Nietoperze

Nietoperze
Chiroptera [1]
Blumenbach, 1779
rudawka
rudawka
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd nietoperze
Podrzędy
  • Pteropodiformes
  • Vesperitilioniformes
Nietoperze

Nietoperze [2] [3], rękoskrzydłe (Chiroptera) – rząd ssaków łożyskowych, obejmujący ok. 1100 gatunków, do którego zalicza się 17 rodzin.

Są to jedyne zdolne do aktywnego lotu ssaki, w przeważającej większości prowadzące nocny tryb życia. Specyficzną postawę w spoczynku – zwisanie głową w dół – nietoperze zawdzięczają specjalnej budowie tylnych kończyn.

Dziedziną nauki zajmującą się zasadniczo rzędem nietoperzy jest chiropterologia [4].

Morfologia

Skrzydła
Nietoperze cechują się skrzydłami umożliwiającymi im samodzielne latanie. Skrzydła powstały z wydłużonych palców przedniej kończyny, przedramienia, ramienia oraz błony lotnej. Tylko kciuk zakończony pazurem nie uległ wydłużeniu i nie wchodzi w skład skrzydeł. Błona ciała ciągnie się po boku ciała, aż do tylnych kończyn. Czasami znajduje się również między nogami. U gatunków owadożernych błoną przytrzymywana jest większa zdobycz. Skrzydła nietoperzy są większe niż u ptaków. Nietoperze często łapią owady najpierw końcem skrzydła, a potem za jego pomocą podają je sobie do pyszczka.
Kończyny tylne
Wspomnianą już zdolność zwisania zawdzięczają nietoperze specjalnym połączeniom blokowym między kośćmi, więzadłami i pazurami, dzięki tej budowie pozycja zwisu nie wymaga żadnego wysiłku mięśni, a co za tym idzie nie powoduje utraty energii. W zwisie więc spędzają nietoperze czas wypoczynku, sen zimowy, a czasem wiszą i po śmierci. Podobnie zbudowane jest połączenie kciuka. Stawy kolanowe nietoperzy zwrócone są ku tyłowi w przeciwieństwie do pozostałych ssaków.
Ogon
Niekiedy występują ogony długie i dobrze wykształcone (np. u brodawkonosów).
Brodawki
Nietoperze posiadają brodawki – narośla skórne o różnych wielkościach i kształtach specyficzne dla danej grupy.
Uszy
Typowe nietoperze posiadają wydatne uszy, ponieważ słuch jest ich podstawowym zmysłem przy orientacji w przestrzeni i zdobywaniu pokarmu ( echolokacja). Większość nietoperzy posiada również wystający płat skórny przyrośnięty tylko podstawą do nasady ucha zewnętrznego, tzw. koziołek o rozmaitych kształtach i wielkości, pomocny przy oznaczaniu gatunków.
Szkielet nietoperza
Oczy
Większość nietoperzy ma bardzo małe oczy, albowiem organy te u gatunków posługujących się echolokacją ulegają uwstecznieniu. Doskonałe oczy mają tylko nietoperze niemające dobrze rozwiniętej zdolności echolokacji, na przykład rudawkowate.
Sierść
Sierść jest również specyficzna dla danego gatunku.
Umaszczenie
Nietoperze jako ssaki nocne mają wyjątkowo skromne ubarwienie, choć bywają wyjątki. Dominują barwy od szarych do brązowych.
Waga
Nietoperze są małymi zwierzętami, masa ich mieści się w granicach 1,7 g do 1,35 kg. Rozpiętość skrzydeł tych największych dochodzi do 170 cm. Masa większości krajowych gatunków mieści się w granicach 5-10 g, podczas gdy mysz waży 10-23 g, a wróbel 30 g.
Sutki
Większość nietoperzy ma jedną parę sutków.
Inne języki
Afrikaans: Vlermuis
አማርኛ: የሌት ወፍ
Ænglisc: Hreaðemūs
العربية: خفاشيات
aragonés: Chiroptera
armãneashti: Puľiu di noaptea
অসমীয়া: বাদুলি
asturianu: Esperteyu
Avañe'ẽ: Mbopi
Aymar aru: Chiñi
azərbaycanca: Yarasa (heyvan)
বাংলা: বাদুড়
Bân-lâm-gú: Bi̍t-pô
беларуская: Рукакрылыя
беларуская (тарашкевіца)‎: Рукакрылыя
български: Прилепи
bosanski: Šišmiš
brezhoneg: Askell-groc'hen
català: Ratpenats
Cebuano: Kulaknit
čeština: Letouni
Cymraeg: Ystlum
dansk: Flagermus
Deutsch: Fledertiere
Ελληνικά: Νυχτερίδα
emiliàn e rumagnòl: Papastrèl
English: Bat
español: Chiroptera
Esperanto: Kiropteroj
euskara: Saguzar
فارسی: خفاش
føroyskt: Flogmýs
français: Chiroptera
Gaeilge: Ialtóg
Gàidhlig: Ialtag
galego: Morcegos
贛語: 簷老鼠
ગુજરાતી: ચામાચિડિયું
客家語/Hak-kâ-ngî: Phi̍t-phò-è
хальмг: Бавуха
한국어: 박쥐
हिन्दी: चमगादड़
hrvatski: Šišmiši
Bahasa Indonesia: Kelelawar
interlingua: Chiroptera
íslenska: Leðurblaka
italiano: Chiroptera
עברית: עטלפים
Basa Jawa: Lawa
ಕನ್ನಡ: ಬಾವಲಿ
Kapampangan: Talibatab
kaszëbsczi: Szãtopiérze
Kirundi: Agahungarema
Kiswahili: Popo
Kreyòl ayisyen: Chòvsourit
Kurdî: Perçemk
Кыргызча: Жарганаттар
кырык мары: Цӓрӓгек
latgaļu: Plykspuorņi
Latina: Chiroptera
latviešu: Sikspārņi
lietuvių: Šikšnosparniai
Ligure: Chiroptera
Limburgs: Vleermuis
lingála: Ngɛmbo
magyar: Denevérek
मैथिली: चमगुदड़ी
македонски: Лилјаци
Malagasy: Fania
മലയാളം: വവ്വാൽ
मराठी: वटवाघूळ
مازِرونی: شوپرپری
Bahasa Melayu: Kelawar
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Bì-bà-dâu-giék
мокшень: Веньдряв
မြန်မာဘာသာ: လင်းနို့
Nāhuatl: Tzinacantli
Nederlands: Vleermuizen
Nedersaksies: Vleermoes
नेपाली: चमेरो
नेपाल भाषा: चिकंलापा
日本語: コウモリ
Napulitano: Scherpíngeche
Nordfriisk: Fladerdiarten
norsk: Flaggermus
norsk nynorsk: Flaggermus
Nouormand: Caûque-souothis
Novial: Chiroptera
occitan: Chiroptera
ਪੰਜਾਬੀ: ਚਮਗਿੱਦੜ
پنجابی: چمگادڑ
Перем Коми: Кушборддэз
Piemontèis: Ratavolòira
português: Morcego
română: Chiroptere
Runa Simi: Masu
русский: Рукокрылые
sardu: Chiroptera
Scots: Baukie
Seeltersk: Flädderdierte
Simple English: Bat
slovenčina: Netopiere
slovenščina: Netopirji
ślůnski: Gacopjyrze
Soomaaliga: Fiidmeer
српски / srpski: Слепи миш
srpskohrvatski / српскохрватски: Šišmiš
Basa Sunda: Lalay
suomi: Lepakot
svenska: Fladdermöss
Tagalog: Paniki
தமிழ்: வௌவால்
tarandíne: Turtuvagghie
తెలుగు: గబ్బిలం
тоҷикӣ: Кӯршапарак
Tsetsêhestâhese: Méšenonetsénóne
Türkçe: Yarasa
українська: Лиликоподібні
اردو: چمگادڑ
Vahcuengh: Vumzvauz
Tiếng Việt: Bộ Dơi
West-Vlams: Vliendrmuus
Winaray: Kabog
ייִדיש: פלעדערמויז
Yorùbá: Àdán
粵語: 蝠鼠
Zazaki: Şewşewıki
Zeêuws: Vleermuzen
žemaitėška: Šėkšniesparnis
中文: 蝙蝠