Manchester

Ten artykuł dotyczy angielskiego miasta. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Manchester
Ilustracja
Manchester – St Peter`s Square (2018)
Herb
Herb
Państwo Wielka Brytania
Kraj Anglia
RegionNorth West England
Hrabstwo ceremonialneGreater Manchester
Unitary authorityManchester
Powierzchnia116 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności
• gęstość

541 263[1]
4666 os./km²
Nr kierunkowy0161
Kod pocztowyM
Położenie na mapie Greater Manchester
Mapa lokalizacyjna Greater Manchester
Manchester
Manchester
Położenie na mapie Anglii
Mapa lokalizacyjna Anglii
Manchester
Manchester
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Manchester
Manchester
Ziemia53°29′N 2°15′W/53°29′N 2°15′W/-2,250000
Strona internetowa
Portal Portal Wielka Brytania

Manchestermiasto (city) i dystrykt metropolitalny w Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Greater Manchester, nad rzeką Irwell i Mersey u podnóża Gór Pennińskich[2], połączony z Morzem Irlandzkim Kanałem Manchesterskimi[3].

W 2016 roku Manchester liczył 541 263 mieszkańców (6. miejsce w Wielkiej Brytanii), a obszar aglomeracji miasta Manchester (Great Manchester), obejmujący największe miasta: Ashton-under-Lyne, Bolton, Stockport, Oldham, Rochdale, Wigan, Salford, Bury i Sale liczył ponad 2,7 mln mieszkańców[4].

Miasto jest węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy Manchester. Ośrodek handlowo–bankowy, naukowy i przemysłowy w sektorze m.in. włókienniczym, maszynowym, elektrotechnicznym, chemicznym, odzieżowym i środków transportu[3]. Ponadto ośrodek medialny m.in. BBC Radio Manchester.

Historia

Manchester został założony w 1086 roku w pobliżu rzymskiego obozu warownego, funkcjonującego od I do początku V wieku[2][3] o nazwie Mamucium lub Mancunium. W Domesday Book, wymieniany jako Mamecestre[5]. Nazwa miasta zakończona na -chester pochodzi od łacińskiego słowa castraobóz[6].

Manchester uzyskał prawa miejskie w 1301 roku[3].

W 1653 roku powstała biblioteka Chetham's Library[7].

Od połowy XVIII wieku jeden z ośrodków rewolucji przemysłowej, nastąpił wówczas gwałtowny rozwój miasta jako centrum innowacyjnego przemysłu.

W XIX wieku Manchester, stanowił centralne miejsce brytyjskiego masowego ruchu robotniczego tzw. czartyzmu[3]. 16 sierpnia 1819 roku w mieście miała miejsce masakra Peterloo. W mieście koncertował na krótko przed swoją śmiercią Fryderyk Chopin[8][9]. Od 1857 roku siedziba najstarszej w Wielkiej Brytanii orkiestry symfonicznej The Hallé.

W 1948 roku na Uniwersytecie w Manchesterze, opracowano pierwszy naukowy komputer – Small-Scale Experimental Machine.

22 maja 2017 roku po koncercie Ariany Grande na terenie Manchester Arena, miał miejsce zamach terrorystyczny w którym zginęły 23 osoby.

Inne języki
Afrikaans: Manchester
አማርኛ: ማንችስተር
Ænglisc: Mameceaster
العربية: مانشستر
aragonés: Manchester
armãneashti: Manchester
asturianu: Mánchester
azərbaycanca: Mançester
تۆرکجه: منچستر
Bân-lâm-gú: Manchester
беларуская: Манчэстэр
беларуская (тарашкевіца)‎: Манчэстэр
български: Манчестър
bosanski: Manchester
brezhoneg: Manchester
català: Manchester
čeština: Manchester
Cymraeg: Manceinion
dansk: Manchester
Deutsch: Manchester
eesti: Manchester
Ελληνικά: Μάντσεστερ
English: Manchester
español: Mánchester
Esperanto: Manĉestro
estremeñu: Manchester
euskara: Manchester
فارسی: منچستر
føroyskt: Manchester
français: Manchester
Frysk: Manchester
Gaeilge: Manchain
Gaelg: Manchuin
Gàidhlig: Manchester
galego: Manchester
客家語/Hak-kâ-ngî: Manchester
한국어: 맨체스터
Hausa: Manchester
Հայերեն: Մանչեստր
हिन्दी: मैन्चेस्टर
hrvatski: Manchester
Bahasa Indonesia: Manchester
Interlingue: Manchester
íslenska: Manchester
italiano: Manchester
עברית: מנצ'סטר
ქართული: მანჩესტერი
қазақша: Манчестер
Kiswahili: Manchester
Кыргызча: Манчестер
Latina: Mancunium
latviešu: Mančestra
lietuvių: Mančesteris
Limburgs: Manchester
magyar: Manchester
македонски: Манчестер
मराठी: मँचेस्टर
მარგალური: მანჩესტერი
مصرى: مانشستر
مازِرونی: منچستر
Bahasa Melayu: Manchester
монгол: Манчестер
မြန်မာဘာသာ: မန်ချက်စတာမြို့
Nederlands: Manchester
Nedersaksies: Mesjester (Engeland)
нохчийн: Манчестер
norsk: Manchester
norsk nynorsk: Manchester
Nouormand: Manchêtre
occitan: Manchester
oʻzbekcha/ўзбекча: Manchester
ਪੰਜਾਬੀ: ਮਾਨਚੈਸਟਰ
پنجابی: مانچسٹر
ភាសាខ្មែរ: មែនឈេសទ័រ
Piemontèis: Manchester
português: Manchester
Qaraqalpaqsha: Manchester
română: Manchester
Runa Simi: Manchester
русский: Манчестер
sardu: Manchester
Scots: Manchester
shqip: Manchester
sicilianu: Manchester
Simple English: Manchester
slovenčina: Manchester
slovenščina: Manchester
ślůnski: Manchester
Soomaaliga: Manchester
کوردی: مەنچستەر
српски / srpski: Манчестер
srpskohrvatski / српскохрватски: Manchester
suomi: Manchester
svenska: Manchester
Tagalog: Manchester
Taqbaylit: Manchester
татарча/tatarça: Mançester
తెలుగు: మాంచెస్టర్
Türkçe: Manchester
українська: Манчестер
اردو: مانچسٹر
ئۇيغۇرچە / Uyghurche: Manchéstér
vèneto: Manchester
vepsän kel’: Mančester
Tiếng Việt: Manchester
Volapük: Manchester
Winaray: Manchester
吴语: 曼彻斯特
ייִדיש: מאנטשעסטער
粵語: 曼徹斯特
Zeêuws: Manchester
中文: 曼彻斯特
Lingua Franca Nova: Manchester