Marszałek (stopień wojskowy)

Marszałek (od staroniem. marchschalk = koniuszy [1]) – stopień wojskowy; w wielu krajach najwyższy stopień, nadawany dowódcom za wybitne osiągnięcia wojenne. W kilku państwach ustępuje stopniowi generalissimusa.

W niektórych armiach (m.in. brytyjskiej i – dawniej – niemieckiej) odpowiednikiem stopnia marszałka jest feldmarszałek. W armii Świętego Cesarstwa oraz Austrii istniał tytuł Feldmarschall ( feldmarszałek) jako najwyższy stopień wojskowy. Adolf Hitler specjalnie dla Hermanna Göringa stworzył stopień Marszałka Rzeszy ( Reichsmarschall), który mu nadał w 1940. Finlandia miała stopień feldmarszałka ( szw. fältmarskalk, fin.sotamarsalkka) i pełnego „Marszałka Finlandii” (szw. Marskalk av Finland, fin.: Suomen marsalkka). Jedynym fińskim generałem, któremu nadano te stopnie, był Carl Gustaf Mannerheim. Jedynym marszałkiem Rumunii był Ion Antonescu, a Jugosławii Josip Broz Tito.

Wprowadzony w 1185 we Francji, stał się – po zniesieniu godności konetabla w 1627 – najwyższym stopniem wojskowym. Zniesiony przez rewolucję francuską, ponownie wprowadzony przez Napoleona Bonapartego w 1804 (stopień marszałka Francji uzyskał m.in. książę Józef Poniatowski w 1813).

W Szwecji stopień feldmarszałka istniał od 1576 do 1831. Pierwszym generałem noszącym ten tytuł był Göran Boije, zm. 1615, a ostatnim Johan August Sandels, zm. 1831.

W Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej najwyższym stopniem wojskowym jest marszałek Polski.

W armii austriackiej istniał również generalski stopień Feldmarschalleutnant, dosłownie „feldmarszałek-porucznik” lub „podfeldmarszałek” ("porucznik marszałka polnego" czyli "osoba, której marszałek polny porucza coś do wykonania"). Feldmarschalleutnant odpowiadał stopniowi generała lejtnanta w innych armiach (generał dwugwiazdkowy).

Inne języki
azərbaycanca: Marşal
беларуская: Маршал
български: Маршал
Boarisch: Mareschallo
čeština: Maršál
Deutsch: Marschall
eesti: Marssal
Ελληνικά: Στρατάρχης
English: Marshal
español: Mariscal
Esperanto: Marŝalo
Frysk: Maarskalk
galego: Mariscal
한국어: 원수 (군사)
Հայերեն: Մարշալ
hrvatski: Maršal
íslenska: Marskálkur
italiano: Maresciallo
қазақша: Маршал
Latina: Marescalcus
lietuvių: Maršalas
magyar: Marsall
Bahasa Melayu: Marsyal
монгол: Маршал
日本語: 元帥
norsk: Marskalk
oʻzbekcha/ўзбекча: Marshal
پښتو: مارشال
português: Marechal
română: Mareșal
русский: Маршал
Scots: Marshal
slovenčina: Maršal
slovenščina: Maršal
српски / srpski: Маршал
srpskohrvatski / српскохрватски: Maršal
svenska: Marskalk
Türkçe: Mareşal
українська: Маршал
اردو: سالار
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: مارشال
Tiếng Việt: Nguyên soái
中文: 元帅