Morze Tyrreńskie

Morze Tyrreńskie
Zatoka Neapolitańska, będąca częścią Morza Tyrreńskiego
Zatoka Neapolitańska, będąca częścią Morza Tyrreńskiego
Kontynent Europa
Państwa   Włochy
  Francja
Powierzchnia 231 tys. km²
Największa głębia 3840 m
Zasolenie 38
Temperatura w lecie 23-24 °C
w zimie około 13 °C
Wyspy Wyspy Liparyjskie, Wyspy Toskańskie, Wyspy Poncjańskie, Ischia, Capri
Położenie na mapie Morza Śródziemnego
Mapa lokalizacyjna Morza Śródziemnego
Morze Tyrreńskie
Morze Tyrreńskie
Ziemia40°11′N 11°59′E/40°11′N 11°59′E/11,983333
Widok na Zatokę Salerno na Morzu Tyrreńskim
Widok na Zatokę Salerno na Morzu Tyrreńskim

Morze Tyrreńskie ( wł. Mar Tirreno, fr. Mer Tyrrhénienne) – część Morza Śródziemnego, zawarta pomiędzy wyspami Korsyką, Sardynią i Sycylią a Półwyspem Apenińskim. Nazwa morza wywodzi się od greckiego określenia Etrusków (Tyrrhenoi), którzy w starożytności zamieszkiwali północne rejony Półwyspu Apenińskiego [1] [2]. Do Morza Tyrreńskiego uchodzi trzecia co do długości rzeka Włoch – Tyber.

Główne porty:

Geografia

Zdjęcie satelitarne Morza Tyrreńskiego

Morze Tyrreńskie przypomina kształtem trójkąt. Jego powierzchnia wynosi 231 000 km² z maksymalną głębokością wynoszącą około 3840 m [3] [4]. Warto zaznaczyć, że prawie całą powierzchnię dna zajmuje Basen Tyrreński o głębokości od 3000 do 3500 m [5]. Zasolenie z uwagi na mały wpływ wód kontynentalnych jest praktycznie stałe i wynosi 38 PSU przy czym na głębokości 1500 m wzrasta do 38,4 PSU. Temperatura wody wynosi zimą około 13 °C, natomiast latem waha się od 23 do 24 °C [3]. Morze charakteryzuje śródziemnomorski klimat podzwrotnikowy, w suche i ciepłe lata temperatura powietrza wynosi od 28 do 34 °C [6].

Na północ od Morza Tyrreńskiego znajduje się  Morze Liguryjskie, na południowy zachód za Cieśniną Mesyńską znajduje się Morze Jońskie natomiast na zachód za Cieśniną Świętego Bonifacego znajduje się  Morze Balearskie.

Międzynarodowa Organizacja Hydrograficzna wyznacza granice Morza Tyrreńskiego w następujący sposób:

Granice Morza Tyrreńskiego
  • przy Cieśninie Messyńskiej (A [a]) - linia łącząca najbardziej wysunięty na północ punkt Cape Paci (15°42'E) na Półwyspie Kalabryjskim z najbardziej wysuniętym na wschód punktem Sycylii, Cape Pelero (38°16'N) [7] [8]
  • od południowego zachodu (B [a]) - linia biegnąca od najbardziej wysuniętego na zachód punktu Sycylii - Cape Lilibeo do najbardziej wysuniętego na południe punktu Cape Teulada na Sardynii (8°38'E) [7] [8]
  • przy Cieśninie Świętego Bonifacego (C [a]) - linia łącząca najbardziej wysunięty na zachód punkt Cape Testa (41°14'N) na Sardynii z najbardziej wysuniętym na południowy zachód punktem Cape Feno (41°23'N) na Korsyce [7] [8]
  • od północy (D [a]) - linia biegnąca od Cape Corse (Cape Grosso 9°23'E) na Korsyce, przez wyspę Tinetto (44°01'N, 9°51'E) następnie przez wyspy Tino oraz Palmaria do punktu San Pietro (44°03'N, 9°50'E) na wybrzeżu Włoch [7] [8]
Inne języki
Afrikaans: Tirreense See
aragonés: Mar Tirrena
azərbaycanca: Tirren dənizi
تۆرکجه: تیرنی دنیزی
башҡортса: Тиррен диңгеҙе
беларуская: Тырэнскае мора
беларуская (тарашкевіца)‎: Тырэнскае мора
български: Тиренско море
bosanski: Tirensko more
brezhoneg: Mor Tirrenia
català: Mar Tirrena
Cymraeg: Môr Tirrenia
dolnoserbski: Tyrrenske mórjo
español: Mar Tirreno
Esperanto: Tirena maro
Gaeilge: Muir Thoirian
galego: Mar Tirreno
한국어: 티레니아 해
Հայերեն: Տիրենյան ծով
hornjoserbsce: Tyrrenske morjo
hrvatski: Tirensko more
Bahasa Indonesia: Laut Tirenia
íslenska: Tyrrenahaf
italiano: Mar Tirreno
Кыргызча: Тиррен деңизи
latviešu: Tirēnu jūra
lietuvių: Tirėnų jūra
Ligure: Mâ Tirren
Limburgs: Tyrreense Zieë
македонски: Тиренско Море
მარგალური: ტირენიაშ ზუღა
Bahasa Melayu: Laut Tyrrhenian
Nederlands: Tyrreense Zee
Napulitano: Mar Tirreno
norsk nynorsk: Tyrrenhavet
occitan: Mar Tirrèna
oʻzbekcha/ўзбекча: Tirren dengizi
português: Mar Tirreno
sicilianu: Mari Tirrenu
Simple English: Tyrrhenian Sea
slovenčina: Tyrrhenské more
slovenščina: Tirensko morje
српски / srpski: Тиренско море
srpskohrvatski / српскохрватски: Tirensko more
Tagalog: Dagat Tireno
Türkçe: Tiren Denizi
українська: Тірренське море
vèneto: Mar Tiren
Tiếng Việt: Biển Tyrrhenus
Winaray: Dagat Tirreno