Metoda naukowa

Metoda naukowa – sposoby intersubiektywnego poznawania i komunikowania wiedzy, oparte o prawa logiki i prawdopodobieństwa, posługujące się dedukcją i systematyczną indukcją w procesie formułowania, uzasadniania, testowania i korygowania teorii i hipotez[1][2].

Intersubiektywność wiedzy naukowej oznacza jej otwartość na niezależną weryfikację, replikację, oraz na krytykę i sceptycyzm. Rozumowanie indukcyjne obejmuje między innymi obserwację, pomiar, abstrahowanie, i eksperyment – jego szczegółowe techniki są specyficzne dla każdej gałęzi nauki.

Jako metodę naukową rozumie się:

  • całokształt sposobów badawczego docierania do prawdy i pojęciowego przedstawiania jej,
  • sposoby uzyskiwania materiału naukowego do prowadzenia badań.

W pierwszym znaczeniu metoda naukowa to ogół czynności i sposobów niezbędnych do rozwiązywania problemów naukowych, do tworzenia prac naukowych i do oceny wyników tych działań.

W jej obrębie mieści się metoda badań naukowych, rozumiana jako sposób zdobywania materiałów do badań, stanowiących podstawę do opracowania teoretycznego, do rozwiązania problemu naukowego, a w końcu – do napisania pracy naukowej. Metody badań stosowane do rozwiązania określonego problemu nazywane są metodami roboczymi.

Metoda naukowa powinna być przystosowana do przedmiotu badań. Niektóre jednak zasady pracy badawczej są uniwersalne – dla wielu przedmiotów badań i dla wielu nauk.

Jednym z podstawowych procesów w metodzie naukowej jest replikacja, czyli powtórne przeprowadzanie badań naukowych w celu ich weryfikacji.

Inne języki
العربية: منهج علمي
беларуская: Навуковы метад
беларуская (тарашкевіца)‎: Навуковы мэтад
български: Научен метод
bosanski: Naučna metoda
čeština: Vědecká metoda
Esperanto: Scienca metodo
فارسی: روش علمی
한국어: 과학적 방법
հայերեն: Մեթոդ
Bahasa Indonesia: Metode ilmiah
interlingua: Methodo scientific
Interlingue: Method scientific
Basa Jawa: Métodhe èlmiah
қазақша: Ғылыми әдіс
македонски: Научен метод
Bahasa Melayu: Kaedah saintifik
नेपाल भाषा: वैज्ञानिक तवः
日本語: 科学的方法
Norfuk / Pitkern: Saientifik methud
norsk nynorsk: Vitskapleg metode
Simple English: Scientific method
slovenčina: Vedecká metóda
slovenščina: Znanstvena metoda
српски / srpski: Naučna metoda
srpskohrvatski / српскохрватски: Naučna metoda
українська: Науковий метод
粵語: 科學方法
中文: 科学方法