Nocnicowate

Nocnicowate
Ilustracja
Dziwaczek jalapa
Systematyka[1]
Domenaeukarionty
Królestworośliny
Kladrośliny naczyniowe
Kladrośliny nasienne
Klasaokrytonasienne
Rządgoździkowce
Rodzinanocnicowate
Nazwa systematyczna
Nyctaginaceae Juss.
Gen. Pl.: 90. 4 Aug 1789
Synonimy

Mirabilidaceae W. R. B. Oliv.

Nocnicowate[2][3], dziwaczkowate (Nyctaginaceae Juss.) – rodzina szeroko rozpowszechnionych głównie na terenach tropikalnych roślin zielnych, rzadziej niskich drzew i pnączy. Należy do rzędu goździkowców i składa się z 30[4]–33[5] rodzajów i około 400 gatunków[6]. Rodzina jest najbardziej zróżnicowana na obu kontynentach amerykańskich[7] i tu jej przedstawiciele sięgają do chłodniejszych obszarów w Ameryce Północnej oraz do południowej Argentyny[3]. Jako popularne rośliny ozdobne uprawiane są bugenwilla i dziwaczek, pisonia spożywana jest jako warzywo, niektóre gatunki są chwastami w strefie międzyzwrotnikowej[7]. Rośliny z tej rodziny wyróżniają się efektownym okwiatem i często barwnymi liśćmi kwiatostanowymi.

Morfologia

Pisonia grandis
Pokrój
Należą tu głównie drzewa i krzewy[3], ale są też pnącza[7], półkrzewy, zielne (jednoroczne i byliny)[3]. Często ich pędy są zgrubiałe w węzłach, część przedstawicieli ma też mięsiste korzenie[7].
Liście
Naprzeciwległe[3][2], rzadziej skrętoległe lub w okółkach[7], ogonkowe[7], pojedyncze, całobrzegie i bez przylistków[3][7].
Kwiaty
Zwykle obupłciowe i promieniste[7] o niezróżnicowanym okwiecie składającym się z 5 listków, tworzących rurkę. Są one trwałe w dolnej części i podczas owocowania rozrastają się i drewnieją wokół owocu tworząc antokarp[3]. Liczba pręcików jest zróżnicowana od jednego do wielu, najczęściej jest ich 5. Ich nitki są wolne, zrośnięte u dołu, czasem też rozgałęziają się w górnej części[7]. Słupek jest jeden, górny, powstaje z pojedynczego owocolistka i zawiera pojedynczy zalążek[7][3]. Kwiaty bywają wsparte okazałymi i barwnymi liśćmi kwiatostanowymi tworzącymi powabnię[2][3].
Owoce
Niełupki[7] i torebki[2], zwykle cienkościenne[3] i otoczone przez rozrośnięte i zdrewniałe nasady listków okwiatu, służące także jako narząd lotny[7].
Inne języki
Afrikaans: Nyctaginaceae
العربية: شبية
asturianu: Nyctaginaceae
català: Nictaginàcia
Cebuano: Nyctaginaceae
čeština: Nocenkovité
English: Nyctaginaceae
español: Nyctaginaceae
Esperanto: Niktagacoj
euskara: Nyctaginaceae
français: Nyctaginaceae
한국어: 분꽃과
hornjoserbsce: Dźiwničkowe rostliny
hrvatski: Noćurkovke
Bahasa Indonesia: Nyctaginaceae
italiano: Nyctaginaceae
lietuvių: Dyvinutiniai
Nederlands: Nyctaginaceae
português: Nyctaginaceae
русский: Никтагиновые
Simple English: Nyctaginaceae
српски / srpski: Nyctaginaceae
українська: Nyctaginaceae
Tiếng Việt: Họ Hoa giấy
Winaray: Nyctaginaceae
中文: 紫茉莉科