Meksyk

Ten artykuł dotyczy państwa Meksyk. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Estados Unidos Mexicanos
Meksykańskie Stany Zjednoczone
Flaga Meksyku
Godło Meksyku
Flaga MeksykuGodło Meksyku
Hymn:
Himno Nacional Mexicano

(Narodowy Hymn Meksykański)
Położenie Meksyku
Język urzędowyhiszpański oraz 63 języki indiańskie (lenguas nacionales)
StolicaMeksyk
Ustrój politycznyrepublika federalna
Głowa państwaprezydent Enrique Peña Nieto
Szef rząduprezydent Enrique Peña Nieto
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
14. na świecie
1 972 550[1] km²
49 510 km² (2,51%)
Liczba ludności (2017)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
11. na świecie
124 574 795[2]
63,2 osób/km²
PKB (2017)
 • całkowite 
 • na osobę

1149 mld[3] USD
9304[3] USD
PKB (PSN) (2017)
 • całkowite 
 • na osobę

2458 mld[3] dolarów międzynar.
19 903[3] dolarów międzynar.
Jednostka monetarnapeso (MXN)
Niepodległośćod Hiszpanii
deklaracja – 16 września 1810, uznanie – 24 września 1821
Strefa czasowaUTC –8 do –6 – zima
UTC –7 do –5 – lato
Kod ISO 3166MX/MEX/484
Domena internetowa.mx
Kod samochodowyMEX
Kod telefoniczny+52
Mapa Meksyku

Meksyk (hiszp. México, nah. Mēxihco), oficjalnie Meksykańskie Stany Zjednoczone (hiszp. Estados Unidos Mexicanos) – państwo w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).

Meksyk zajmuje powierzchnię prawie 2 mln km², co daje mu pod tym względem 14. miejsce na świecie[4]. Z prawie 117 mln mieszkańców jest 11. krajem pod względem liczby ludności[5]. Meksyk jest federacją 31 stanów i Dystryktu Federalnego, w którego skład wchodzi stolica – miasto Meksyk – jedno z najgęściej zaludnionych miast na świecie.

Jest jedynym przedstawicielem, wraz z Chile, Ameryki Łacińskiej w OECD, co było możliwe dzięki silnej pozycji w regionie i ustabilizowanej sytuacji gospodarczej[6]. Od momentu wejścia do porozumienia o wolnym handlu ze Stanami Zjednoczonymi i Kanadą (NAFTA) w 1994 gospodarka Meksyku wkroczyła na ścieżkę dynamicznego rozwoju gospodarczego. W 2000 roku po raz pierwszy od kilkudziesięciu lat władzę utraciła PRI. Jej hegemonia została przerwana dopiero po wygranej Vicente Foxa w wyborach prezydenckich. Meksyk należy do grupy krajów nowo uprzemysłowionych[7] oraz należy do państw określanych jako wschodzące potęgi tzw. emerging powers[8][9]. Według przewidywań banku Goldman Sachs, do roku 2020 Meksyk ma stać się siódmą pod względem wielkości gospodarką na świecie[10] i ma należeć do grupy najszybciej rozwijających się gospodarek. Spowoduje to, że do 2050 roku ma stać się już piątą co do wielkości gospodarką na świecie[11][12][13].

Meksyk jest państwem bogatym w surowce mineralne, jednakże z ograniczonym areałem ziemi uprawnej i z gwałtownie rosnącą populacją. Ponad połowa mieszkańców żyje w środkowej części kraju, podczas gdy rozległe rejony na suchej północy i tropikalnym południu są rzadko zaludnione. W ostatnich latach gospodarka kraju w dużej części opiera się na dochodach z turystyki i eksportu ropy naftowej. Wewnętrzna migracja ludności z rejonów wiejskich spowodowała gwałtowny rozrost ośrodków miejskich, w których mieszka obecnie ponad 2/3 ludności. Mimo poprawiających się wskaźników ekonomicznych duża część społeczeństwa w dalszym ciągu pozostaje biedna, co można przypisać częściowo kryzysowi z lat 80., który przejawiał się wysoka inflacją i ogromnym zadłużeniem zagranicznym.

Modernizacja i uprzemysłowienie pozostają w sprzeczności z tradycyjnym stylem życia, który przetrwał głównie na odizolowanych terenach wiejskich. Jego częścią są małe społeczności, złożone z indiańskich chłopów, którzy żyją podobnie jak ich przodkowie. Kulturalne pozostałości po wielkich cywilizacjach indiańskich (np. Chichén Itzá czy Tulum) współistnieją obok kolonialnych miast hiszpańskich, takich jak Taxco czy Querétaro. Różnice pomiędzy poszczególnymi regionami, wyrażające się w kulturze, architekturze, kuchni i sposobie gospodarowania są cechą charakterystyczną dla współczesnego Meksyku.

Inne języki
Acèh: Meksiko
Адыгэбзэ: Мексикэ
адыгабзэ: Мексикэ
Afrikaans: Meksiko
Alemannisch: Mexiko
አማርኛ: ሜክሲኮ
Ænglisc: Mexico
العربية: المكسيك
aragonés: Mexico
ܐܪܡܝܐ: ܡܟܣܝܩܘ
arpetan: Mexique
asturianu: Méxicu
Avañe'ẽ: Méhiko
Aymar aru: Mïxiku
azərbaycanca: Meksika
تۆرکجه: مکزیک
bamanankan: Mɛkisiki
বাংলা: মেক্সিকো
Bân-lâm-gú: Be̍k-se-ko
башҡортса: Мексика
беларуская: Мексіка
беларуская (тарашкевіца)‎: Мэксыка
भोजपुरी: मैक्सिको
Bikol Central: Mehiko
Bislama: Mexico
български: Мексико
Boarisch: Mexiko
བོད་ཡིག: མེག་སི་ཀོ།
bosanski: Meksiko
brezhoneg: Mec'hiko
буряад: Мексикэ
català: Mèxic
Чӑвашла: Мексика
Cebuano: Mehiko
čeština: Mexiko
Chamoru: Meksiku
Chavacano de Zamboanga: México
Chi-Chewa: Mexico
chiShona: Mexico
corsu: Messicu
Cymraeg: Mecsico
dansk: Mexico
davvisámegiella: Meksiko
Deitsch: Mexiko
Deutsch: Mexiko
ދިވެހިބަސް: މެކްސިކޯ
Diné bizaad: Naakaii Bikéyah
dolnoserbski: Mexiko
eesti: Mehhiko
Ελληνικά: Μεξικό
emiliàn e rumagnòl: Mèsic
English: Mexico
эрзянь: Мексика
español: México
Esperanto: Meksiko
estremeñu: Méjicu
euskara: Mexiko
eʋegbe: Mexico
فارسی: مکزیک
Fiji Hindi: Mexico
føroyskt: Meksiko
français: Mexique
Frysk: Meksiko
furlan: Messic
Gaeilge: Meicsiceo
Gaelg: Meksico
Gagauz: Meksika
Gàidhlig: Meagsago
galego: México
贛語: 墨西哥
ગુજરાતી: મેક્સિકો
𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺: 𐌼𐌰𐌹𐌷𐌹𐌺𐍉
गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni: मेक्सिको
客家語/Hak-kâ-ngî: Me̍t-sî-kô
한국어: 멕시코
Hawaiʻi: Mekiko
հայերեն: Մեքսիկա
हिन्दी: मेक्सिको
hornjoserbsce: Mexiko
hrvatski: Meksiko
Ido: Mexikia
Ilokano: Mehiko
বিষ্ণুপ্রিয়া মণিপুরী: মেক্সিকো
Bahasa Indonesia: Meksiko
interlingua: Mexico
Interlingue: Mexico
ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ/inuktitut: ᒦᒃᓰᖂ
Iñupiak: Mexiqo
Ирон: Мексикæ
isiXhosa: Mexico
isiZulu: IMekisiko
íslenska: Mexíkó
italiano: Messico
עברית: מקסיקו
Basa Jawa: Mèksiko
kalaallisut: Mexico
ಕನ್ನಡ: ಮೆಕ್ಸಿಕೋ
Kapampangan: Mexico
къарачай-малкъар: Мексика
ქართული: მექსიკა
kaszëbsczi: Meksyk
қазақша: Мексика
kernowek: Meksiko
Kinyarwanda: Megizike
Kiswahili: Mexiko
коми: Мексика
Kreyòl ayisyen: Meksik
kurdî: Meksîk
Кыргызча: Мексика
кырык мары: Мексика
Ladino: Meksiko
лезги: Мексика
لۊری شومالی: مکزیک
latgaļu: Meksika
Latina: Mexicum
latviešu: Meksika
Lëtzebuergesch: Mexiko
lietuvių: Meksika
Ligure: Méscico
Limburgs: Mexico
lingála: Mexiko
Livvinkarjala: Meksikku
la .lojban.: mexygu'e
lumbaart: Messich
magyar: Mexikó
македонски: Мексико
Malagasy: Meksika
മലയാളം: മെക്സിക്കോ
Malti: Messiku
Māori: Mehiko
मराठी: मेक्सिको
მარგალური: მექსიკა
مازِرونی: مکزیک
Bahasa Melayu: Mexico
Baso Minangkabau: Meksiko
Mìng-dĕ̤ng-ngṳ̄: Mĕ̤k-să̤-gŏ̤
Mirandés: México
мокшень: Мексик
монгол: Мексик
မြန်မာဘာသာ: မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ
Nāhuatl: Mexihco
Dorerin Naoero: Meketiko
Nederlands: Mexico (land)
Nedersaksies: Mexico (laand)
नेपाली: मेक्सिको
नेपाल भाषा: मेक्सिको
日本語: メキシコ
Napulitano: Messeco
нохчийн: Мексика
Nordfriisk: Meksiko
Norfuk / Pitkern: Meksikoe
norsk: Mexico
norsk nynorsk: Mexico
Nouormand: Mexique
Novial: Mexiko
occitan: Mexic
олык марий: Мексика
ଓଡ଼ିଆ: ମେକ୍ସିକୋ
Oromoo: Meeksikoo
oʻzbekcha/ўзбекча: Meksika
ਪੰਜਾਬੀ: ਮੈਕਸੀਕੋ
Pälzisch: Mexiko
Pangasinan: Mexico
پنجابی: میکسیکو
Papiamentu: Mexico
Patois: Mexiko
ភាសាខ្មែរ: ម៉ិកស៊ិក
Picard: Messike
Piemontèis: Méssich
Tok Pisin: Meksiko
Plattdüütsch: Mexiko
português: México
Qaraqalpaqsha: Meksika
qırımtatarca: Meksika
română: Mexic
Romani: Mexiko
rumantsch: Mexico
Runa Simi: Mihiku
русиньскый: Мексіко
русский: Мексика
саха тыла: Мексика
ᱥᱟᱱᱛᱟᱲᱤ: ᱢᱮᱠᱥᱤᱠᱳ
Gagana Samoa: Mekisikō
संस्कृतम्: मेक्सिको
sardu: Messicu
Scots: Mexico
Seeltersk: Mexiko
Sesotho sa Leboa: Mexico
shqip: Meksika
sicilianu: Mèssicu
Simple English: Mexico
سنڌي: ميڪسيڪو
SiSwati: IMekisikho
slovenčina: Mexiko
slovenščina: Mehika
ślůnski: Meksyk
Soomaaliga: Meksiko
کوردی: مەکسیک
Sranantongo: Meksikokondre
српски / srpski: Мексико
srpskohrvatski / српскохрватски: Meksiko
Basa Sunda: Méksiko
suomi: Meksiko
svenska: Mexiko
Tagalog: Mehiko
Taqbaylit: Miksik
tarandíne: Messeche
татарча/tatarça: Мексика
తెలుగు: మెక్సికో
tetun: Méxiku
ትግርኛ: መክሲኮ
тоҷикӣ: Мексика
ᏣᎳᎩ: ᎠᏂᏍᏆᏂ
Tsetsêhestâhese: Mé'šeeséve'ho'évenó
Türkçe: Meksika
Türkmençe: Meksika
Twi: Mesiko
тыва дыл: Мексика
українська: Мексика
اردو: میکسیکو
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مېكسىكا
Vahcuengh: Maegsaego
vèneto: Mèsico
vepsän kel’: Meksik
Tiếng Việt: México
Volapük: Mäxikän
Võro: Mehhigo
walon: Mecsike
文言: 墨西哥
West-Vlams: Mexico
Winaray: Mehiko
Wolof: Meksik
吴语: 墨西哥
ייִדיש: מעקסיקע
Yorùbá: Mẹ́ksíkò
粵語: 墨西哥
Zazaki: Meksika
Zeêuws: Mexico
žemaitėška: Meksėka
中文: 墨西哥
डोटेली: मेक्सिको
ГӀалгӀай: Мексика
Lingua Franca Nova: Mexico