Ludwik XII

Ludwik XII
ilustracja
Książę Orleanu
Okres panowania od 1465
do 1515
Poprzednik Karol Orleański
Następca Karol II Orleański
Król Francji
Okres panowania od 7 kwietnia 1498
do 1 stycznia 1515
Poprzednik Karol VIII Walezjusz
Następca Franciszek I Walezjusz
Książę Mediolanu
Okres panowania od 1499
do 1500
Poprzednik Ludwik Sforza
Następca Ludwik Sforza
Książę Mediolanu
Okres panowania od 1500
do 1512
Poprzednik Ludwik Sforza
Następca Maksymilian Sforza
Dane biograficzne
Dynastia Walezjusze
Data i miejsce urodzenia 27 czerwca 1462
Zamek w Blois
Data i miejsce śmierci 1 stycznia 1515
Paryż
Ojciec Karol Orleański
Matka Maria kliwijska
Rodzeństwo Maria Orleańska, Anna Orleańska
Żona Joanna de Valois
Anna Bretońska
Maria Tudor
Dzieci Klaudia Walezjuszka,
Renata Walezjuszka

Ludwik XII (ur. 27 czerwca 1462 w Château de Blois, zm. 1 stycznia 1515 w Paryżu) – książę Orleanu, później w latach 14981515 król Francji. Był wnukiem księcia Ludwika Orleańskiego (synem Karola Orleańskiego) i prawnukiem Karola V, z dynastii Walezjuszów.

Panowanie

Ludwik XII, panujący we Francji po swym dalekim krewnym Karolu VIII, kontynuował zaborcze wojny na Półwyspie Apenińskim. W 1499 roku podbił Księstwo Mediolanu; w lutym 1500 roku władzę w Mediolanie odzyskał jego dotychczasowy władca, Ludwik Sforza, lecz w kwietniu tego samego roku wojska francuskie odbiły Księstwo, biorąc Sforzę do niewoli. W 1501 roku wojska Ludwika XII wspólnie z wojskami hiszpańskimi zaatakowały Królestwo Neapolu, zajmując północną część Królestwa z samym Neapolem. Jednak w 1502 roku wybuchła wojna francusko- hiszpańska o panowanie nad Królestwem Neapolu; w 1503 roku Hiszpanie pobili Francuzów w bitwie pod Cerignolą, zajęli Neapol i w grudniu rozbili francuską odsiecz Gaety pod Garigliano; po tych klęskach Ludwik XII zmuszony został zawrzeć rozejm z Hiszpanią, pozostawiając pod jej kontrolą Królestwo Neapolu. W 1507 roku Francuzi zdobyli występującą przeciwko ich dominacji w północnych Włoszech Genuę, a w 1509 pokonali wojska Wenecji pod Agnadello i opanowali posiadłości Republiki Weneckiej na zachód od rzeki Mincio; w 1512 wojska francuskie odniosły zwycięstwo pod Rawenną nad wojskami hiszpańskimi i papieskimi. W tym samym roku zostały jednakże wyparte z Włoch przez armie nowej Świętej Ligi, zawiązanej przez papieża, Wenecję, kantony szwajcarskie, Hiszpanię i Anglię. W 1513 roku wojska francuskie próbujące odzyskać Księstwo Mediolanu poniosły klęskę w starciu ze Szwajcarami pod Novarą.

Inne języki
azərbaycanca: XII Lüdovik
Bân-lâm-gú: Louis 12-sè
беларуская: Людовік XII
беларуская (тарашкевіца)‎: Людовік XII (кароль Францыі)
български: Луи XII
čeština: Ludvík XII.
Deutsch: Ludwig XII.
eesti: Louis XII
français: Louis XII
한국어: 루이 12세
Bahasa Indonesia: Louis XII dari Perancis
íslenska: Loðvík 12.
ქართული: ლუი XII
latviešu: Luijs XII
lietuvių: Liudvikas XII
македонски: Луј XII
مازِرونی: لوئی دوازدهم
Piemontèis: Luis XII
русский: Людовик XII
Simple English: Louis XII of France
slovenčina: Ľudovít XII.
slovenščina: Ludvik XII. Francoski
српски / srpski: Луј XII
srpskohrvatski / српскохрватски: Louis XII od Francuske
suomi: Ludvig XII
Türkçe: XII. Louis
українська: Людовик XII
Tiếng Việt: Louis XII của Pháp
粵語: 路易十二
中文: 路易十二