkũyũ: Kĩũra
گیلکی: شوبوک
客家語/Hak-kâ-ngî: Koái-é
한국어: 개구리목
हिन्दी: मेंढक
hrvatski: Žabe
Ilokano: Tukak
Bahasa Indonesia: Kodok dan katak
interlingua: Anura
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᓈᕌᔩᖅ
Iñupiak: Naaġaayiq
isiXhosa: Ixoxo
íslenska: Froskar
italiano: Anura
עברית: חסרי זנב
Basa Jawa: Kodhok
ಕನ್ನಡ: ಕಪ್ಪೆ
Kapampangan: Tugak
Kiswahili: Chura
Kreyòl ayisyen: Krapo
Kurdî: Beq
Кыргызча: Куйруксуз
кырык мары: Пачдымывлӓ
Latina: Anura
magyar: Békák
македонски: Жаба
മലയാളം: തവള
मराठी: बेडूक
مازِرونی: وک
Bahasa Melayu: Katak
Baso Minangkabau: Koncek
мокшень: Ватракш
монгол: Мэлхий
မြန်မာဘာသာ: ဖား
Nederlands: Kikkers
Nedersaksies: Kikvors
नेपाली: भ्यागुतो
नेपाल भाषा: ब्यांचा
日本語: カエル
нохчийн: Пхьид
norsk nynorsk: Halelause padder
Nouormand: Raînotte
occitan: Anura
oʻzbekcha/ўзбекча: Qurbaqalar
ਪੰਜਾਬੀ: ਡੱਡੂ
پنجابی: ڈڈو
پښتو: چونگښه
ភាសាខ្មែរ: កង្កែប
português: Anura
română: Broască
Runa Simi: K'ayra
русиньскый: Жаба
русский: Бесхвостые
саха тыла: Баҕа
Scots: Frog
Sesotho sa Leboa: Segwagwa
shqip: Bretkosa
Simple English: Anura
سنڌي: ڏيڏر
slovenčina: Žabotvaré
slovenščina: Žabe
Soomaaliga: Rah
کوردی: بۆق
српски / srpski: Жаба
srpskohrvatski / српскохрватски: Žaba
Basa Sunda: Bangkong
suomi: Sammakot
Tagalog: Palaka
தமிழ்: தவளை
tarandíne: Marajòttole
తెలుగు: కప్ప
тоҷикӣ: Қурбоққа
ᏣᎳᎩ: ᏩᎶᏏ
ತುಳು: ಕಪ್ಪೆ
Türkçe: Kurbağa
українська: Безхвості
اردو: مینڈک
Vahcuengh: Goep
Tiếng Việt: Bộ Không đuôi
Võro: Kunn
West-Vlams: Puutn
Winaray: Pakla
吴语: 田鸡
ייִדיש: זשאבע
Yorùbá: Kọ̀nkọ̀
粵語: 蛤𧊅
Zeêuws: Puut'n
中文: 无尾目
डोटेली: भेगुतो