Pétanque

Rozgrywki na plaży w Nicei...
...i na placu w Saint-Paul-de-Vence

Pétanque ( IPA [ p e . t ɑ̃ː k]) (petanka, gra w bule, gra w kule) – tradycyjna francuska gra towarzyska z elementami zręcznościowymi.

Popularna w szczególności w południowej Francji ( Prowansja), ale uprawiana także w innych regionach Francji i w innych krajach europejskich (Belgia, Hiszpania, Włochy, Szwajcaria, Niemcy, Szwecja) i na świecie (Tunezja, Maroko, Wietnam, Tajlandia, Madagaskar, Kanada, Senegal). Rozgrywana jest jako sport nieolimpijski w ramach World Games.

Należy do najliczniej reprezentowanych dyscyplin sportu na świecie – w samej Francji liczba licencjonowanych zawodników wynosi 600 tysięcy. Petanka jest uprawiana coraz częściej w Polsce, głównie w parkach i niewybetonowanych skwerach. W Polskiej Federacji Petanque zrzeszonych jest ponad 25 klubów.

Zasady gry

Rozgrywki odbywa się na pozbawionym trawy placu (zwanym bulodromem), np. na utwardzonym żwirze, o wystarczających wymiarach (które dla gry turniejowej wynoszą min. 15×4 m). Gra polega na rzucaniu z wytyczonego okręgu metalowymi kulami ( bulami; fr. boule – kula) o średnicy od 70,5 do 80 mm (ciężar od 650 do 800 g) w kierunku małej drewnianej lub plastikowej kulki o średnicy 30 mm nazywanej po francusku cochonnet, co znaczy prosiaczek (w Polsce częściej używa się nazwy świnka).

Partię rozgrywa się w jednym z trzech możliwych składów:

  • single ( fr. Tête-à-tête) – jeden gracz przeciwko drugiemu, gracze mają po 3 bule;
  • dublety – w dwóch zespołach dwuosobowych, każdy gracz ma 3 bule;
  • triplety – w dwóch zespołach trzyosobowych, każdy gracz ma 2 bule.

Każda partia składa się z kilku rozgrywek. Rozgrywka – to okres od wyrzucenia świnki do wyrzucenia przez graczy ostatniej kuli. W danej rozgrywce każdy gracz stara się umieścić swoją bulę bliżej świnki lub wybić punktujące (stojące najbliżej świnki) bule przeciwnika. Rzuca zawsze zawodnik drużyny, której kula aktualnie nie punktuje (nie znajduje się najbliżej świnki). Po wyrzuceniu wszystkich kul gracze podliczają punkty: zdobywa je tylko zwycięzca rozgrywki (którego kula stoi najbliżej świnki), który otrzymuje punkt za każdą bulę umieszczoną bliżej świnki niż najbliższa śwince bula przeciwnika (najniższy możliwy wynik rozgrywki to 1 pkt. (bądź 0 w przypadku remisu [1]), najwyższy w przypadku gry drużynowej 6 pkt., przy singlach - 3 pkt. Zwycięzca rysuje nowe kółko w miejscu, gdzie była świnka, po czym rozpoczyna następną rozgrywkę. Partię wygrywa osoba bądź zespół, który osiągnął jako pierwszy 13 punktów [2].

Inne języki
български: Петанк
català: Petanca
čeština: Pétanque
dansk: Petanque
Deutsch: Pétanque
eesti: Petank
English: Pétanque
español: Petanca
Esperanto: Petanko
euskara: Petanka
فارسی: پتانک
français: Pétanque
galego: Petanca
한국어: 페탕크
Bahasa Indonesia: Pétanque
italiano: Pétanque
עברית: פטאנק
latgaļu: Petanks
lietuvių: Petankė
magyar: Pétanque
Nederlands: Petanque
日本語: ペタンク
norsk: Petanque
occitan: Petanca
Piemontèis: Pétanque
português: Petanca
română: Pétanque
русский: Петанк
Simple English: Petanque
slovenčina: Pétanque
slovenščina: Petanka
ślůnski: Petanque
suomi: Petankki
svenska: Boule
ไทย: เปตอง
Türkçe: Petank
українська: Петанк
Tiếng Việt: Bi sắt
walon: Petanke
中文: 法式滾球