Nikiel

Nikiel
kobalt ← nikiel → miedź
Wygląd
srebrzystobiały
Nikiel
Widmo emisyjne niklu
Widmo emisyjne niklu
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.nikiel, Ni, 28
(łac. niccolum)
Grupa, okres, blok10, 4, d
Stopień utlenieniaII, III
Właściwości metalicznemetal przejściowy
Właściwości tlenkówśrednio zasadowe
Masa atomowa58,6934(4) u[4][a]
Stan skupieniastały
Gęstość8908 kg/m³
Temperatura topnienia1455 °C[1]
Temperatura wrzenia2913 °C[1]
Numer CAS7440-02-0
PubChem935[5]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)

Nikiel jest pierwiastkiem chemicznym o symbolu Ni i liczbie atomowej 28. Jest biało-srebrzystym metalem o lekkim złotym zabarwieniu. Nikiel należy do grupy metali przejściowych, charakteryzuje się typową dla tej grupy metali twardością i ciągliwością. Czysty nikiel wykazuje stosunkowo dużą aktywność chemiczną, która jest szczególnie widoczna kiedy metal jest w postaci proszku[8], co zwiększa powierzchnię, na której zachodzi reakcja. W większych bryłach metalu, w temperaturze pokojowej nikiel jest mało aktywny chemicznie, reaguje on powoli z powietrzem ze względu na tworzenie się ochronnej warstwy tlenkowej na powierzchni[9]. Mimo tego nikiel jest na tyle podatny na utlenianie, że w skorupie ziemskiej nie występuje on w postaci rodzimej, wyjątkiem są meteoryty żelazowo-niklowe, w których nikiel występuje w postaci stopu z żelazem. Uważa się, że stop żelazowo-niklowy znajduje się w jądrze Ziemi[10]. Ze względu na powolne tempo utleniania niklu w temperaturze pokojowej uważa się, że metal ten jest odporny na korozję. Było to powodem używania go dawniej do platerowania żelaza i mosiądzu używanego do konstrukcji aparatury chemicznej, a także stosowania go w pewnych stopach utrzymujących połysk, takich jak między innymi nowe srebro.
Nikiel jest jednym z czterech pierwiastków (obok żelaza, kobaltu i gadolinu), które są ferromagnetykami w temperaturze pokojowej. Trwałe magnesy wykonane z alniko, zawierające do 26% niklu, są pod względem mocy pomiędzy magnesami trwałymi opartymi na żelazie, a magnesami opartymi na metalach ziem rzadkich. Metal jest głównie używany do produkcji stopów; około 60% światowej produkcji niklu jest używane do produkcji stali nierdzewnej. Inne stopy i nadstopy niklu stanowią większość z pozostałych zastosowań niklu, a tylko ok. 3% światowej produkcji niklu jest wykorzystywana do produkcji związków niklu. Jako pierwiastek nikiel ma wiele niszowych zastosowań, takich jak np. katalizator w hydrogenacji, produkcji soli niklu używanych w galwanotechnice czy barwieniu ceramiki[8]. Znanych jest osiem[11] enzymów zawierających w swoim centrum aktywnym nikiel.

Inne języki
Afrikaans: Nikkel
Alemannisch: Nickel
አማርኛ: ኒኬል
العربية: نيكل
aragonés: Níquel
armãneashti: Nichelu
asturianu: Níquel
azərbaycanca: Nikel
বাংলা: নিকেল
Bân-lâm-gú: Ni-ké-luh
беларуская: Нікель
беларуская (тарашкевіца)‎: Нікель
भोजपुरी: निकेल
български: Никел
བོད་ཡིག: དང་གཤའ་དཀར།
bosanski: Nikl
brezhoneg: Nikel
català: Níquel
Чӑвашла: Никĕль
Cebuano: Nikil
čeština: Nikl
corsu: Nichele
Cymraeg: Nicel
dansk: Nikkel
Deutsch: Nickel
ދިވެހިބަސް: ނިކަލް
eesti: Nikkel
Ελληνικά: Νικέλιο
English: Nickel
español: Níquel
Esperanto: Nikelo
euskara: Nikel
فارسی: نیکل
Fiji Hindi: Nickel
français: Nickel
furlan: Nichel
Gaeilge: Nicil
Gaelg: Nickyl
Gàidhlig: Niceal
galego: Níquel
ગુજરાતી: નિકલ
客家語/Hak-kâ-ngî: Nickel
хальмг: Никелион
한국어: 니켈
հայերեն: Նիկել
हिन्दी: निकल
hrvatski: Nikal
Ido: Nikelo
Bahasa Indonesia: Nikel
interlingua: Nickel
íslenska: Nikkel
italiano: Nichel
עברית: ניקל
Basa Jawa: Nikel
Kabɩyɛ: Nɩkɛlɩ
ಕನ್ನಡ: ನಿಕಲ್
ქართული: ნიკელი
қазақша: Никель
Kiswahili: Nikeli
коми: Никель
Kreyòl ayisyen: Nikèl
kurdî: Nîkel
Кыргызча: Никель
кырык мары: Никель
Latina: Niccolum
latviešu: Niķelis
Lëtzebuergesch: Néckel
lietuvių: Nikelis
Ligure: Nichel
Limburgs: Nikkel
Livvinkarjala: Nikeli
la .lojban.: nikle
lumbaart: Nìchel
magyar: Nikkel
македонски: Никел
മലയാളം: നിക്കൽ
Māori: Konukōreko
मराठी: निकेल
Bahasa Melayu: Nikel
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Ngiĕk
монгол: Никель
မြန်မာဘာသာ: နီကယ်
Nāhuatl: Iztāctepoztli
Nederlands: Nikkel
नेपाली: निकेल
नेपाल भाषा: निकेल
日本語: ニッケル
Nordfriisk: Nikel
norsk: Nikkel
norsk nynorsk: Nikkel
occitan: Niquèl
ଓଡ଼ିଆ: ନିକେଲ
oʻzbekcha/ўзбекча: Nikel
ਪੰਜਾਬੀ: ਨਿਕਲ
पालि: निकेल
پنجابی: نکل
Piemontèis: Nìchel
Plattdüütsch: Nickel (Metall)
português: Níquel
română: Nichel
Runa Simi: Nikil
русский: Никель
संस्कृतम्: निकेल
sardu: Nichel
Scots: Nickel
Seeltersk: Nikkel
shqip: Nikeli
sicilianu: Nichel
Simple English: Nickel
slovenčina: Nikel
slovenščina: Nikelj
Soomaaliga: Nikel
کوردی: نیکڵ
српски / srpski: Никл
srpskohrvatski / српскохрватски: Nikl
Basa Sunda: Nikel
suomi: Nikkeli
svenska: Nickel
Tagalog: Nickel
தமிழ்: நிக்கல்
татарча/tatarça: Никель
తెలుగు: నికెలు
тоҷикӣ: Никел
Türkçe: Nikel
українська: Нікель
اردو: نکل
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: نىكېل
vepsän kel’: Nikel'
Tiếng Việt: Niken
文言:
Winaray: Nikel
吴语:
ייִדיש: ניקל
Yorùbá: Nickel
粵語:
中文: